Η αυλαία της πρώτης περιόδου της Κύριας Δίκης για την τραγωδία στα Τέμπη που κάλυψε τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο του 2026, άνοιξε εν μέσω σοβαρών ελλείψεων στις κτιριακές υποδομές της δικαστικής αίθουσας. Αφού ξεπεράστηκε η αρχική καθυστέρηση για τις απαραίτητες παρεμβάσεις λειτουργικότητας, το δικαστήριο εισήλθε στον πυρήνα των πρώτων διαδικαστικών μαχών, οι οποίες διαμορφώθηκαν σε τέσσερις διακριτές φάσεις.
Στην πρώτη φάση, το ενδιαφέρον εστιάστηκε στις παραστάσεις υποστήριξης της κατηγορίας. Το Ελληνικό Δημόσιο δήλωσε παράσταση επικαλούμενο την κυριότητα του καταστραμμένου τροχαίου υλικού, προκαλώντας τη σφοδρή αντίδραση των οικογενειών των θυμάτων. Οι συγγενείς κατήγγειλαν την κίνηση αυτή ως υποκριτική και κατευθυνόμενη, υποστηρίζοντας ότι το Δημόσιο στράφηκε επιλεκτικά μόνο κατά τεσσάρων κατηγορουμένων για να περιφρουρήσει το αφήγημα του αποκλειστικού ανθρώπινου λάθους. Παράλληλα, οι Δικηγορικοί Σύλλογοι και το Σωματείο Μηχανοδηγών αποβλήθηκαν από τη διαδικασία, ενώ το δικαστήριο έκανε δεκτή την παράσταση των συγγενών τόσο για τα βασικά κακουργήματα όσο και για το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος.
Η δεύτερη και η τρίτη φάση σφραγίστηκαν από κρίσιμα αιτήματα δημοσιότητας και δικονομικές τακτοποιήσεις. Το δικαστήριο απέρριψε την τηλεοπτική μετάδοση της δίκης λόγω μη συναίνεσης της υπεράσπισης και της εισαγγελικής πρότασης, ενώ έκρινε πρόωρο το αίτημα για υποχρεωτική αυτοπρόσωπη παρουσία των κατηγορουμένων. Παράλληλα, διορίστηκαν αυτεπάγγελτα συνήγοροι για κατηγορούμενο που στερούνταν εκπροσώπησης, ενώ οι αποφάσεις για την αναβάθμιση των κατηγοριών και την αλλαγή στη σειρά εξέτασης των μαρτύρων παραπέμφθηκαν στην αποδεικτική διαδικασία.
Η τέταρτη φάση αναλώθηκε στις ενστάσεις της υπεράσπισης, οι οποίες στόχευαν στην αναστολή ή την ακύρωση της ποινικής διαδικασίας. Οι συνήγοροι των κατηγορουμένων επικαλέστηκαν την αρχή Ne Bis In Idem και ζήτησαν αναστολή της δίκης λόγω της παράλληλης έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τη Σύμβαση 717, αιτούμενοι ακόμη και προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ύστερα από την καταλυτική πρόταση της Εισαγγελέως, η οποία υπογράμμισε ότι η οικονομική απάτη διαφέρει ουσιωδώς από τα εγκλήματα κατά της ζωής, το δικαστήριο απέρριψε ομόφωνα το σύνολο των ενστάσεων της υπεράσπισης. Η διαδικασία αυτής της πρώτης περιόδου ολοκληρώθηκε με την ανάγνωση του κατηγορητηρίου για τους 36 κατηγορούμενους, ορίζοντας την επανέναρξη της δίκης για τις 7 Σεπτεμβρίου 2026.
Ακολουθεί αυτούσιο το κείμενο με την αναλυτική καταγραφή των γεγονότων, όπως τα παρέθεσε ο Ευάγγελος Βλάχος, αδερφός θύματος της τραγωδίας των Τεμπών:
Μετά το φιάσκο με τις εγκαταστάσεις της δικαστικής αίθουσας και την αρχική καθυστέρηση της έναρξης της διαδικασίας μέχρι να γίνουν οι ελάχιστες απαραίτητες αλλαγές ώστε να είναι λειτουργική η αίθουσα, το δικαστήριο προχώρησε τη νομική διαδικασία με τις παραστάσεις υποστήριξης κατηγορίας, τα διάφορα αιτήματα που τέθηκαν, ενστάσεις και άλλα διαδικαστικά ζητήματα.
