Στην ιστορία θα μείνει ως το πρελούδιο μιας κοινωνικής επανάσταστης στο Ιράν ενώ οι καταιγιστικές εξελίξεις του Ιανουαρίου του 2026 θα χαραχτεί ως η συλλογική μνήμη ως αιματηρό αλλά κομβικής σημασίας για το παγκόσμιο γίγνεσθαι.
Οι δρόμοι αιματοβαμμένοι καθώς οι μέθοδοι καταστολής του ιρανικού καθεστώτος έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους, ένα μαύρο σημάδι που δημιουργήθηκε ως επιθετική απάντηση απέναντι στη συσσωρευμένη οργή της κοινωνίας. Η οργή παρόλο που δεν βρήκε τον απαιτούμενο χώρο να ξεχυλήσει χωρίς δραματικές συνέπειες τελικά ήταν τέτοια που εκτονώθηκε, που χτύπησε σαν ορμητικό, ισχυρό κύμα την Τεχεράνη με τις διαστάσεις που έλαβε να θυμίζουν πολιτικό τσουνάμι. Για τον λόγο αυτόν, μεταξύ άλλων, οι εξελίξεις κρίνονται ιστορικές και οι αναταρχές πρωτοφανείς, αφού δεν περιορίζονται θεματικά μόνο στην οικονομική αστάθεια, που ταλανίζει την πλειονότητα της ιρανικής κοινωνίας, αλλά κι αποτελούν ευθεία αμφισβήτηση προς το ίδιο το θεοκρατικό καθεστώς. Διαβάζοντας πίσω από τις εξελίξεις, οι αναλυτές δεν αρέσκονται μόνο στην ανάγνωση του αυτονόητου, δηλαδή στη μετακίνηση των τεκτονικών πλακών της πολιτικής και της διπλωματίας αλλά μιλούν και για την πιθανότητα ανατροπής του βαθιά ριζωμένου θεοκρατικού καθεστώτος, κάτι που αυτόματα θα έπληττε τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεϊ σημαίνοντας το «ξερίζωμα», την αρχή του τέλους του, κατά τα άλλα, διευρυμένου δικτύου του.
Στην εξίσωση, πέρα από την κρισιμότητα των στιγμών μπαίνει και ο συντελεστής «Αμερική», με τα διεθνή δίκτυα να προσπαθούν να ερμηνεύσουν τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου και τον τελευταίο να μην έχει ανοίξει ακόμη πλήρως τα χαρτιά του, μη αποσαφηνίζοντας δηλαδή πώς θα λειτουργήσει απέναντι σε ένα καθεστώς που θεωρεί, αν μη τι άλλο, αυταρχικό. Τα αμερικανικά δημοσιεύματα, πάντως, δεν αποκλείουν και χτύπημα που θα δρομολογηθεί από τον Λευκό Οίκο, όμως ουδείς γνωρίζει ακόμη εάν αυτός είναι ο στόχος της αμερικανικής προεδρίας δεδομένου ότι ενδέχεται να αναλογιστεί τελικά τις συνέπειες σε διεθνές επίπεδο όπως ένα πιθανό χτύπημα αντοποίνων, κατεθυνόμενο από την Τεχεράνη, προς το Ισραήλ. Οι αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν στο εθνικό συμβούλιο που συγκαλείται υπό τον Τραμπ με τους τρόπους απάντησης να ποικίλουν τη στιγμή που ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος εκφράζει την αμέριστη στήριξή του προς τους διαδηλωτές, παροτρύνοντάς τους ανοιχτά – κάτι που ερμηνεύεται ως ευθεία παρέμβαση – να συνεχίσουν με σκοπό την αλλαγή, τη μετάβαση σε άλλη εποχή.
Ιράν: Πώς θα παρέμβει ο Τραμπ, τα σενάρια για τις κινήσεις του – Αναφορές για πάνω από 2500 νεκρούς
Η φρασεολογία του Τραμπ, την ίδια ώρα, είναι συγκεκριμένη και προσεκτικά επιλεγμένη, στις αναρτήσεις του στα κοινωνικά δίκτυα, καθώς ωθεί τους συμμάχους των ΗΠΑ να φύγουν από την τρέχουσα, έκρυθμη κατάσταση με όρους όπως ”get out” και όχι “evacuate”, δηλαδή πιο απλά λέει «φύγετε» και όχι «εκκενώστε», δίνοντας έναν πιο δραματικό τόνο στις υφιστάμενες εξελίξεις.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενθάρρυνε τους Ιρανούς διαδηλωτές να συνεχίσουν τις διαδηλώσεις, λέγοντας ότι «η βοήθεια έρχεται» εν μέσω μιας βίαιης καταστολής. Προειδοποίησε επίσης το Ιράν να μην εκτελέσει διαδηλωτές, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ θα λάβουν «ισχυρά μέτρα» σε απάντηση. Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ φοβάται ότι ένας διαδηλωτής μπορεί να εκτελεστεί αύριο.
