Το χρονοδιάγραμμα των εξαγγελιών, οι άμεσες ενισχύσεις και οι δεσμεύσεις που μεταφέρονται στο 2027 και το 2028
ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΕΡΩΤΗΜΑ Άλλο το δημοσιονομικό κόστος και άλλο το ποσό που μετατρέπεται άμεσα σε διαθέσιμο εισόδημα.
Ο συνολικός αριθμός είναι εντυπωσιακός: μέτρα δημοσιονομικού κόστους €2,2 δισ. για το 2027, τα οποία, σύμφωνα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, θα φτάσουν τα €3,5 δισ. έως το 2030.
Ωστόσο, για τα νοικοκυριά, τους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο κοστίζει το πακέτο στον κρατικό προϋπολογισμό. Είναι ποιοι ωφελούνται, πόσα χρήματα θα δουν πραγματικά και κυρίως πότε.
Διότι κάτω από την ομπρέλα των €2,2 δισ. συνυπάρχουν διαφορετικά πράγματα: άμεσες χρηματικές ενισχύσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις, μειώσεις εισφορών, επιδοτούμενα δάνεια, αλλά και στόχοι που μεταφέρονται έως το 2028 ή ακόμη και το 2030.
Τι καταβάλλεται μέσα στο 2026
Το πρώτο άμεσο μέτρο είναι η διεύρυνση της ετήσιας ενίσχυσης των συνταξιούχων. Στις 30 Νοεμβρίου 2026 προβλέπεται η καταβολή €400 καθαρά σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών, καθώς και σε άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, οι δικαιούχοι θα φτάσουν τα 2,2 εκατομμύρια, ενώ η ενίσχυση θα καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο.
Την ίδια ημέρα προβλέπεται η επιστροφή ενός ενοικίου στους ενοικιαστές και δύο ενοικίων σε γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς που υπηρετούν στην περιφέρεια. Για τις συγκεκριμένες κατηγορίες έχει ανακοινωθεί και αναδρομική καταβολή στις 25 Σεπτεμβρίου 2026 για το φορολογικό έτος 2024.
Στο τέλος Δεκεμβρίου θα καταβληθούν και οι αυξημένες συντάξεις του Ιανουαρίου 2027, με τον τελικό συντελεστή να εξαρτάται από τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.
Τα περισσότερα μέτρα αρχίζουν το 2027
Το βασικό μέρος του πακέτου περνά στην οικονομία από την 1η Ιανουαρίου 2027. Τότε προβλέπεται μηδενικός φόρος για τρίτεκνους με εισόδημα έως €20.000, τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων, μείωση κατά 50% των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας στους οικιακούς λογαριασμούς ρεύματος, καθώς και η έναρξη του «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά» και του προγράμματος «Σπίτι μου 3».
Τον Μάρτιο του 2027 θα φανεί στα εκκαθαριστικά η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς. Από τον Μάρτιο έως τον Ιούλιο θα αποτυπωθούν στις φορολογικές δηλώσεις οι ψηφισμένες φορολογικές μειώσεις, τις οποίες η κυβέρνηση υπολογίζει σε €884 εκατ., κυρίως για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες.
Την 1η Απριλίου 2027 θα αυξηθεί εκ νέου ο κατώτατος μισθός, συμπαρασύροντας τις αμοιβές στο Δημόσιο, τις τριετίες και σειρά επιδομάτων. Την ίδια ημέρα οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα θα μειωθούν κατά ακόμη μισή ποσοστιαία μονάδα.
Τα €500 στο Δημόσιο έρχονται στο τέλος του 2027
Για τους περίπου 720.000 δημοσίους υπαλλήλους ανακοινώθηκε μόνιμο επίδομα Χριστουγέννων ύψους €500 μικτά, το οποίο θα προσμετράται και στις συντάξιμες αποδοχές.
Η πρώτη καταβολή του, όμως, θα γίνει στα τέλη Δεκεμβρίου του 2027. Επομένως, πρόκειται για παρέμβαση που θα αποτυπωθεί στο διαθέσιμο εισόδημα περισσότερο από έναν χρόνο μετά την ανακοίνωσή της.
Αυτό δεν ακυρώνει τη μονιμότητα του μέτρου, αλλά αλλάζει την εικόνα για το πότε φτάνει η ενίσχυση στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Ο κατώτατος μισθός των €1.000 μεταφέρεται στο 2028
Ανάλογη προσοχή χρειάζεται και στον κατώτατο μισθό. Η εξαγγελία δεν προβλέπει άμεση αύξησή του στα €1.000.