Η όλη διαδικασία μπορεί να χωριστεί σε 4 διαφορετικές φάσεις:
Φάση 1: Παραστάσεις Υποστήριξης Κατηγορίας (Εναρκτήριες Συνεδριάσεις)
Η νομιμοποίηση του Ελληνικού Δημοσίου. Το Δημόσιο δήλωσε παράσταση για την υποστήριξη της κατηγορίας, επικαλούμενο την κυριότητα του κατεστραμμένου τροχαίου υλικού. Η πλευρά των θυμάτων αντέδρασε σφοδρά, καταγγέλλοντας ότι η παράσταση είναι υποκριτική και «κατευθυνόμενη». Υποστήριξαν ότι το Δημόσιο στρέφεται επιλεκτικά μόνο κατά τεσσάρων κατηγορουμένων (των σταθμαρχών και του προϊσταμένου τους) προκειμένου να στηρίξει το αφήγημα του «αποκλειστικού ανθρώπινου λάθους» και να λειτουργήσει ως «παράσταση αθώωσης» για τα υπόλοιπα 32 στελέχη. Ζητήθηκε επίμονα η προσκόμιση της εσωτερικής κυβερνητικής αλληλογραφίας και των εγγράφων του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ) που αφορούσαν αυτή την επιλογή.
Η νομιμοποίηση των Δικηγορικών Συλλόγων και του Σωματείου Μηχανοδηγών. Δεκάδες Δικηγορικοί Σύλλογοι της χώρας και το Σωματείο Μηχανοδηγών δήλωσαν παράσταση υποστήριξης της κατηγορίας. Οι συνήγοροι υπεράσπισης των κατηγορουμένων ζήτησαν την αποβολή τους. Υποστήριξαν ότι η παράστασή τους συνιστά ανεπίτρεπτη «λαϊκή αγωγή» (actio popularis) που δεν προβλέπεται από τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ο οποίος απαιτεί «άμεση και ενεστώσα ατομική ζημία». Προέβαλαν επίσης ενστάσεις αντισυνταγματικότητας του Κώδικα Δικηγόρων και ισχυρίστηκαν ότι η παρουσία θεσμικών φορέων ως κατηγόρων προσβάλλει το τεκμήριο αθωότητας των κατηγορουμένων.
Η παράσταση των συγγενών για το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος. Η Εισαγγελέας της έδρας πρότεινε αρχικά την αποβολή των συγγενών των θυμάτων από την υποστήριξη της κατηγορίας για το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος (που αφορά την παράνομη μετάταξη του σταθμάρχη), υποστηρίζοντας ότι δεν είναι «αμέσως ζημιωθέντες». Η πλευρά των θυμάτων αντέτεινε με θέρμη ότι «η διαφθορά και η παράβαση καθήκοντος σκοτώνουν», συνδεόμενες αιτιωδώς με το τελικό αποτέλεσμα.
Οι αποφάσεις που πάρθηκαν από το Δικαστήριο:
Αποβλήθηκαν από τη διαδικασία οι Δικηγορικοί Σύλλογοι (κατά πλειοψηφία) και το Σωματείο Μηχανοδηγών (ομόφωνα) ελλείψει ενεργητικής νομιμοποίησης.
Έγινε δεκτή η παράσταση υποστήριξης της κατηγορίας από το Ελληνικό Δημόσιο.
Έγιναν δεκτές οι παραστάσεις των συγγενών και των επιζώντων για την υποστήριξη της κατηγορίας της παράβασης καθήκοντος, καθώς και για τα βασικά κακουργήματα (διατάραξη ασφάλειας συγκοινωνιών και ανθρωποκτονίες από αμέλεια).
