Εν συντομία
Μείζον ηθικό θέμα για τον ίδιο τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη ανέδειξε (άθελά του προφανώς) ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Γιάννης Ανδριανός στην προσπάθειά του να δικαιολογήσει σε ερώτημα του Documento την απένταξη του ίδιου και της κόρης του από πρόγραμμα βιολογικών προϊόντων, από το οποίο θα λάμβαναν επιδότηση, κατόπιν πιστοποίησης από την Bio Terra Cert, εταιρεία που ελέγχεται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. «Το έκανα για λόγους δεοντολογίας, δεν μπορεί κάποιος να είναι υφυπουργός και ταυτόχρονα να συμμετέχει σε πρόγραμμα βιολογικών» μας εξήγησε ο Γ. Ανδριανός. Την ίδια στιγμή όμως, όπως αποδεικνύεται από έγγραφο που δημοσιεύει το Documento, ο ίδιος ο πρωθυπουργός παίρνει πιστοποιήσεις ακόμα και σήμερα για βιολογικές καλλιέργειες στον Φουρνέ Χανίων.
Γιατί ενδιαφέρει
Το μότο «μάζευε κι ας είναι και ρώγες» φαίνεται πως ταιριάζει γάντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη, που μετά τις αποζημιώσεις για τις πλημμυρισμένες ελιές τώρα το έχει ρίξει στις βιολογικές καλλιέργειες. Την ίδια στιγμή η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία με εκτεταμένη έρευνα έχει ανοίξει τον ασκό του Αιόλου και για τα οικολογικά σχήματα.
Μεγάλη έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τα οικολογικά σχήματα, στα οποία περιλαμβάνονται τα προγράμματα βιολογικής γεωργίας, βιολογικής κτηνοτροφίας και βιολογικής μελισσοκομίας βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Σύμφωνα με πληροφορίες του Documento, η δικογραφία που έχει σχηματιστεί είναι ιδιαίτερα εκτεταμένη και περιλαμβάνει μεγάλο όγκο σοβαρών στοιχείων. Μάλιστα, στο μικροσκόπιο της έρευνας βρίσκονται και οι διαδικασίες που ακολουθήθηκαν από όλους τους οργανισμούς πιστοποίησης, μεταξύ των οποίων οι Terra Cert, Bio Hellas, Οξύγονο και Iris.
Εύλογα ερωτήματα όμως προκάλεσαν και δύο ευρήματα από την έρευνα του Documento. Πρόκειται για δύο συγκεκριμένους κωδικούς απένταξης που αφορούν τον σημερινό υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Γιάννη Ανδριανό και την κόρη του Μαρία Ανδριανού. Συγκεκριμένα πρόκειται για τους κωδικούς BTC05763 (Ανδριανός Γιάννης) και BTC05764 (Ανδριανού Μαρία) με ημερομηνία 24 Ιουνίου 2024. Η απένταξη αφορά τη χρηματοδότησή τους στο πλαίσιο προγράμματος βιολογικών προϊόντων κατόπιν πιστοποίησης από τη Bio Terra Cert, εταιρεία που ελέγχεται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Σε ερώτηση του Documento γιατί ο ίδιος και η κόρη του απεντάχθηκαν από το πρόγραμμα καθώς εγείρονται ερωτήματα για την ορθότητα της ένταξης, ο Γ. Ανδριανός δήλωσε: «Οι σχετικές διαδικασίες είχαν ξεκινήσει πολύ πριν αναλάβω τα καθήκοντά μου. Για να ενταχθεί κάποιος σε αυτά τα προγράμματα πρέπει να πληροί κάποιες προϋποθέσεις. Μόλις ανέλαβα καθήκοντα υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης υπέβαλα αμέσως αίτηση απένταξης. Το έκανα για λόγους δεοντολογίας. Δεν θεώρησα σωστό να παραμείνω ενταγμένος στο πρόγραμμα, παρότι πληρούσα όλες τις νόμιμες προϋποθέσεις. Δεν μπορεί κάποιος να είναι υφυπουργός και ταυτόχρονα να συμμετέχει σε πρόγραμμα βιολογικών. Ανεξάρτητα από το αν είναι απολύτως νόμιμη η συμμετοχή του και αν πληροί όλες τις απαιτούμενες προϋποθέσεις».
