Ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας καλεί την ευρωπαϊκή προοδευτική παράταξη να επιστρέψει στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών – στέγη, εισόδημα, δημόσιες υπηρεσίες και μια «δημοκρατία της καθημερινότητας»
Μπορεί το πολιτικό παράδειγμα της Νέας Υόρκης να αποτελέσει μάθημα για την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία;
Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, απαντά ουσιαστικά θετικά, δείχνοντας προς την πολιτική εμπειρία του Ζόραν Μαμντάνι και υποστηρίζοντας ότι οι προοδευτικές δυνάμεις στην Ευρώπη χρειάζονται ξανά καθαρές θέσεις, κοινωνικές προτεραιότητες και κυρίως απτά αποτελέσματα στην καθημερινότητα των πολιτών.
Σε συνέντευξή του στη Euractiv, ο Χάρης Δούκας τοποθετεί τη συζήτηση για το μέλλον των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών πέρα από τις παραδοσιακές κομματικές ισορροπίες. Το βασικό πολιτικό ερώτημα, όπως προκύπτει από τη θέση του, είναι πολύ πιο απλό: μπορούν οι προοδευτικές δυνάμεις να κάνουν ξανά αισθητή διαφορά στη ζωή των ανθρώπων;
Το παράδειγμα Μαμντάνι
Ο Ζόραν Μαμντάνι έχει οικοδομήσει μεγάλο μέρος της πολιτικής του ταυτότητας γύρω από το κόστος ζωής και τις ανάγκες των εργαζομένων. Ο ίδιος περιγράφει τον δημοκρατικό σοσιαλισμό ως μια πολιτική που κρίνεται πρωτίστως από το εάν «παραδίδει» αποτελέσματα για τους εργαζόμενους και όχι από ιδεολογικές διακηρύξεις.
Ακριβώς εκεί βρίσκεται και το στοιχείο που ενδιαφέρει τον Χάρη Δούκα.
Η επιτυχία μιας σύγχρονης προοδευτικής πολιτικής, σύμφωνα με αυτή τη λογική, δεν εξαρτάται μόνο από το αν διαθέτει ένα σωστό πρόγραμμα. Εξαρτάται από το αν μπορεί να μετατρέψει μεγάλες έννοιες όπως η κοινωνική δικαιοσύνη, η δημοκρατία και η ισότητα σε χειροπιαστές αλλαγές: στο ενοίκιο, στις μετακινήσεις, στους μισθούς, στις δημόσιες υπηρεσίες, στην ποιότητα ζωής μέσα στην πόλη.
Δεν είναι άλλωστε η πρώτη φορά που ο Δήμαρχος Αθηναίων χρησιμοποιεί το παράδειγμα Μαμντάνι. Το έχει εντάξει εδώ και μήνες στη συζήτηση που ο ίδιος περιγράφει ως «Δημοκρατία της Καθημερινότητας», υποστηρίζοντας ότι αντίστοιχες τάσεις εμφανίζονται από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία έως μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις.
Η επιστροφή στα μεγάλα κοινωνικά ζητήματα
Το μήνυμα έχει ιδιαίτερη σημασία για την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία.
Για τον Δούκα, η απάντηση στην άνοδο της Ακροδεξιάς και στην απογοήτευση μεγάλων κοινωνικών ομάδων από την πολιτική δεν μπορεί να περιορίζεται σε μια γενική υπεράσπιση των θεσμών.
Η δημοκρατία πρέπει να αποδεικνύει ότι λειτουργεί για τον πολίτη.
Και αυτό σημαίνει πολιτικές για προσιτή κατοικία, κοινωνική προστασία, αξιοπρεπείς μισθούς, δημόσιες υπηρεσίες, ενεργειακή ασφάλεια και πόλεις στις οποίες ο εργαζόμενος και ο νέος άνθρωπος μπορούν πραγματικά να ζήσουν.
Η στεγαστική κρίση είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ο Δούκας έχει επισημάνει ότι σε περιοχές της Αθήνας το ενοίκιο μπορεί να απορροφά πάνω από το 70% του εισοδήματος ενός νέου ανθρώπου, ζητώντας ισχυρότερη παρέμβαση της Αυτοδιοίκησης και περισσότερα εργαλεία για προσιτή κατοικία.
Από τη Νέα Υόρκη στην Αθήνα
Η συνέντευξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική σημασία επειδή έρχεται αμέσως μετά τη μεγάλη συνάντηση των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και προοδευτικών αυτοδιοικητικών στην Αθήνα.
Περίπου 200 προοδευτικοί αιρετοί από ολόκληρη την Ευρώπη βρέθηκαν στην ελληνική πρωτεύουσα για τη διοργάνωση «Democracy at its Roots», με οικοδεσπότη τον Χάρη Δούκα.
Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με τη «Διακήρυξη των Αθηνών», η οποία ζητά μεταξύ άλλων έναν ισχυρότερο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, τουλάχιστον στο 1,38% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της ΕΕ, περισσότερους ίδιους πόρους και ισχυρότερο ρόλο των πόλεων και των περιφερειών.
Πρόκειται ουσιαστικά για δύο πλευρές της ίδιας πολιτικής πρότασης.
Από τη μία, η δημοκρατία πρέπει να επιστρέψει στην καθημερινότητα.
Από την άλλη, οι πόλεις και οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να αποκτήσουν τους πόρους και τις αρμοδιότητες για να μπορούν πράγματι να δίνουν λύσεις.
Ένα μήνυμα προς την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία
Η αναφορά στον Μαμντάνι επομένως δεν αφορά απλώς ένα επιτυχημένο πολιτικό πρόσωπο στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Αφορά ένα ευρύτερο ερώτημα για το μέλλον της Κεντροαριστεράς και της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας.
Θα συνεχίσει να διαχειρίζεται το υπάρχον μοντέλο ή θα επιχειρήσει ξανά να το αλλάξει;
Η θέση που διατυπώνει ο Χάρης Δούκας είναι ότι η προοδευτική πολιτική μπορεί να ξανακερδίσει πολίτες όταν αποκτήσει σαφή κοινωνική ταυτότητα, συγκρουστεί με τις ανισότητες και αποδείξει ότι μπορεί να βελτιώσει την καθημερινή ζωή.
Αυτό είναι και το πολιτικό νήμα που συνδέει τη Νέα Υόρκη με την Αθήνα: λιγότερη πολιτική της διαχείρισης, περισσότερη πολιτική των πραγματικών αλλαγών.
Και ίσως αυτό να είναι σήμερα το μεγαλύτερο στοίχημα για τους Ευρωπαίους Σοσιαλιστές: όχι απλώς να πείσουν τους πολίτες ότι αποτελούν καλύτερη επιλογή από τη συντηρητική Δεξιά και την Ακροδεξιά, αλλά να τους δώσουν ξανά έναν συγκεκριμένο λόγο να πιστέψουν ότι η προοδευτική πολιτική μπορεί να αλλάξει τη ζωή τους.