Φάση 2: Αιτήματα Δημοσιότητας και Φυσικής Παρουσίας
Τηλεοπτική και οπτικοακουστική κάλυψη της δίκης. Η πλευρά των θυμάτων ζήτησε την πλήρη ραδιοτηλεοπτική μετάδοση της δίκης για λόγους κοινωνικής διαφάνειας και διευκόλυνσης των συγγενών που διαμένουν μακριά. Η υπεράσπιση και η Εισαγγελέας αντιτάχθηκαν σθεναρά, δηλώνοντας ότι δεν συναινούν (όπως απαιτεί ο νόμος) και προειδοποιώντας ότι η κάμερα θα μετέτρεπε τη διαδικασία σε «τηλεοπτικό προϊόν» και θα επηρέαζε τους μάρτυρες πριν καταθέσουν.
Αυτοπρόσωπη εμφάνιση των κατηγορουμένων. Ζητήθηκε να επιβληθεί η υποχρεωτική φυσική παρουσία όλων των κατηγορουμένων στο εδώλιο. Η υπεράσπιση αντέτεινε ότι η εκπροσώπηση από πληρεξούσιο δικηγόρο αποτελεί κατοχυρωμένο δικαίωμα.
Οι αποφάσεις που πάρθηκαν από το Δικαστήριο:
Απορρίφθηκε το αίτημα για τηλεοπτική κάλυψη της δίκης ελλείψει συναίνεσης των διαδίκων.
Απορρίφθηκε ως πρόωρο το αίτημα για την υποχρεωτική αυτοπρόσωπη εμφάνιση των κατηγορουμένων, με την επιφύλαξη να κριθεί εκ νέου κατά την πρόοδο της αποδεικτικής διαδικασίας.
Φάση 3: Διαδικαστικά Ζητήματα και Κωλύματα
Απουσία συνηγόρου κατηγορουμένου. Διαπιστώθηκε ότι ένας εκ των κατηγορουμένων (ο 23ος) δεν εκπροσωπούνταν πλέον από δικηγόρο.
Αναβάθμιση κατηγοριών. Η πολιτική αγωγή κατέθεσε αιτήματα για την αναβάθμιση των κατηγοριών της ανθρωποκτονίας από αμέλεια σε ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο, καθώς και για την εισαγωγή κατηγοριών περί έκρηξης και έκθεσης, αλλά και αλλαγές στη σειρά των μαρτύρων.
Οι αποφάσεις που πάρθηκαν από το Δικαστήριο:
Το Δικαστήριο προχώρησε στον αυτεπάγγελτο διορισμό τριών συνηγόρων για τον κατηγορούμενο και διέκοψε τη διαδικασία για να τους χορηγηθεί η δικογραφία σε ψηφιακή μορφή.
Απορρίφθηκε το αίτημα για περαιτέρω ανάκριση. Το Δικαστήριο επιφυλάχθηκε να αποφανθεί για την αναβάθμιση των κατηγοριών και την αλλαγή της σειράς των μαρτύρων (ώστε να προηγηθούν οι πραγματογνώμονες) κατά τη διάρκεια της αποδεικτικής διαδικασίας.
Φάση 4: Οι Ενστάσεις της Υπεράσπισης (Ne Bis In Idem & Αναστολή Δίκης)
Ένσταση Ne Bis In Idem / Εκκρεμοδικίας (Άρθρο 57 ΚΠΔ). Οι συνήγοροι των στελεχών της ΕΡΓΟΣΕ και του ΟΣΕ υποστήριξαν ότι η παράλληλη ποινική δίωξη που αντιμετωπίζουν από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για τη μη υλοποίηση της Σύμβασης 717 αφορά το ίδιο ακριβώς ιστορικό γεγονός. Ισχυρίστηκαν ότι η διεξαγωγή δύο παράλληλων δικών για την ίδια συμπεριφορά παραβιάζει την αρχή της μη διπλής δίκης/τιμωρίας. Επιπλέον, κατηγορούμενοι των οποίων οι υποθέσεις αρχειοθετήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ζήτησαν την παύση της ποινικής δίωξης λόγω οιονεί δεδικασμένου.
