Το τρίτο συνεχόμενο κύμα ανατιμήσεων στο ρεύμα φέρνει ξανά στο προσκήνιο το σενάριο κρατικής στήριξης, καθώς η χονδρεμπορική τιμή εκτοξεύεται και το «φράγμα» των 16 λεπτών/kWh πλησιάζει επικίνδυνα.
Η νέα φάση της ενεργειακής κρίσης δεν αφορά πλέον μόνο τα καύσιμα. Η ακρίβεια μεταφέρεται με ορμή στην ηλεκτρική ενέργεια, με τα πράσινα τιμολόγια του Οκτωβρίου να αποτελούν το νέο σημείο ανάφλεξης. Η άνοδος της χονδρεμπορικής τιμής κατά 17% τον Σεπτέμβριο έναντι του Αυγούστου πέρασε, σε διαφορετικό βαθμό, στις χρεώσεις των περισσότερων παρόχων, σηματοδοτώντας τον τρίτο συνεχόμενο μήνα ισχυρών ανατιμήσεων στο ρεύμα.
Η ΔΕΗ «απορροφά» μέρος της επιβάρυνσης – Αλλά το «ταβάνι» πλησιάζει
Η ΔΕΗ, ως σημείο αναφοράς για τη λιανική αγορά, αύξησε το πράσινο τιμολόγιο Γ1/Γ1Ν κατά περίπου 7%, διαμορφώνοντάς το στα 15,913 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Πρόκειται για τιμή-ορόσημο, καθώς βρίσκεται πλέον πολύ κοντά στη ζώνη των 16 λεπτών/kWh — το επίπεδο πάνω από το οποίο στο παρελθόν είχαν ενεργοποιηθεί κρατικές παρεμβάσεις και επιδοτήσεις.
Αν η ανοδική πορεία συνεχιστεί και τον Οκτώβριο, το ενδεχόμενο επαναφοράς επιδοτήσεων στο ρεύμα επανέρχεται στο τραπέζι. Προς το παρόν, πάντως, δεν βρίσκεται στον άμεσο σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου, το οποίο επισημαίνει τη δυνατότητα στροφής των καταναλωτών σε σταθερά (μπλε) συμβόλαια. Η ΔΕΗ διατηρεί το myHome Online στα 11,5 λεπτά/kWh, τιμή χαμηλότερη ακόμα και από τα φθηνότερα πράσινα προϊόντα, εντείνοντας τον ανταγωνισμό στα μπλε τιμολόγια.
Τα καύσιμα και το «δεκαπενθήμερο» της αβεβαιότητας
Στα καύσιμα, η κυβέρνηση επέλεξε την τακτική των βραχυπρόθεσμων παρεμβάσεων. Από την 1η έως τις 15 Οκτωβρίου η κρατική επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης αυξήθηκε στα 15 λεπτά το λίτρο, με εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος 20 εκατ. ευρώ. Σε αυτή προστίθεται έκπτωση 5 λεπτών από τα διυλιστήρια, ανεβάζοντας τη συνολική ελάφρυνση στο ντίζελ στα 20 λεπτά. Τα διυλιστήρια συνεχίζουν παράλληλα έκπτωση 10 λεπτών στην αμόλυβδη.
Το γεγονός ότι το μέτρο παρατάθηκε μόνο για ένα δεκαπενθήμερο και όχι για ολόκληρο τον μήνα αποτυπώνει την υψηλή αβεβαιότητα. Η ίδια η κυβέρνηση συνδέει τη σύντομη διάρκεια με τη μεγάλη μεταβλητότητα των διεθνών τιμών, αφήνοντας ανοιχτό το ύψος της στήριξης μετά τις 15 Οκτωβρίου.
Το στοίχημα της βιομηχανίας και το «ορόσημο» της 14ης Οκτωβρίου
Το επόμενο μέτωπο είναι το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας. Υπό επεξεργασία βρίσκεται πακέτο περίπου 100 εκατ. ευρώ, με στόχο οι βασικοί άξονες να ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ στις 6 Οκτωβρίου. Ο σχεδιασμός βασίζεται στη συνδυαστική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πλαισίων CISAF και METSAF, με πρόβλεψη στήριξης τόσο των επιχειρήσεων που δεν λαμβάνουν αντιστάθμιση έμμεσου κόστους CO2 όσο και μεγάλων, ενεργοβόρων βιομηχανιών.
Η επόμενη ημερομηνία-ορόσημο είναι η 14η Οκτωβρίου, μία ημέρα πριν αρχίσει η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έχει προαναγγείλει «διπλή ασπίδα»: οριζόντια παρέμβαση στην αντλία και αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, με τα υφιστάμενα κριτήρια επιλεξιμότητας να παραμένουν. Το ακριβές ποσό θα ανακοινωθεί τότε. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει θέσει ως στόχο τιμή εκκίνησης χαμηλότερη από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, επίπεδο στο οποίο είχε κλείσει η προηγούμενη περίοδος διάθεσης, τον Απρίλιο.
Το «δεν είναι απεριόριστο» και το στοίχημα της Ευρώπης
Καθώς ο χειμώνας πλησιάζει, η κυβέρνηση εκτιμά ότι ενδέχεται να απαιτηθούν πρόσθετες παρεμβάσεις και γι’ αυτό μεταφέρει τη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο πρωθυπουργός δήλωσε στο Bloomberg ότι το διαθέσιμο δημοσιονομικό περιθώριο «δεν είναι απεριόριστο» και ότι η Ευρώπη ενδεχομένως να πρέπει να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία, για να στηριχθούν τα νοικοκυριά σε έναν δύσκολο χειμώνα. Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί στο Eurogroup της 8ης Οκτωβρίου, υπό την προεδρία Πιερρακάκη, ενώ ακολουθεί η Σύνοδος Κορυφής της 15ης-16ης Οκτωβρίου.
Η μάχη, πάντως, δεν θεωρείται εύκολη. Η Κομισιόν εξακολουθεί να προκρίνει προσωρινά, στοχευμένα μέτρα που δεν επιβαρύνουν υπέρμετρα τους Προϋπολογισμούς και διατηρούν τα κίνητρα εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ η υφιστάμενη ευρωπαϊκή δημοσιονομική ευελιξία συνοδεύεται από συγκεκριμένα όρια και όρους. Η άτυπη Σύνοδος των υπουργών Ενέργειας στο Δουβλίνο έδειξε επίσης ότι η ευρωπαϊκή προσέγγιση παραμένει προσανατολισμένη στην ενεργειακή εξοικονόμηση, στην ασφάλεια εφοδιασμού και στις μακροπρόθεσμες επενδύσεις, χωρίς προς το παρόν να διαμορφώνεται κλίμα για μια νέα, γενικευμένη δημοσιονομική απάντηση, αντίστοιχη της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης.
Με τις αγορές ενέργειας να παραμένουν εύθραυστες, η κυβερνητική στρατηγική μετατρέπεται, έτσι, σε διαχείριση πολλών παράλληλων «γραμμών άμυνας», με το πραγματικό εύρος των παρεμβάσεων να εξαρτάται όλο και περισσότερο από το πώς θα εξελιχθούν οι διεθνείς τιμές όσο πλησιάζει ο χειμώνας.
ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ
Σχόλια (0)