Οι δαπάνες για τον επανασχεδιασμό των πόλεων, που θα τις καθιστούσαν πιο ανθεκτικές απέναντι στους αλλεπάλληλους καύσωνες, στην παρατεταμένη ξηρασία, στις μέγα-πυρκαγιές και, μετά, στις πλημμύρες, δεν είναι επιλέξιμες ούτε στο φετινό πακέτο της ΔΕΘ.
Το 2000 κυκλοφόρησε το βιβλίο του Κιμ Στάνλεϊ Ρόμπινσον «Το Υπουργείο για το Μέλλον». Παρ’ ότι είναι ένα μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας, το βιβλίο αντιμετωπίστηκε ως εγχειρίδιο πολιτικής για το κλίμα, καθώς – σύμφωνα με την πλοκή του βιβλίου – αποστολή του Υπουργείου θα ήταν να εκπροσωπεί τα συμφέροντα των μελλοντικών γενεών. Η φράση δε που μνημονεύεται είναι το «There is enough for all», υποστηρίζοντας την ιδέα ότι το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη πόρων, αλλά η κατανομή τους, δηλαδή οι πολιτικές επιλογές.
Το θυμηθήκαμε αυτές τις μέρες ενόψει της ΔΕΘ και της διατήρησης ενός συστήματος που παραμένει αδιάφορο και ασυγκίνητο στις κρίσιμες εξελίξεις. Δισεκατομμύρια πάνε κι έρχονται, ταγμένα στον «νυν και αεί» στόχο, τον εκλογικό.
Ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας μόλις προχθές προειδοποιούσε για ένα νέο τοπίο που διαμορφώνεται, καθώς φέτος μόνο τέσσερις πυρκαγιές στάθηκαν αρκετές για να καούν 200.000 στρέμματα γης, και η ένταση των φαινομένων σε συνδυασμό με ένα σύστημα απροετοίμαστο για τη διαχείριση τους άφησαν πίσω τους 10 νεκρούς μέσα σε 47 ημέρες.
Ο Περιφερειάρχης Αττικής εδώ και δύο χρόνια προειδοποιεί ότι η Αττική δεν είναι θωρακισμένη έναντι του κινδύνου των πλημμυρών, καθώς η πλειονότητα των αντιπλημμυρικών έργων που είναι ανάγκη να γίνουν παραμένουν σχέδια σε κάποια συρτάρια.
Ο δήμαρχος Αθηναίων στις 31 Ιουλίου χτύπησε την πόρτα του Μαξίμου για να εξασφαλίσει – ανεπιτυχώς – μερικά εκατομμύρια για να κάνει ό,τι έχει γίνει σε όλες τις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις. Να δημιουργήσει δηλαδή τις στοιχειώδεις συνθήκες για να δροσίσει κάπως η τσιμεντούπολη. Ζήτησε περίπου 30 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία, μεταξύ άλλων, πράσινων διαδρόμων που θα συνδέουν τους μεγάλους περιαστικούς χώρους πρασίνου με τον πυκνό οικιστικό ιστό, μεταφέροντας δροσιά και καθαρό αέρα, καθώς και αλλαγής της εδαφοκάλυψης σε δρόμους και πεζοδρόμια για να μην λειτουργούν ως θερμοσυσσωρευτές. Έφυγε από το Μαξίμου με κάτι λιγότερο από 7 εκ. ευρώ για λίγα έργα στον Λυκαβηττό.
Απαρέγκλιτα στην πεπατημένη. Οι δαπάνες για τον επανασχεδιασμό των πόλεων, που θα τις καθιστούσαν πιο ανθεκτικές απέναντι στους αλλεπάλληλους καύσωνες, στην παρατεταμένη ξηρασία, στις μέγα-πυρκαγιές και, μετά, στις πλημμύρες, δεν είναι επιλέξιμες ούτε στο φετινό πακέτο της ΔΕΘ.