Το ερώτημα
Και το ερώτημα που ανακύπτει εδώ εύλογα είναι το εξής: Ο πρωθυπουργός της χώρας Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ελαστικότερη ηθική από τον υφυπουργό του; Γιατί, όπως αποδεικνύεται, εμφανίζεται να μην έχει την ίδια άποψη με τον Γ. Ανδριανό περί δεοντολογίας. Εξακολουθεί και ως πρωθυπουργός να λαμβάνει –έστω κι αν γίνεται με νόμιμες διαδικασίες– επιδοτήσεις για βιολογικές καλλιέργειες στον Φουρνέ Χανίων. Αυτό προκύπτει από πιστοποίηση που έχει λάβει στο όνομά του με ισχύ από 16/12/2025 μέχρι 15/12/2026 από την εταιρεία Bio Hellas SA, η οποία ελέγχεται επίσης από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Να θυμίσουμε ότι όπως είχε αποκαλύψει το Documento το 2019 ο Κυρ. Μητσοτάκης μόλις είχε αναλάβει την πρωθυπουργία είχε λάβει αποζημίωση από τον ΕΛΓΑ που είχε ζητήσει ως «γεωργός» για τη ζημιά που υπέστη σε 50 ελαιόδεντρα στο 150 στρεμμάτων κτήμα του στον Φουρνέ από την κακοκαιρία που έπληξε την Κρήτη στις αρχές εκείνης της χρονιάς. Ο «αγρότης» πρωθυπουργός είχε επίσης λάβει ενίσχυση το 2020 και το 2021 με ποσό περίπου 8.500 ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΛΤΕ) και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ).
Όπως ήταν φυσικό, ρωτήσαμε τον Γ. Ανδριανό πώς σχολιάζει το γεγονός ότι αντίθετα με αυτόν ο πρωθυπουργός εξακολουθεί να μαζεύει επιδοτήσεις. Ο υφυπουργός αρνήθηκε κατηγορηματικά να τοποθετηθεί.
Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ξεδιπλώνεται σε πολλά πεδία. Ωστόσο στο επίκεντρο βρίσκονται οι εταιρείες πιστοποίησης, καθώς χωρίς τη δική τους πιστοποίηση κανένας παραγωγός δεν μπορεί να ενταχθεί στα προγράμματα βιολογικής παραγωγής και να λάβει τις αντίστοιχες ενισχύσεις. Οι αρμόδιες αρχές εξετάζουν εάν οι πιστοποιήσεις εκδόθηκαν σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, εάν οι δικαιούχοι πληρούσαν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις αλλά και εάν οι ίδιοι οι οργανισμοί πιστοποίησης τηρούσαν όλες τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη λειτουργία τους. Το θέμα έφτασε πρόσφατα και στη Βουλή, μετά την ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων (ΑΚΕ) του βουλευτή Λάρισας, πρώην υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Βασίλη Κόκκαλη. Ο Β. Κόκκαλης ζητά να δοθούν στη δημοσιότητα όλα τα στοιχεία για προγράμματα βιολογικής γεωργίας, κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας, τον αριθμό των απαντήσεων, οικειοθελείς αποχωρήσεις, αλλά και τη βάση δεδομένων του συστήματος Αγροτικής Ανάπτυξης.
Ενδεικτική της σοβαρότητας της υπόθεσης είναι, όπως τονίζει ο Β. Κόκκαλης, η αποδέσμευση κονδυλίων ύψους 130 εκατ. ευρώ…
Κεντρικό Ένθετο:
Ο πρωθυπουργός λαμβάνει επιδοτήσεις για καλλιέργειες πιστοποιημένες από εταιρεία που βρίσκεται στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Τα ίχνη της Terra Cert
Η Terra Cert ΑΕ ιδρύθηκε το 2022 με έδρα την Αθήνα και δραστηριοποιείται ως φορέας ελέγχου και πιστοποίησης προϊόντων βιολογικής γεωργίας. Η εταιρεία ανήκει και διοικείται από τον Λάμπρο Φώτο.
