Η αναθεώρηση της Moody’s δεν είναι απλώς άλλη μία αλλαγή δεκαδικών σε έναν πίνακα προβλέψεων. Είναι ακόμη ένα ισχυρό μήνυμα ότι η ελληνική οικονομία μπαίνει σε μια διαφορετική και δυσκολότερη περίοδο: εκείνη κατά την οποία θα πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να αναπτύσσεται χωρίς την έκτακτη ώθηση δισεκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Η Moody’s μείωσε την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας στο 1,7% τόσο για το 2026 όσο και για το 2027, από 2,1% προηγουμένως. Παράλληλα εξακολουθεί να βλέπει θετικά την πορεία των θεσμών, των επενδύσεων, του τραπεζικού συστήματος και των δημοσιονομικών μεγεθών της χώρας.
Αυτό ακριβώς κάνει την αναθεώρηση περισσότερο ενδιαφέρουσα.
Δεν έχουμε απέναντί μας έναν οίκο που αμφισβητεί συνολικά τη σταθερότητα της ελληνικής οικονομίας. Αντίθετα, η Moody’s αναγνωρίζει τη βελτίωση που έχει συντελεστεί. Και παρ’ όλα αυτά βλέπει χαμηλότερη ανάπτυξη.
Το ερώτημα λοιπόν μετατοπίζεται.
Δεν είναι πλέον μόνο εάν η Ελλάδα θα συνεχίσει να μειώνει το δημόσιο χρέος ή εάν οι τράπεζες θα παραμείνουν ισχυρές. Είναι από πού θα έρθει η επόμενη φάση της ανάπτυξης.
Και αυτή η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ακριβώς τώρα.
Η ευρωπαϊκή προθεσμία για την ολοκλήρωση των οροσήμων και στόχων του Ταμείου Ανάκαμψης ήταν η 31η Αυγούστου 2026. Η τελευταία αίτηση πληρωμής πρέπει να υποβληθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου και όλες οι πληρωμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Το 2027 δεν προβλέπονται πλέον πληρωμές από τον μηχανισμό.
Με άλλα λόγια, το μεγάλο πείραμα της μετα-RRF ελληνικής οικονομίας δεν βρίσκεται κάπου μακριά. Έχει ήδη αρχίσει.
Η επιβράδυνση δεν τη βλέπει μόνο η Moody’s
Το μήνυμα γίνεται ισχυρότερο αν τοποθετήσουμε τη νέα πρόβλεψη δίπλα στις εκτιμήσεις άλλων οργανισμών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ανάπτυξη 1,8% το 2026 και μόλις 1,6% το 2027, επισημαίνοντας συγκεκριμένα ότι η οικονομική δραστηριότητα θα επιβραδυνθεί καθώς οι επενδύσεις χάνουν την ώθηση του RRF.
Ο ΟΟΣΑ έχει επίσης περιορίσει την εκτίμησή του στο 1,9% για το 2026, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος κινείται επίσης στο 1,9%.
Απέναντι σε αυτές τις εκτιμήσεις βρίσκεται η πρόβλεψη πάνω στην οποία χτίστηκε ο ελληνικός Προϋπολογισμός του 2026: 2,4% ανάπτυξη το 2026 και 1,7% το 2027.
Η απόσταση πλέον είναι σημαντική.
Μεταξύ της επίσημης κυβερνητικής πρόβλεψης του 2,4% και του 1,7% της Moody’s υπάρχει διαφορά 0,7 ποσοστιαίων μονάδων. Δεν είναι αμελητέα σε μια οικονομία όπου η δημοσιονομική πολιτική, τα φορολογικά έσοδα, το χρέος και οι δυνατότητες αύξησης του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος επηρεάζονται άμεσα από τον ρυθμό μεγέθυνσης.
Το πραγματικό ερώτημα της επόμενης ημέρας
Το Ταμείο Ανάκαμψης δεν ήταν απλώς ένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Αποτέλεσε έναν εξαιρετικά ισχυρό εξωτερικό επιταχυντή των επενδύσεων.
Το κρίσιμο στοίχημα τώρα είναι εάν αυτές οι επενδύσεις δημιούργησαν αρκετή μόνιμη παραγωγική δυναμικότητα, ώστε η οικονομία να συνεχίσει με υψηλούς ρυθμούς και όταν η έκτακτη χρηματοδοτική ώθηση αποσυρθεί.
Εδώ θα κριθεί η επόμενη περίοδος.
Στην παραγωγικότητα. Στις ιδιωτικές επενδύσεις που μπορούν να σταθούν χωρίς επιδοτήσεις. Στην αύξηση των πραγματικών μισθών. Στην εξωστρέφεια των ελληνικών επιχειρήσεων. Στη μείωση του μεγάλου εξωτερικού ελλείμματος. Και τελικά στην ικανότητα της ανάπτυξης να φτάνει στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Η Moody’s δεν περιγράφει μια οικονομία σε κρίση. Το αντίθετο.
Περιγράφει όμως μια οικονομία που, παρά τη δημοσιονομική της πρόοδο και την εξυγίανση των τραπεζών της, φαίνεται να κατεβάζει ταχύτητα.
Και αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο οικονομικό ερώτημα της επόμενης διετίας:
Μπορεί η Ελλάδα να διατηρήσει ανάπτυξη πάνω από το 2% όταν τελειώσει το Ταμείο Ανάκαμψης ή τα τελευταία χρόνια ήταν σε σημαντικό βαθμό μια περίοδος ανάπτυξης με ημερομηνία λήξης;
Λ.
Moody’s: Κατεβάζει την ανάπτυξη στο 1,7% — το τεστ της οικονομίας μετά το Ταμείο Ανάκαμψης αρχίζει τώρα