Η Αθήνα με 100 εκ. ευρώ, θα μπορούσε να αποκτήσει ένα σχετικά αξιόπιστο σύστημα αντιπλημμυρικής προστασίας. Θα μπορούσε δηλαδή να διπλασιάσει το δίκτυο όμβριων υδάτων, που σήμερα καλύπτει μόλις το 20% των δρόμων της με συνέπεια αυτοί να μετατρέπονται σε ποτάμια όχι μόνο στις συνήθεις περιοχές όπως τα Σεπόλια και η Ριζούπολη αλλά και στο Κολωνάκι και η Βασ. Σοφίας.
Θα μπορούσε επίσης, στην επόμενη 5ετία, με μισό δισεκατομμύριο ευρώ, να έχει καταφέρει την ενεργειακή αναβάθμιση 100 δημοτικών κτιρίων και 260 σχολικών μονάδων της πόλης, όπερ θα σήμαινε εξοικονόμηση ενέργειας, πόρων (περί τα 10 εκατ. ετησίως) και περιορισμό της εκπομπής ρύπων.
Με 47 εκατ. ευρώ θα μπορούσαν να καλυφθούν οι ανάγκες της πόλης για την συντήρηση και την ανάπτυξη του πρασίνου. Αλλά, δεν…
Την Άνοιξη, φέτος, η Αθήνα εκπόνησε και κατέθεσε στην ΕΕ το Κλιματικό Σύμφωνο της Πόλης. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο Κλιματικό Σχέδιο Δράσης που συνοδεύεται από επεξεργασμένο Επενδυτικό Σχέδιο, με στόχο μέχρι το 2030 να επιτευχθεί η κλιματική ουδετερότητά της.
Το Σύμφωνο αξιολογήθηκε και εγκρίθηκε από την ΕΕ, δίδοντας στην Αθήνα το σήμα της Ευρωπαϊκής Αποστολής (EU Mission Label), που ουσιαστικά της διασφαλίζει ένα προβάδισμα σε ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.
Ο προϋπολογισμός που κατατέθηκε με το σχέδιο δράσης ανέρχεται σε 2,5 δισ. ευρώ για την επόμενη 5ετία. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου θα σήμαινε, μεταξύ άλλων, μείωση των εκπομπών κατά 80% σε σχέση με το 2019, ενεργειακή αναβάθμιση του 34% των κτιρίων του δήμου σε ενεργειακή κλάση Β ή υψηλότερη, παρεμβάσεις στο σύστημα μετακινήσεων (στήριξη της πεζής κίνησης, του ποδηλάτου, των καθαρών Μέσων Μαζικής Μεταφοράς και της δημοτικής συγκοινωνίας) με στόχο να μειωθεί η κυκλοφορία εντός του δήμου κατά 50% σε σύγκριση με το 2019, και να αυξηθεί η ανακύκλωση στο 80-85% και να μειωθούν τα απορρίμματα τροφίμων κατά 30%.
Ίσως η επιλογή ενός τέτοιου πακέτου παροχών να μην αποδίδει άμεσα ψήφους. Θα ήταν όμως μια πράξη ευθύνης. Γιατί δεν υπάρχει εκδοχή ευημερίας σε έναν τόπο που γίνεται κάθε χρόνο ολοένα και δυσκολότερα κατοικήσιμος.
Και, όπως εύστοχα παρατήρησε ο Javier López, αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εδώ, η ζέστη δεν είναι δημοκρατική. Πλήττει περισσότερο εκείνον που ζει σε ένα άσχημα μονωμένο διαμέρισμα, εκείνον που εργάζεται έξω, εκείνον που δεν έχει πρόσβαση σε πράσινο χώρο. Το να προσαρμόζεις μια πόλη, σημαίνει να αποφασίζεις ποιον θα προστατεύεις.
(Η Πίκια Γαλάτη είναι δημοσιογράφος- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από το Κ-Report)