Ο στόχος είναι να ξεπεράσει τα €950 μέσα στο 2027 και να φτάσει τα €1.000 τον Ιανουάριο του 2028. Πρόκειται, δηλαδή, για μία πορεία σταδιακών αυξήσεων και όχι για ένα μέτρο που εφαρμόζεται άμεσα μετά τη ΔΕΘ.
Επιπλέον, η αύξηση του κατώτατου μισθού αποτελεί εισόδημα για τον εργαζόμενο, αλλά δεν επιβαρύνει αποκλειστικά τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδοτείται από τις επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα.
Το «Σπίτι μου 3» δεν είναι επίδομα €2 δισ.
Το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου 3» ανακοινώθηκε με προϋπολογισμό €2 δισ. και στόχο να αυξήσει συνολικά σε 40.000 τους νέους και τα ζευγάρια που θα αποκτήσουν πρώτη κατοικία μέσω επιδοτούμενου στεγαστικού δανείου.
Τα €2 δισ., όμως, δεν αποτελούν άμεση δημοσιονομική παροχή προς τα νοικοκυριά ούτε μπορούν να προστεθούν στα €2,2 δισ. σαν να ήταν χρηματικό επίδομα. Πρόκειται για χρηματοδοτικό πρόγραμμα δανείων, με συγκεκριμένα κριτήρια, υποχρέωση αποπληρωμής και συμμετοχή χρηματοπιστωτικών φορέων.
Για τον δικαιούχο το όφελος μπορεί να είναι σημαντικό, κυρίως μέσω του χαμηλότερου κόστους δανεισμού. Δεν είναι, όμως, χρήμα που καταβάλλεται ελεύθερα στην «τσέπη».
Ενέργεια: άμεση μείωση χρεώσεων, αλλά ο στόχος του 30% είναι τριετής
Πιο άμεσο χαρακτήρα έχει η εξαγγελία για μείωση κατά 50% των ΥΚΩ στους οικιακούς λογαριασμούς από τον Ιανουάριο του 2027.
Αντίθετα, η συνολική μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% αποτελεί κυβερνητικό στόχο για την επόμενη τριετία. Δεν πρόκειται για εγγυημένη οριζόντια μείωση από συγκεκριμένη ημερομηνία, καθώς η τελική τιμή εξαρτάται και από τις διεθνείς αγορές, το κόστος παραγωγής και τις συνθήκες ανταγωνισμού.
Το πραγματικό ημερολόγιο του πακέτου
Άλλο το δημοσιονομικό κόστος, άλλο το καθαρό εισόδημα
Το συμπέρασμα είναι ότι τα €2,2 δισ. δεν μετατρέπονται αυτομάτως σε ισόποση άμεση ενίσχυση των πολιτών.
Ένα μέρος καταβάλλεται μέσα στο 2026, το μεγαλύτερο μέρος ενεργοποιείται μέσα στο 2027, ενώ κεντρικές δεσμεύσεις —όπως ο κατώτατος μισθός των €1.000— μεταφέρονται στον Ιανουάριο του 2028. Παράλληλα, ορισμένες εξαγγελίες είναι φορολογικές ελαφρύνσεις, άλλες μειώσεις χρεώσεων και άλλες προγράμματα δανειοδότησης.
Γι’ αυτό ο πραγματικός λογαριασμός της ΔΕΘ δεν μπορεί να αποτιμηθεί μόνο από τον συνολικό αριθμό. Χρειάζεται να εξεταστεί ανά κατηγορία πολίτη: ποιος δικαιούται κάθε μέτρο, ποιο είναι το καθαρό όφελος και σε ποια χρονιά θα εμφανιστεί.
Η πλήρης κατανομή του κόστους ανά παρέμβαση αναμένεται να αποσαφηνιστεί στη συνέντευξη Τύπου του οικονομικού επιτελείου. Μέχρι τότε, το ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι το πακέτο περιλαμβάνει ουσιαστικές αλλά άνισα κατανεμημένες ενισχύσεις — και ότι μεγάλο μέρος της «κοινωνικής ανταπόδοσης» δεν φτάνει άμεσα στην τσέπη, αλλά περνά στο 2027 και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στο 2028.
Πηγές
Ομιλία του Πρωθυπουργού στην 90ή ΔΕΘ: https://www.primeminister.gr/2026/09/06/39186
ΕΡΤnews: Αναλυτική παρουσίαση των εξαγγελιών: https://www.ertnews.gr/eidiseis/ellada/politiki/mitsotakis-sti-deth-ayksisi-katotatou-sta-1000-eyro-eos-to-2028-programma-spiti-mou-3-400-eyro-stous-syntaxioyxous-kai-500-sto-dimosio/