Αίτημα Αναστολής της Δίκης (Άρθρο 59 ΚΠΔ). Ζητήθηκε η υποχρεωτική αναστολή της παρούσας δίκης μέχρι να εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση στην υπόθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τη Σύμβαση 717, η οποία χαρακτηρίστηκε ως αναγκαίο «προδικαστικό ζήτημα».
Ακυρότητα Κλητηρίου Θεσπίσματος. Η υπεράσπιση ζήτησε την ακύρωση του κλητηρίου θεσπίσματος, υποστηρίζοντας ότι περιέχει λογικά άλματα και στερείται περιγραφής του αιτιώδους συνδέσμου, καθώς συνδέει αυθαίρετα τις καθυστερήσεις της Σύμβασης 717 με την επιλογή του ακατάλληλου σταθμάρχη.
Προδικαστικό Ερώτημα στο ΔΕΕ. Ζητήθηκε να σταλεί προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) για να κριθεί η δικαιοδοσία των εθνικών αρχών.
Φαινομενική Συρροή. Ο συνήγορος του σταθμάρχη ζήτησε να κριθεί ότι η κατηγορία της διατάραξης (άρθρο 291 ΠΚ) απορροφά τις κατηγορίες της ανθρωποκτονίας από αμέλεια.
Η Εισαγγελέας πρότεινε την απόρριψη όλων των ενστάσεων της υπεράσπισης:
Για το Ne Bis In Idem, τόνισε ότι δεν υπάρχει ταυτότητα πράξης (idem factum), καθώς η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διώκει οικονομική απάτη κατά των συμφερόντων της Ε.Ε., ενώ το παρόν δικαστήριο διώκει εγκλήματα κατά της ζωής και της ασφάλειας των συγκοινωνιών.
Για το Άρθρο 59, έκρινε ότι η οικονομική διαχείριση της Σύμβασης 717 δεν αποτελεί νομικά εξαρτώμενο προδικαστικό ζήτημα για τη διατάραξη των συγκοινωνιών.
Για την αρχειοθέτηση, διευκρίνισε ότι οι εισαγγελικές πράξεις αρχειοθέτησης δεν παράγουν δεδικασμένο.
Η υποστήριξη της κατηγορίας συντάχθηκε πλήρως με την εισαγγελική πρόταση, προσθέτοντας ότι τυχόν αναστολή της δίκης θα οδηγούσε σε εκδίκασή της μετά το 2030, παραβιάζοντας το δικαίωμα των θυμάτων για απονομή δικαιοσύνης σε εύλογο χρόνο.
Στη δευτερολογία της, η υπεράσπιση αντέκρουσε την εισαγγελική πρόταση, υποβάλλοντας συμπληρωματικά ένσταση αναρμοδιότητας του εθνικού δικαστηρίου υπέρ της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Οι αποφάσεις που πάρθηκαν από το Δικαστήριο:
Το Δικαστήριο απέρριψε ομόφωνα το αίτημα για προδικαστικό ερώτημα στο δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το Δικαστήριο απέρριψε ομόφωνα την ένσταση απαράδεκτου ποινικής δίωξης λόγω δεδικασμένου.
Το Δικαστήριο απέρριψε ομόφωνα την ένσταση ακυρότητας της ποινικής δίωξης για τον 30ο κατηγορούμενο.
Το Δικαστήριο απέρριψε ομόφωνα το αίτημα να κηρυχθεί απαράδεκτη ποινική δίωξη λόγω εκκρεμοδικίας.
Το Δικαστήριο απέρριψε ομόφωνα τις ενστάσεις ακυρότητας κλητηρίου θεσπίσματος.
Το Δικαστήριο απέρριψε ομόφωνα το αίτημα αναβολής αναστολής κατά άρθρο 59 ΚΠΔ.
Στη συνέχεια, η εισαγγελέας προχώρησε στην απαγγελία του κατηγορητηρίου για κάθε έναν από τους 36 κατηγορούμενους.
Η Κύρια Δίκη θα συνεχιστεί στις 7 Σεπτεμβρίου 2026.
