Στην Παιδεία δεν χωρούν πειράματα. Ούτε πρόχειρες μεταρρυθμίσεις.
Κάθε αλλαγή στη λειτουργία του σχολείου έχει άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων. Και γι’ αυτό απαιτεί σοβαρότητα, διάλογο και βαθιά γνώση της πραγματικότητας που βιώνεται μέσα στις σχολικές αίθουσες.
Η κατάργηση των σχολικών επιτροπών, όπως προβλέπεται στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο, δεν αποτελεί μια ουδέτερη διοικητική επιλογή. Είναι μια βαθιά πολιτική απόφαση που μετατοπίζει το κέντρο βάρους μακριά από το σχολείο και την τοπική κοινότητα, προς έναν ακόμη πιο συγκεντρωτικό μηχανισμό.
Οι σχολικές επιτροπές δεν είναι τέλειες. Είναι όμως χρήσιμες. Δίνουν λύσεις σε πραγματικό χρόνο, εκεί όπου χρειάζεται. Επιτρέπουν στα σχολεία να αντιμετωπίζουν άμεσα τα καθημερινά τους προβλήματα, με συμμετοχή γονέων και εκπαιδευτικών, με ευελιξία και λογοδοσία σε τοπικό επίπεδο.
Η εμπειρία από Δήμους με λιγότερες από 100 σχολικές μονάδες, όπου οι σχολικές επιτροπές έχουν ήδη καταργηθεί τον τελευταίο ενάμιση χρόνο είναι αποκαλυπτική. Αντί για απλοποίηση, είδαμε περισσότερη γραφειοκρατία. Αντί για ταχύτητα, καθυστερήσεις. Αντί για αποκέντρωση, έναν άκαμπτο συγκεντρωτισμό που δυσκολεύει ακόμη και τις πιο απλές αποφάσεις.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στα ειδικά σχολεία. Εκεί όπου οι ανάγκες είναι αυξημένες και συχνά επείγουσες, η καθυστέρηση δεν είναι απλώς διοικητικό ζήτημα· είναι ζήτημα λειτουργικότητας και αξιοπρέπειας.
Ας μιλήσουμε όμως με ειλικρίνεια.
Το βασικό πρόβλημα της δημόσιας εκπαίδευσης δεν ήταν ποτέ οι σχολικές επιτροπές. Είναι η χρόνια υποχρηματοδότηση. Είναι οι γνωστές σε όλους μεγάλες ελλείψεις στο αναγκαίο προσωπικό των Δήμων λόγω μη προκήρυξης διορισμών. Είναι η μεταφορά ευθυνών χωρίς τους αναγκαίους πόρους.
Όταν ζητάς από την Τοπική Αυτοδιοίκηση να σηκώσει μεγαλύτερο βάρος, οφείλεις να της δώσεις και τα μέσα. Διαφορετικά, δεν μιλάμε για μεταρρύθμιση, αλλά για αποποίηση ευθύνης.
Προβληματισμό προκαλεί και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της ρύθμισης, από την 1η Αυγούστου 2026, τη στιγμή που εκκρεμεί ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Δεν μπορεί να νομοθετείται αποσπασματικά ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα, χωρίς συνολικό θεσμικό πλαίσιο.
Ως Δήμαρχος Αθηναίων, μαζί με άλλους Δημάρχους μεγάλων πόλεων, ζητάμε το αυτονόητο: την απόσυρση της διάταξης. Τη διατήρηση των σχολικών επιτροπών όπου λειτουργούν. Και τη δυνατότητα ανασύστασής τους, εκεί όπου έχουν καταργηθεί, με αποφάσεις των δημοτικών συμβουλίων.
Η Παιδεία χρειάζεται εμπιστοσύνη στη βάση και ουσιαστική αποκέντρωση.
Όχι άλλο συγκεντρωτισμό.
Γιατί το σχολείο δεν είναι διοικητικό βάρος.
Είναι το θεμέλιο της κοινωνίας μας.
Ο αγώνας για τη Δωρεάν Δημόσια Εκπαίδευση και για την Αποκέντρωση στις Τοπικές Κοινότητες, συνεχίζεται…
Χάρης Δούκας, Δήμαρχος Αθηναίων
Πηγή: Αλφαβήτα
