Συνέντευξη έδωσε ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας στο today press και στη δημοσιογράφο Λεκάκκου
Μέσα από τη συνέντευξή του ο Χάρης Δούκας δηλώνει πως η μεγαλύτερη κοινωνική κρίση που αντιμετωπίζει η Αθήνα είναι το στεγαστικό πρόβλημα, ενώ αναφέρθηκε και στο πρόβλημα του υπερτουρισμού.
Αναλυτικά:
Δηλώσατε ότι «η Αθήνα δεν μπορεί να λειτουργεί σαν ένα τεράστιο ξενοδοχείο», προτείνοντας «πάγωμα» νέων τουριστικών κλινών και Airbnb σε κορεσμένες περιοχές, όπως η Πλάκα. Η Υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, σας κατηγόρησε για «στρεβλή εικόνα κρίσης» που ζημιώνει τη χώρα. Τι απαντάτε;
Είναι μια παγκόσμια πρωτοτυπία να μην επιστρέφεται τίποτα στην ίδια την πόλη. Και μου έκανε θετική εντύπωση ότι και η ίδια η Υπουργός Τουρισμού, η Όλγα Κεφαλογιάννη, συμφώνησε δημόσια πως αυτό πρέπει να αλλάξει. Οι επισκέπτες πληρώνουν τέλος διαμονής -πλέον τέλος ανθεκτικότητας- στα ξενοδοχεία. Σε πολλές περιπτώσεις μιλάμε για 10 ευρώ την ημέρα. Από αυτά τα χρήματα, στον Δήμο Αθηναίων δεν επιστρέφει απολύτως τίποτα. Πώς λοιπόν θα σηκώσουμε το βάρος των υποδομών, της καθαριότητας, του δημόσιου χώρου, του φωτισμού, της λειτουργίας της πόλης για εκατομμύρια ανθρώπους καθημερινά; Με τι πόρους; Με τι εργαλεία;
Δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τις γειτονιές σαν «επενδυτικά προϊόντα» και τους κατοίκους σαν προσωρινούς επισκέπτες στην ίδια τους την πόλη. Η Αθήνα χρειάζεται κανόνες πριν το πρόβλημα γίνει μη αναστρέψιμο. Από εκεί και πέρα, εμείς δεν μένουμε με σταυρωμένα τα χέρια. Διεκδικούμε ευρωπαϊκούς πόρους, ενεργοποιούμε χρηματοδοτικά εργαλεία, συνεργασίες και προγράμματα βιώσιμης αστικής ανάπτυξης. Αλλά ας είμαστε ειλικρινείς. Δεν μπορεί η Αυτοδιοίκηση να καλείται συνεχώς να «βγάζει λαγούς από το καπέλο», ενώ το κράτος κρατά τους πόρους και μεταφέρει μόνο τις ευθύνες.
Κύριε Δήμαρχε, η καθαριότητα παραμένει το νούμερο ένα κριτήριο με το οποίο οι πολίτες αξιολογούν μια δημοτική αρχή. Παρά τις προσπάθειες, πολλές γειτονιές της Αθήνας, ειδικά εκτός κέντρου, συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα. Ποιο είναι το συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο για να αλλάξει η εικόνα στις γειτονιές και πού βρίσκεται η δέσμευσή σας για τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης στη βελτιστοποίηση των δρομολογίων αποκομιδής;
Για να έχουμε μια εικόνα της πραγματικότητας, το προσωπικό της καθαριότητας λειτουργεί περίπου στο 60% των οργανικών θέσεων. Δηλαδή οι ανάγκες αυξάνονται διαρκώς, αλλά το προσωπικό μειώνεται. Η μνημονιακή δέσμευση που είχαμε για μία πρόσληψη για κάθε πέντε αποχωρήσεις, συνεχίζεται παρά τα υπερπλεονάσματα. Αυτή είναι η αλήθεια. Δίνουμε έναν μεγάλο καθημερινό αγώνα για να ανταπεξέλθουμε στις αυξημένες ανάγκες. Και παράλληλα προσπαθούμε να αλλάξουμε συνολικά την εικόνα της πόλης με σύγχρονες υποδομές και καλύτερη οργάνωση. Ήδη έχουμε εγκαταστήσει 125 υπόγεια συστήματα κάδων, με 132 κάδους σύμμεικτων, 117 ανακυκλώσιμων και 15 βιοαποβλήτων, καθώς και 329 νέους οικίσκους σε επιβαρυμένα σημεία της πόλης. Το επόμενο διάστημα θα έχουμε νέες συμβασιοποιήσεις. Παράλληλα, επεκτείνουμε δυναμικά το πρόγραμμα καφέ κάδου και βιοαποβλήτων. Σήμερα έχουμε περίπου 1.300 καφέ κάδους στην Αθήνα, ενώ περισσότερα από 12.000 νοικοκυριά συμμετέχουν στο πρόγραμμα.