Μετά την επιστροφή του από το Μίσιγκαν το απόγευμα (σε ώρα ΗΠΑ), ο Τραμπ δήλωσε ότι θα συμμετάσχει σε μια συνάντηση για το Ιράν, στην οποία αναμένει να λάβει ενημερώσεις για τον αριθμό των νεκρών. Ο απολογισμός των νεκρών κατά τις διαδηλώσεις στο Ιράν έχει φθάσει τους 2.571 ανθρώπους, ανακοίνωσε σήμερα η οργάνωση για τα δικαιώματα HRANA, που έχει την έδρα της στις ΗΠΑ.
Η οργάνωση ανακοίνωσε ότι έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιώσει τους θανάτους 2.403 διαδηλωτών, 147 προσώπων που συνδέονται με την κυβέρνηση, 12 ανθρώπων ηλικίας κάτω των 18 ετών και εννέα πολιτών οι οποίοι δεν ήταν μεταξύ των διαδηλωτών. Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε χθες, Τρίτη, ότι περίπου 2.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί – η πρώτη φορά που οι αρχές έδωσαν ένα συνολικό απολογισμό των νεκρών από την καταστολή των διαμαρτυριών, που διαρκούν ήδη περισσότερο από δύο εβδομάδες σε όλη τη χώρα.
Ο απεσταλμένος του Ιράν στον ΟΗΕ, Αμίρ Σαΐντ Ιραβάνι, είπε από την πλευρά του ότι ο Τραμπ παραβίασε το διεθνές δίκαιο προτρέποντας τους Ιρανούς να «συνεχίσουν να διαμαρτύρονται».
Σε κάθε περίπτωση, ο Αμερικανός πρόεδρος, έχοντας ανοιχτό ένα μέτωπο με τη Βενεζουέλα μετά και τη σύλληψη του πρώην προέδρου Νικολάς Μαδούρο και τη μεταφορά του ενώπιον της αμερικανικής δικαιοσύνης, αντιμετωπίζει, αυτήν τη στιγμή, και την ιρανική οργή. Ειδικότερα, η Τεχεράνη δεν έχει διστάσει να κατηγορήσει ανοιχτά τις ΗΠΑ για τη χαοτική κατάσταση, λέγοντας χαρακτηριστικά πως υποκινεί τις διαδηλώσεις. Κατά τις προηγούμενες ημέρες, δε, στο ιρανικό κοινοβούλιο ακουστηκε μία άκρως επιθετική ρητορική προς τις ΗΠΑ, με φράσεις όπως «θάνατος στην Αμερική».
Με τις σχέσεις Ουάσινγκτον και Τεχεράνης να βρίσκονται σε ιστορικό ναδίρ, μένει να φανεί εάν το κάλεσμα αυτό του Τραμπ για αλλαγή κι ανατροπή του καθεστώτος θα συνοδευτεί από χτύπημα, πιθανώς αεροπορικό. Την τελευταία φορά, θυμίζεται, που οι ΗΠΑ χτύπησαν, παρεμβαίνοντας στα πολιτικά πράγματα, ευθέως το Ιράν ήταν κατά τον πόλεμο των 12 ημερών με το Ισραήλ, οπότε και επλήγησαν οι ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις και μειώθηκε εμφανώς η πυρηνική ισχύς της χώρας.
Τη στιγμή, πάντως, που τα αριθμητικά δεδομένα για τα αποτελέσματα των συγκρούσεων στους δρόμους δεκάδων πόλεων του Ιράν συγκλονίζουν, αφού οι νεκροί έχουν ξεπεράσει συνολικά τους 2.000, η γεωπολιτική τράπουλα ανακατεύεται ανησυχητικά. Στο απρόβλεπτο γεωπολιτικό «παιχνίδι» έχει μπει με έναν τρόπο η Κίνα αφού ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει, με τοπ βλέμμα σαφώς στο Πεκίνο, πως θα αυξήσει κατά 25% τους δασμούς για τις χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν. Παράλληλα, εκτός από την Κίνα ,που είναι φίλα προσκείμενη λόγω ειδικών εμπορικών σχέσεων με το Ιράν, απορίας άξιον είναι εάν και κατά πόσον θα επηρεαστούν οι σχέσεις ΗΠΑ και Ρωσίας, αφού και η Μόσχα καταδικάζει τις αμερικανικές πρακτικές. Από την άλλη, πάντως, ο Ουκρανός ηγέτης Βολοντίμιρ Ζελένσκι συντάσσεται με την αμερικανική πολιτική στο ζήτημα του Ιράν λέγοντας πως το καθεστώς αυτό δεν αξίζει να υπάρχει.