Στο πλαίσιο της έρευνάς μας επιχειρήσαμε να χαρτογραφήσουμε τη δραστηριότητα της εταιρείας και να εντοπίσουμε τυχόν δημόσιες συμβάσεις ή διοικητικές πράξεις που την αφορούν. Για τον σκοπό αυτό την αναζητήσαμε τόσο στη Διαύγεια, την επίσημη πλατφόρμα δημοσίευσης όλων των διοικητικών πράξεων του δημοσίου, όσο και στο ΚΗΜΔΗΣ (Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων). Η αναζήτηση όμως επιφύλασσε μια μικρή έκπληξη. Χρησιμοποιώντας το ΑΦΜ της εταιρείας δεν προέκυψε κανένα αποτέλεσμα. Αντίθετα, όταν η αναζήτηση έγινε με την επωνυμία «Terra Cert», εμφανίστηκαν τα σχετικά έγγραφα. Το γεγονός αυτό από μόνο του δεν συνιστά ένδειξη παρατυπίας, ωστόσο προκαλεί εύλογο προβληματισμό, καθώς θα περίμενε κανείς η αναζήτηση με το βασικότερο στοιχείο ταυτοποίησης μιας εταιρείας να οδηγεί στα ίδια αποτελέσματα. Από εκεί και πέρα, τα έγγραφα που εντοπίσαμε αποδείχτηκαν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, αποκαλύπτοντας μια αλληλουχία αποφάσεων και εξελίξεων που αξίζει να εξεταστούν με ιδιαίτερη προσοχή.
Αναστολή διαπίστευσης
Στις 13 Αυγούστου 2025 το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ), έπειτα από έκτακτη επιθεώρηση και αφού προηγήθηκε ακρόαση των εκπροσώπων της εταιρείας, αποφάσισε την εξάμηνη αναστολή της διαπίστευσής της στον τομέα των βιολογικών προϊόντων. Η απόφαση Σ/10365/Ζ5 δεν αφορούσε μια τυπική διοικητική κύρωση. Το ΕΣΥΔ έκρινε ότι ο φορέας δεν τηρούσε απαιτήσεις των κανονισμών διαπίστευσης, με αποτέλεσμα να αναστείλει τη διαπίστευση κατά το πρότυπο ΕΛΟΤ EN ISO/IEC 17065, προβλέποντας παράλληλα ότι μετά την παρέλευση του εξαμήνου θα πραγματοποιηθεί νέα αξιολόγηση.
Η διαπίστευση αποτελεί το σημαντικότερο στοιχείο αξιοπιστίας ενός οργανισμού πιστοποίησης. Το ΕΛΟΤ EN ISO/IEC 17065 αποτελεί το διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο που καθορίζει τις απαιτήσεις λειτουργίας των οργανισμών οι οποίοι πιστοποιούν προϊόντα, διαδικασίες και υπηρεσίες. Η συμμόρφωση με το πρότυπο αποτελεί βασική προϋπόθεση για την έκδοση πιστοποιητικών που αναγνωρίζονται από τις αρμόδιες αρχές και εμπνέουν εμπιστοσύνη στην αγορά. Για τους οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της βιολογικής παραγωγής, το πρότυπο αποτελεί ουσιαστικά τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η αξιοπιστία του συνόλου του συστήματος πιστοποίησης, καθώς καθορίζει τις απαιτήσεις αμεροληψίας, ανεξαρτησίας, επάρκειας και αξιοπιστίας που οφείλει να πληροί ένας φορέας ο οποίος εκδίδει πιστοποιήσεις.
Με άλλα λόγια, είναι το πλαίσιο που διασφαλίζει ότι οι έλεγχοι πραγματοποιούνται με αντικειμενικότητα και ότι τα πιστοποιητικά που εκδίδονται μπορούν να γίνουν αποδεκτά από το κράτος, την αγορά και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Γι’ αυτό και η απόφαση του ΕΣΥΔ αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Δεν γίνεται λόγος για μια απλή διοικητική παράλειψη, αλλά για μη συμμορφώσεις που κρίθηκαν αρκετά σοβαρές ώστε να οδηγήσουν σε εξάμηνη αναστολή της διαπίστευσης και σε υποχρεωτική επαναξιολόγηση του φορέα. Πώς γίνεται ένας οργανισμός που έχει διαπιστευτεί ακριβώς για να εγγυάται την αξιοπιστία των πιστοποιήσεών του να φτάνει στο σημείο να τίθεται σε αναστολή επειδή διαπιστώθηκαν μη συμμορφώσεις με το ίδιο το πρότυπο που όφειλε να τηρεί;
Στις 3 Μαρτίου 2026 με απόφαση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακλήθηκε η προηγούμενη απόφαση αναστολής της έγκρισης της Terra Cert ΑΕ, μετά την άρση της αναστολής της διαπίστευσής της από το ΕΣΥΔ. Είχαν προηγηθεί η σχετική απόφαση του ΕΣΥΔ και η επικύρωσή της από το διοικητικό συμβούλιο του…
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Documento
