Η εφιαλτική υπόθεση που αποκαλύφθηκε στην Κυψέλη δεν αποτελεί απλώς μια μεμονωμένη τραγωδία πίσω από τις κλειστές πόρτες ενός διαμερίσματος.
Η ανεύρεση ενός νεκρού βρέφους και η διάσωση τριών ανήλικων παιδιών μέσα σε συνθήκες εξαθλίωσης έφεραν στην επιφάνεια μια παράλληλη, εξίσου τρομακτική πραγματικότητα: την συστηματική αποτυχία του μηχανισμού παιδικής προστασίας στη χώρα μας.
Το γεγονός ότι τα συγκεκριμένα παιδιά είχαν απομακρυνθεί στο παρελθόν από το κακοποιητικό τους περιβάλλον, για να «απαχθούν» στη συνέχεια από το νοσοκομείο χωρίς να αναζητηθούν ουσιαστικά ποτέ από τις αρχές, αποδεικνύει πως για το ελληνικό κράτος υπήρξαν απλώς αόρατα.
Η διαδρομή που ακολουθεί ένα κακοποιημένο παιδί στην Ελλάδα αποτυπώνει ανάγλυφα τις θεσμικές παθογένειες. Μετά την απομάκρυνση από την οικογένεια, η συνήθης πρακτική περιλαμβάνει την πολύμηνη παραμονή σε παιδιατρικά νοσοκομεία, χωρίς κανένα απολύτως παθολογικό αίτιο. Αυτή η ιδιότυπη «ομηρία» σε ένα νοσοκομειακό κρεβάτι, η οποία στερεί από το παιδί κάθε έννοια κανονικότητας και ασφάλειας, συνιστά από μόνη της μια δεύτερη μορφή κακοποίησης. Στη συνέχεια, η κατάληξη είναι τις περισσότερες φορές η εισαγωγή σε κάποιο ίδρυμα, ένα μοντέλο που διεθνώς θεωρείται παρωχημένο και επιβλαβές, την ώρα που ο θεσμός της αναδοχής παραμένει απελπιστικά υποανάπτυκτος.
Οι ρίζες του προβλήματος βρίσκονται στην τραγική υποστελέχωση, την αδράνεια και την απουσία συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων φορέων. Παρότι ο νόμος του 1996 προβλέπει ρητά τη σύσταση κοινωνικών υπηρεσιών σε κάθε πρωτοδικείο για την υποστήριξη του έργου των δικαστικών αρχών, σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά παραμένει ανεφάρμοστος. Την ίδια στιγμή, οι κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων καλούνται να διαχειριστούν έναν τεράστιο όγκο υποθέσεων με ελάχιστο προσωπικό, με αποτέλεσμα να καθίσταται ανέφικτη η συστηματική παρακολούθηση των παιδιών που βρίσκονται σε ευάλωτη θέση.
Η απουσία κεντρικού σχεδιασμού και η έλλειψη επίσημων δεδομένων καθιστούν τα δικαιώματα των ανηλίκων μια θεωρητική διακήρυξη χωρίς πρακτικό αντίκρισμα. Η προστασία των παιδιών δεν μπορεί να αφήνεται στην τύχη ή στην πρωτοβουλία μεμονωμένων ευαισθητοποιημένων πολιτών. Η τραγωδία της Κυψέλης οφείλει να αποτελέσει το σημείο μηδέν για μια ριζική αναδιάρθρωση του συστήματος, με άμεση στελέχωση των δομών, ουσιαστική εφαρμογή της νομοθεσίας και πραγματική προτεραιοποίηση των δικαιωμάτων του παιδιού από την πολιτεία.
