Η διεθνής προσοχή είναι στραμμένη στη Γενεύη, όπου πραγματοποιείται ο τρίτος γύρος συνομιλιών μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτείων και του Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνη, με τη διαμεσολάβηση του Ομάν.
Οι διαπραγματεύσεις γίνονται εν μέσω των απειλών του Ντόναλντ Τραμπ για πιθανή στρατιωτική επέμβαση και των προειδοποιήσεων από την Τεχεράνη ότι οποιαδήποτε επίθεση θα συναντήσει ισχυρή αντίδραση. Στις συνομιλίες συμμετέχουν οι επικεφαλής των δύο αντιπροσωπειών: ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ έχει δηλώσει ότι προτιμά τη διπλωματική λύση, διαμηνύοντας ωστόσο ότι δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Από την πλευρά της, η Τεχεράνη επιμένει ότι δεν επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, αλλά δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το δικαίωμά της στον εμπλουτισμό ουρανίου για ειρηνικούς σκοπούς.
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων φέρεται να βρίσκεται μια πρόταση που προβλέπει προσωρινή αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου και σταδιακή αραίωση του εμπλουτισμένου ουρανίου, με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων και τη μείωση της απειλής πολέμου.
Το αδιέξοδο αυτό έχει βαθιές ρίζες. Το 2018, οι ΗΠΑ αποχώρησαν από τη συμφωνία του 2015, γνωστή ως Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA), επαναφέροντας σκληρές οικονομικές κυρώσεις. Έκτοτε, το Ιράν αύξησε σταδιακά τα επίπεδα εμπλουτισμού ουρανίου, πλησιάζοντας τα όρια που θεωρούνται κατάλληλα για στρατιωτική χρήση, ενώ η ένταση κορυφώθηκε με τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου 2025 και τα αμερικανικά πλήγματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Σήμερα, οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή στο υψηλότερο επίπεδο από το 2003, διατηρώντας όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά. Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει προειδοποιήσει για άμεση και εκτεταμένη αντίδραση σε περίπτωση επίθεσης.
Μέσα σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, η εσωτερική διάταξη ισχύος στο Ιράν αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ φέρεται να έχει αναθέσει αυξημένες αρμοδιότητες στον Αλί Λαριτζανί, έναν πολιτικό με μακρά πορεία στους μηχανισμούς του καθεστώτος και βαθιές διασυνδέσεις με την ελίτ της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Λαριτζανί έχει οριστεί ως πρόσωπο-κλειδί για τη διαχείριση της χώρας σε περίπτωση αποσταθεροποίησης ή ακόμη και στο ενδεχόμενο απόπειρας δολοφονίας του ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη Αλί Χαμενεΐ από τους Αμερικανούς.
Ο Λαριτζανί δεν πληροί τις θεολογικές προϋποθέσεις για να διαδεχθεί τον ανώτατο ηγέτη, ωστόσο θεωρείται από τους πλέον έμπιστους «διαχειριστές κρίσεων» του καθεστώτος.
Ποιος είναι ο Αλί Λαριτζανί
Πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, πρώην επικεφαλής του κρατικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα και επί χρόνια βουλευτής, ο Λαριτζανί έχει υπηρετήσει σε καίριες θέσεις από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Σπούδασε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης και έχει συγγράψει μελέτες για τον Καντ, ενώ ο γάμος του με μέλος της επαναστατικής αριστοκρατίας ενίσχυσε περαιτέρω τη θέση του στο σύστημα.
Μπορεί να εμφανίζεται ως μετριοπαθής διαπραγματευτής όταν απαιτείται αποκλιμάκωση, αλλά και ως σκληροπυρηνικός υπερασπιστής της γραμμής του καθεστώτος όταν η συγκυρία το επιβάλλει. Αυτή η ικανότητα ελιγμών είναι που τον καθιστά πολύτιμο για τον Χαμενεΐ.
Παρότι ο υπουργός Εξωτερικών είναι το δημόσιο πρόσωπο των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα, ο Λαριτζανί θεωρείται ο βασικός συντονιστής στο παρασκήνιο.
Οι επαφές του με τη Μόσχα και τον Βλαντιμίρ Πούτιν, οι δίαυλοι επικοινωνίας με περιφερειακούς ηγέτες και η στενή σχέση του με τον ανώτατο ηγέτη τον καθιστούν κομβικό διαμεσολαβητή.
Ο ρόλος του ενισχύθηκε μετά τα πλήγματα του 2025, όταν φέρεται να εισηγήθηκε την άμεση επανέναρξη διαλόγου με την Ουάσιγκτον.
Έκτοτε, συμμετέχει ενεργά στην αναδιαμόρφωση της στρατηγικής του καθεστώτος, επιδιώκοντας να διασφαλίσει τόσο την επιβίωση όσο και την προσαρμογή του στις νέες γεωπολιτικές συνθήκες.
Αναλυτές υποστηρίζουν ότι ο Λαριτζανί δεν είναι μόνο θεματοφύλακας της σταθερότητας, αλλά και πολιτικός με προσωπικό όραμα. Η οικογένειά του υπήρξε για χρόνια κυρίαρχη σε καίριους θεσμούς της χώρας. Παρά την υποχώρηση της επιρροής της τα τελευταία χρόνια, ο ίδιος παραμένει στο επίκεντρο.
Κάποιοι εκτιμούν ότι ο απώτερος στόχος του μπορεί να είναι η διατήρηση της οικογενειακής επιρροής στην επόμενη ημέρα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο, ο τελικός του στόχος δεν είναι μόνο η επιβίωση του καθεστώτος, αλλά η προώθηση του αδελφού του και ανώτερου κληρικού, Σάντεγκ Λαριτζανί, ως πιθανού μελλοντικού Ανώτατου Ηγέτη και διαδόχου του Χαμενεΐ.