Και βέβαια προχωράμε και σε πιο «έξυπνα» εργαλεία διαχείρισης. Με ψηφιακή παρακολούθηση των δρομολογίων, τηλεματική στα οχήματα και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης ώστε να ξέρουμε σε πραγματικό χρόνο πού υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη, ποιοι κάδοι γεμίζουν πιο γρήγορα. Ξεκινήσαμε την αποκομιδή με ραντεβού και φτιάξαμε ειδική εφαρμογή ειδοποίησης των καταστημάτων. Μισή ώρα πριν από τη διέλευση του απορριμματοφόρου, οι επιχειρηματίες λαμβάνουν μήνυμα στο κινητό τους, για να βγάλουν τα απορρίμματά τους με στόχο να περιορίσουμε τη συσσώρευση γύρω από τους κάδους. Μέχρι στιγμής, έχουμε περισσότερες από 200 επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Επιπλέον όμως, αυξάνουμε τους ελέγχους και τις παρεμβάσεις στις γειτονιές και πιέζουμε καθημερινά για μια πιο λειτουργική πόλη. Μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2026 επιβλήθηκαν 611 διοικητικές κυρώσεις για παραβάσεις καθαριότητας, ενώ τα πρόστιμα σε σχέση με το 2023 έχουν αυξηθεί περίπου κατά 80%.
Μιλάτε συχνά για μια «έξυπνη Αθήνα», όμως πολλοί πολίτες φοβούνται ότι το Smart City είναι περισσότερο ένας εντυπωσιακός τεχνολογικός όρος παρά κάτι που βελτιώνει πραγματικά την καθημερινότητα. Τι αλλάζει πρακτικά για τον κάτοικο της Αθήνας τα επόμενα χρόνια;
Ενεργοποιούμε σταδιακά την «έξυπνη Αθήνα». Το επόμενο διάστημα, για παράδειγμα, 360 οχήματα καθαριότητας θα παρακολουθούνται σε πραγματικό χρόνο, ενώ εκατοντάδες κάδοι θα αποκτήσουν αισθητήρες πληρότητας ώστε τα δρομολόγια να προσαρμόζονται στις πραγματικές ανάγκες κάθε γειτονιάς. Οι πολίτες θα μπορούν μέσα από εφαρμογή να αναφέρουν προβλήματα καθαριότητας ή αιτήματα αποκομιδής ογκωδών αντικειμένων, χωρίς γραφειοκρατία και καθυστερήσεις. Δημιουργούμε «έξυπνες γειτονιές» σε περισσότερα από 60 σημεία, με wifi, θύρες για φόρτιση κινητού και περιβαλλοντικούς αισθητήρες, πάνω από 80 σχολεία αποκτούν συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ προχωρά και μια ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα ώστε ο πολίτης να μπορεί να εξυπηρετείται πιο εύκολα από τις υπηρεσίες του Δήμου, αλλά και ένα νέο σύστημα «έξυπνης» κινητικότητας και στάθμευσης, ώστε να υπάρχει καλύτερη ενημέρωση για θέσεις parking και μετακινήσεις μέσα στην πόλη. Στο εμπορικό τρίγωνο, όπου υπάρχει πολύ μεγάλη πίεση καθημερινά, εγκαθίσταται και νέο σύστημα ελέγχου πρόσβασης οχημάτων στους πεζοδρόμους, ώστε να περιοριστεί η παράνομη κυκλοφορία και να προστατευθεί καλύτερα ο δημόσιος χώρος και η ασφάλεια των πεζών. Για εμάς, η τεχνολογία έχει αξία μόνο όταν λύνει πραγματικά προβλήματα της καθημερινότητας.
