Το ευρώ υιοθέτησε η Βουλγαρία από σήμερα και έγινε η 21η χώρα που επιλέγει το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα, σχεδόν 20 χρόνια μετά την ένταξη της στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Σε μια ψυχρή νύχτα, χιλιάδες Βούλγαροι συνέρρευσαν στην πλατεία μπροστά από το πρώην Βασιλικό Παλάτι της Σόφιας. Παρά τις πολικές θερμοκρασίες, παρακολούθησαν τη συναυλία παραμονής Πρωτοχρονιάς, ενώ ένα γιγαντιαίο ρολόι αντίστροφης μέτρησης πάνω στην Εθνική Τράπεζα έγραφε την οπισθοχώρηση για το τέλος μιας εποχής και την έναρξη μιας νέας. Τα μεσάνυχτα, η προβολή βουλγαρικών κερμάτων ευρώ στο νεοκλασικό κτίριο σφράγισε συμβολικά τη μετάβαση.
Το βήμα της “πλήρους ενσωμάτωσης” και ο πόνος της δημοκρατίας
Ο Πρόεδρος Ρούμεν Ράντεφ, σε τηλεοπτικό του διάγγελμα, περιέγραψε την υιοθέτηση του ευρώ ως “το τελευταίο στάδιο της ενσωμάτωσης της Βουλγαρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση”. Ωστόσο, το μήνυμά του είχε πικρή γεύση. Εξέφρασε τη λύπη του για την απουσία δημοψηφίσματος σε ένα θέμα που “έχει διχάσει τη χώρα”.
«Αυτή η άρνηση ήταν ένα από τα δραματικά συμπτώματα του βαθιού χάσματος μεταξύ της πολιτικής τάξης και του λαού», τόνισε ο Ράντεφ, αναφερόμενος στις μαζικές διαδηλώσεις που σάρωσαν τη χώρα. Διαδηλώσεις που, με αίτημα την καταπολέμηση της διαφθοράς, οδήγησαν στην πτώση της συντηρητικής κυβέρνησης τον Δεκέμβριο, αναγκάζοντας τη χώρα στις όγδοες βουλευτικές εκλογές μέσα σε πέντε χρόνια.
### Οι οικονομικοί φόβοι και οι υποσχέσεις
Η ισοτιμία κλειδώθηκε ανέπαφη από το 2006: 1 ευρώ = 1,95583 λεβ. Παρά αυτή τη σταθερότητα, ένας φόβος κυριαρχεί στο κοινό: ο πληθωρισμός. Η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία καταγράφει αύξηση 5% στις τιμές τροφίμων μόνο τον Νοέμβριο, ενισχύοντας τα άγχη για περαιτέρω αύξηση του κόστους ζωής.
Οι αρχές επιμένουν ότι το ευρώ θα φέρει οφέλη. Ο Ντίμιταρ Ράντεφ, Διοικητής της Εθνικής Τράπεζας, υπέδειξε πλατιές γεωπολιτικές προοπτικές: «Δεν είναι απλώς ένα νόμισμα. Είναι ένα σημάδι ένταξης: απόδειξη ότι η θέση σου δεν είναι στην περιφέρεια, αλλά σε έναν χώρο κοινών κανόνων». Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: το ευρώ είναι ασπίδα ενάντια σε εξωτερικές επιρροές, αναφερόμενο έμμεσα στη ρωσική.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε τα πρακτικά οφέλη: διευκόλυνση ταξιδιών, εμπορίου και μεγαλύτερη διαφάνεια στις αγορές.
Πρακτικές δυσκολίες και η προκληθούσα σύγχυση
Η θεωρητική μετάβαση αντιμετώπισε πρακτικές προκλήσεις. Τις τελευταίες ώρες, πολίτες αναφέρουν δυσκολία στην εύρεση ευρώ σε μετρητά, ενώ οι τράπες προειδοποίησαν για πιθανές δυσλειτουργίες σε συναλλαγές με κάρτα και ΑΤΜ. Για όλο τον Ιανουάριο, το λεβ θα συνεχίσει να είναι νόμιμο χρήμα, δημιουργώντας ένα δύσκολο δίδυμο νομισματικό καθεστώς για εμπόρους, που θα πρέπει να δίνουν ρέστα σε ευρώ.
Μια νέα σελίδα για την Ευρώπη
Η Βουλγαρία, μέλος της ΕΕ από το 2007, ακολουθεί τα βήματα της γειτονικής Κροατίας, που υιοθέτησε το ευρώ το 2023. Από την αρχική ομάδα των 12 χωρών το 2002, το ενιαίο νόμισμα επεκτείνεται τώρα σε περισσότερους από 357 εκατομμύρια Ευρωπαίους.
Η είσοδος στην ευρωζώνη είναι, για τη Σόφια, μια στρατηγική επιλογή που επισημαίνει την οριστική στροφή της προς τη Δύση. Ωστόσο, το ταξίδι ξεκινά σε ένα εξαιρετικά ασταθές εσωτερικό τοπίο, όπου ο λαϊκός φόβος για το κόστος ζωής και η δυσπιστία απέναντι στην πολιτική τάξη απειλούν να σκιάσουν τα οφέλη αυτής της ιστορικής μετάβασης.
