Κλιμακώνονται οι διαδηλώσεις στο Ιράν που ξεκίνησαν στα τέλη του Δεκέμβρη με αφορμή την κατάρρευση του ριάλ και το σοκ στο κόστος ζωής. Πλέον μετατράπηκαν σε πολιτική αμφισβήτηση στο θεοκρατικό καθεστώς, με την καταστολή να βαθαίνει και το ενδεχόμενο περιφερειακής κλιμάκωσης να έρχεται πάλι στο προσκήνιο.
Τι γνωρίζουμε για θύματα και συλλήψεις
Η Κεντρική ενημέρωση για τις απώλειες γίνεται από την HRANA με έδρα στις ΗΠΑ που αναφέρει πως περίπου δυο εβδομάδες ταραχών οι νεκροί έχουν ξεπεράσει τους 500: 490 διαδηλωτές και 48 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, ενώ οι συλλήψεις και κρατήσεις ξεπερνούν τις 10.000
Reuters και Associated Press σημειώνουν ότι τα στοιχεία αυτά δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν ανεξάρτητα, καθώς οι ιρανικές αρχές δεν δημοσιοποιούν επίσημο απολογισμό και η πληροφόρηση επηρεάζεται από διακοπές επικοινωνιών. Η ίδια η HRANA δημοσιεύει τακτικές αναφορές πεδίου με καταγραφές συλλήψεων, χρήσης βίας και “βαριάς” αστυνόμευσης.
Το πολιτικό πλαίσιο στην Τεχεράνη: «διάλογος» και ταυτόχρονα απειλές
Στο εσωτερικό, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν εμφανίζεται να εκπέμπει διττό μήνυμα: από τη μία αφήνει περιθώριο «να ακουστούν ανησυχίες», από την άλλη υιοθετεί σκληρότερη ρητορική για «ταραξίες και βανδαλισμούς», ευθυγραμμιζόμενος με τη γραμμή ασφάλειας.
Παράλληλα, υπάρχει σαφής σκλήρυνση στο μήνυμα αποτροπής: ιρανικοί θεσμικοί παράγοντες έχουν προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενη ξένη επίθεση ή παρέμβαση θα καταστήσει αμερικανικούς και ισραηλινούς στόχους «νόμιμους».
Η διεθνής διάσταση: Τραμπ, «κόκκινες γραμμές» και σενάρια παρέμβασης
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο αμερικανικής εμπλοκής, με αμερικανικά ΜΜΕ να μεταδίδουν ότι εξετάζονται επιλογές συμπεριλαμβανομένων και στρατιωτικών πληγμάτων, εφόσον υπάρξει κλιμάκωση της καταστολής.
Εδώ υπάρχει ένα κρίσιμο παράδοξο που επισημαίνουν αναλυτές: πιθανό εξωτερικό πλήγμα θα μπορούσε να λειτουργήσει «αντίστροφα» για το κίνημα, δηλαδή να ενισχύσει το πατριωτικό αντανακλαστικό και να “συσπειρώσει” γύρω από το καθεστώς απέναντι σε εξωτερικό εχθρό.
Το Ισραήλ: «παρακολουθούμε στενά», αλλά επίσημα «εσωτερική υπόθεση»
Στο Ισραήλ, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου δηλώνει ότι η χώρα «παρακολουθεί στενά» τις επιπτώσεις των διαδηλώσεων, εκφράζοντας δημόσια στήριξη προς τους Ιρανούς πολίτες και καταδικάζοντας τη δολοφονία αμάχων. Ταυτόχρονα, στο στρατιωτικό επίπεδο, η γραμμή που μεταδίδεται είναι ότι πρόκειται για «εσωτερική υπόθεση του Ιράν», με την υποσημείωση ότι ο ισραηλινός στρατός θα είναι έτοιμος να ανταποκριθεί «με δύναμη, αν χρειαστεί».
Επιπλέον, καταγράφεται επικοινωνία Νετανιάχου–Ρούμπιο (Μάρκο Ρούμπιο, Υπουργός Εξωτερικών ΗΠΑ), χωρίς επίσημη δημοσιοποίηση λεπτομερειών για το περιεχόμενό της, στο φόντο της αυξημένης επιφυλακής που περιγράφει το Reuters.
Ο Ισραηλινός Στρατός εξέδωσε προειδοποίηση εκκένωσης ενόψει προγραμματισμένης επίθεσης κατά της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο
Ο αραβόφωνος εκπρόσωπος των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, συνταγματάρχης Αβιτσάι Αντράι, απηύθυνε επείγουσα προειδοποίηση εκκένωσης προς τους κατοίκους της Κφαρ Χάτα στο νότιο Λίβανο, προαναγγέλλοντας επικείμενο ισραηλινό πλήγμα κατά στρατιωτικών υποδομών της Χεζμπολάχ στην περιοχή.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Αντράι ανέφερε ότι η επιχείρηση αποσκοπεί στην παρεμπόδιση της Χεζμπολάχ από το να ανασυγκροτήσει εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται για «τρομοκρατικές δραστηριότητες». Παράλληλα, κάλεσε τους πολίτες που βρίσκονται σε κτίρια τα οποία επισημαίνονται σε συνοδευτικό χάρτη –καθώς και όσους κινούνται σε κοντινή απόσταση– να απομακρυνθούν άμεσα και να μετακινηθούν τουλάχιστον 300 μέτρα μακριά.
Η προειδοποίηση εντάσσεται στο πλαίσιο σχεδόν καθημερινών επιχειρήσεων των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων εναντίον στόχων της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο. Όπως επισημαίνεται, στόχος του Ισραήλ είναι να αποτραπεί η επαναφορά στρατιωτικών θέσεων κοντά στα σύνορα, παρά τους ισχυρισμούς της Βηρυτού ότι έχει προχωρήσει στον αφοπλισμό της οργάνωσης νότια του ποταμού Λιτάνι.
Η «γέφυρα» προς τον Λίβανο: προειδοποιήσεις εκκένωσης και επιχειρήσεις κατά Χεζμπολάχ
Ενώ το Ιράν «βράζει», ο Λίβανος μπαίνει ξανά στο κάδρο με επιχειρησιακές κινήσεις του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ. Το τελευταίο 24ωρο, δημοσιεύονται επείγουσες προειδοποιήσεις εκκένωσης για το χωριό Kfar Hatta (νότιος Λίβανος), με αναφορά ότι επίκειται πλήγμα σε «στρατιωτικές υποδομές» της Χεζμπολάχ και οδηγία στους αμάχους να απομακρυνθούν τουλάχιστον 300 μέτρα από σημειωμένα κτίρια σε χάρτη που συνοδεύει την ανακοίνωση.
Το στοιχείο που αξίζει προσοχή είναι ο συγχρονισμός: το Ισραήλ εμφανίζεται να κρατά «θεσμική απόσταση» από το εσωτερικό του Ιράν, αλλά επιχειρησιακά συνεχίζει να πιέζει την ιρανική περιφερειακή «αρχιτεκτονική» μέσω του μετώπου της Χεζμπολάχ που αποτελεί τον πιο άμεσο, παραδοσιακό μοχλό επιρροής της Τεχεράνης στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό ανεβάζει το ρίσκο τυχαίας κλιμάκωσης, ειδικά αν η ιρανική ηγεσία αισθανθεί ότι «στριμώχνεται» ταυτόχρονα εσωτερικά και περιφερειακά.
