Η ραγδαία κλιμάκωση της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί ένα νέο, σαρωτικό κύμα ανατιμήσεων στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, επαναφέροντας τον εφιάλτη της ενεργειακής φτώχειας πάνω από την Ευρώπη.
Η έκρυθμη κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τον σταθερό έλεγχο του Στενού Μπαμπ Αλ Μαντέμπ από τους Χούθι, οδήγησε σε ένα εκρηκτικό ράλι των διεθνών τιμών, με το πετρέλαιο να διασπά εκ νέου το κρίσιμο ψυχολογικό όριο των 100 ευρώ το βαρέλι.
Η ανησυχία στις Βρυξέλλες είναι έκδηλη, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με το φάσμα μιας οξείας ανεπάρκειας καυσίμων ενόψει του επικείμενου χειμώνα.
Την κατάσταση επι επιδεινώνει δραματικά η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να προχωρήσει σε σημαντική δραστική μείωση των αποστολών πετρελαίου προς τις ευρωπαϊκές χώρες.
Η εξέλιξη αυτή υπήρξε το άμεσο αποτέλεσμα της ολοκληρωτικής καταστροφής που υπέστη κρίσιμος σαουδαραβικός αγωγός μετά από πολύνεκρη και στοχευμένη επίθεση με drones.
Ο συγκεκριμένος αγωγός αποτελούσε την βασική εναλλακτική διαδρομή παρακάμψεως των επικίνδυνων στενών, και η εκτός λειτουργίας θέση του αφαιρεί από την παγκόσμια αγορά τουλάχιστον 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, εξέλιξη που δημιουργεί συνθήκες ακραίας ανασφάλειας για την επάρκεια των ευρωπαϊκών αποθεμάτων.
Στην Ελλάδα, οι επιπτώσεις της διεθνούς αυτής περιδίνησης αποτυπώνονται ήδη με σφοδρότητα στην καθημερινότητα των καταναλωτών. Η κρατική επιδότηση που είχε ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό τον Ιούλιο αποδείχθηκε παντελώς ανίκανη να συγκρατήσει το κύμα της ακρίβειας, καθώς ουδέποτε μετουσιώθηκε σε ουσιαστική ελάφρυνηση στην αντλία.
Η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης βενζίνης εκτινάχθηκε στα 2,17 ευρώ το λίτρο, καταγράφοντας αλματώδη αύξηση κατά 6 λεπτά μέσα σε μία μόλις εβδομάδα, ενώ σε πολλές νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές της χώρας η τιμή ξεπέρασε τα δυσθεώρητα επίπεδα των 2,30 έως και 2,40 ευρώ το λίτρο.
Αντίστοιχα δραματική είναι η εικόνα και στα υπόλοιπα καύσιμα κίνησης και θέρμανσης, απειλώντας να γονατίσει τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών. Το πετρέλαιο κίνησης διαμορφώνεται πλέον στα 2,14 ευρώ το λίτρο, αυξημένο κατά 7 λεπτά σε εβδομαδιαία βάση, ενώ οι εκτιμήσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης διαγράφονται εφιαλτικές, καθώς η τιμή εκκίνησης υπολογίζεται μεταξύ 1,80 και 1,90 ευρώ το λίτρο, όταν την αντίστοιχη περσινή περίοδο κυμαινόταν στο 1,10 ευρώ.
Η επικείμενη αυτή εκτόξευση, σε συνδυασμό με την παράλληλη άνοδο στις τιμές του φυσικού αερίου, αναμένεται να τροφοδοτήσει εκ νέου τον πληθωριστικό κύκλο, συμπαρασύροντας τις τιμές των βασικών αγαθών.
Μπροστά σε αυτή την εκρηκτική πραγματικότητα, το κυβερνητικό επιτελείο συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου για την εξέταση πιθανών μέτρων ανάσχεσης της κρίσης στις τιμές του ρεύματος και των καυσίμων.
Ωστόσο, οι διαθέσιμοι δημοσιονομικοί πόροι κρίνονται ιδιαίτερα περιορισμένοι, καθώς το πακέτο των νέων ενισχύσεων δεν αναμένεται να ξεπεράσει τα 130 με 150 εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, το πρόβλημα μετατίθεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης συνεδριάζουν στο πλαίσιο του Eurogroup, αναζητώντας κοινή γραμμή πλεύσης απέναντι στη νέα αυτή ενεργειακή λαίλαπα.
Στον δημόσιο διάλογο της Ευρώπης ξεχωρίζει η παρέμβαση της Γερμανίδας υπουργού Οικονομίας, Κατερίνα Ράιχε, η οποία πρότεινε την άμεση και προσωρινή μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα από το 19% στο 7%. Η πρόταση αυτή στοχεύει στην άμεση ανακούφιση των καταναλωτών στο πρατήριο, σε μια στιγμή που η κυβέρνηση του Καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται υπό ασφυκτική πολιτική πίεση ενόψει κρίσιμων περιφερειακών εκλογών. Παρόλα αυτά, η Γερμανίδα υπουργός απέρριψε κατηγορηματικά τόσο την επιβολή ανώτατου ορίου τιμών όσο και την επιβολή έκτακτης φορολόγησης στα υπερκέρδη των ενεργειακών ομίλων, θεωρώντας τις λύσεις αυτές λανθασμένες και στρεβλωτικές για την αγορά.
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η κρίση προσλαμβάνει εξίσου επικίνδυνες διαστάσεις, με τις τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ να καταγράφουν ιστορικά ψηλά επίπεδα. Η τακτική της αμερικανικής ηγεσίας και η στρατιωτική εμπλοκή με το Ιράν οδήγησαν σε αποτελέσματα εκ διαμέτρου αντίθετα από τα προσδοκώμενα, προκαλώντας ουσιαστικά την παράλυση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή. Η κίνηση των εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ κατέρρευσε στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων ετών, καθώς μόλις τρία πλοία διέσχισαν το πέρασμα μέσα σε εικοσιτετράωρο, επιβεβαιώνοντας τις προειδοποιήσεις των αναλυτών ότι τα παγκόσμια στρατηγικά και εμπορικά αποθέματα καυσίμων εξαντλούνται επικίνδυνα.