Η Αθήνα βραβεύτηκε στο UCI Mobility & Bike City Forum 2026 για τη δέσμευσή της στη βιώσιμη αστική κινητικότητα, και παράλληλα ανακοινώσατε 50 σημεία στάθμευσης και φόρτισης ηλεκτρικών ποδηλάτων. Ωστόσο, πώς θα κυκλοφορήσουν με ασφάλεια αυτά τα ποδήλατα σε μια πόλη που στερείται ενός ολοκληρωμένου, ενιαίου και προστατευμένου δικτύου ποδηλατοδρόμων;
Η διάκριση από τη UCI, την Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδηλασίας δείχνει ότι η Αθήνα επιτέλους κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Για δεκαετίες η Αθήνα σχεδιάστηκε σχεδόν αποκλειστικά για το αυτοκίνητο. Εμείς προσπαθούμε να αλλάξουμε αυτή τη νοοτροπία, βήμα-βήμα και με συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Από τον Σεπτέμβριο του 2025, διαθέτουμε ηλεκτρικά ποδήλατα στα δημοτικά parking Κλαυθμώνοςκαι Βαρβακείου, ενισχύοντας τη λογική του «Park and Bike». Προχωράει ο Βόρειος Ποδηλατικός Άξονας Γκάζι–Κηφισιά (8,5 χλμ. εντός της Αθήνας), σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αττικής και τα συναρμόδια Υπουργεία. Ταυτόχρονα, ωριμάζουμε τις μελέτες για ένα συμπληρωματικό δημοτικό δίκτυο ποδηλατικών διαδρομών περίπου 17 χιλιομέτρων, ενώ ολοκληρώνουμε και την τοποθέτηση 50 σταθμών στάθμευσης και φόρτισης ηλεκτρικών ποδηλάτων σε κομβικά σημεία της πόλης. Από την πλευρά μας, κάνουμε ό,τι μας αναλογεί για να αποκτήσει η πόλη μια νέα κουλτούρα μετακίνησης. Όμως για να υπάρξουν πραγματικά ασφαλείς και ολοκληρωμένες ποδηλατικές διαδρομές, χρειάζονται και ευρύτερες παρεμβάσεις, θεσμικές και κυκλοφοριακές, που ξεπερνούν τα όρια ενός Δήμου.
Ταυτόχρονα, καταθέτετε ένα νέο, αυστηρό σχέδιο κανόνων για τα ηλεκτρικά πατίνια, το οποίο περιλαμβάνει καθορισμένες θέσεις στάθμευσης. Πώς θα διασφαλίσετε την αυστηρή τήρηση αυτών των κανόνων στην πράξη;
Έχετε δίκιο να το θέτετε έτσι, όμως μέχρι σήμερα ο Δήμος είχε πολύ περιορισμένες δυνατότητες παρέμβασης. Εμείς φτιάξαμε κανονιστική, η οποία μάλιστα γύρισε πίσω από την Αποκεντρωμένη γιατί θεωρήθηκε πάρα πολύ αυστηρή. Ζητούσαμε εδώ και μήνες νομοθετική παρέμβαση, γιατί χωρίς θεσμικό πλαίσιο ο Δήμος είχε ουσιαστικά δεμένα χέρια. Δεν γίνεται να κάνουμε «σλάλομ» ανάμεσα σε πατίνια πάνω στο πεζοδρόμιο. Και χαίρομαι που και Υπουργοί της Κυβέρνησης υιοθετούν τις προτάσεις μας για να καλυφθεί το νομοθετικό κενό. Σε ό,τι μας αφορά, χωροθετήσαμε 1.574 συγκεκριμένες θέσεις στάθμευσης σε 124 ζώνες σε όλη την Αθήνα και τα πατίνια των εταιρειών θα πρέπει να σταθμεύουν μόνο εκεί. Όχι όπου βολεύει τον καθένα. Δεν μπορεί να είναι ξέφραγο αμπέλι ο δημόσιος χώρος.
Η Αθήνα χαρακτηρίζεται ως η πιο ζεστή πρωτεύουσα της ηπειρωτικής Ευρώπης. Είχατε δεσμευτεί προεκλογικά για τη φύτευση 25.000 δέντρων με στόχο τη μείωση της θερμοκρασίας της πόλης. Πού βρίσκεται αυτός ο στόχος σήμερα, ποια είναι τα συγκεκριμένα «micro-forests» (μικροδάση) που δημιουργούνται και πώς απαντάτε στην κριτική ότι οι ρυθμοί δενδροφύτευσης καθυστερούν;
Η Αθήνα είναι μια πολύ πυκνοδομημένη πόλη, με πολύ λίγο διαθέσιμο δημόσιο χώρο και τεράστια πίεση από το τσιμέντο και τις υψηλές θερμοκρασίες που βιώνει με μεγάλη ένταση τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.Κάνουμε παρεμβάσεις μικροκλίματος και δημιουργούμε σημεία δροσισμού σε γειτονιές με υψηλό θερμικό φορτίο, όπως η Κυψέλη με τη δημιουργία του πρώτου microforestστην Ευρώπη, τα Άνω Πατήσια και τα Ιλίσια. Χρησιμοποιούμε ψυχρά υλικά, περισσότερη φυσική σκίαση, νερό και πράσινο για να μειώσουμε την αισθητή θερμοκρασία στον δημόσιο χώρο. Και νομίζω ότι αυτό είναι κάτι που όλοι το καταλαβαίνουμε στην καθημερινότητά μας. Είναι διαφορετικό να περπατάς κάτω από ένα δέντρο, δίπλα σε ένα σιντριβάνι ή πάνω σε ειδικά υλικά που δεν «καίνε» το καλοκαίρι.
Και επειδή καλό είναι να μιλάμε με πραγματικά στοιχεία και όχι με επικοινωνιακές φούσκες, θυμίζω ότι ο κ. Μπακογιάννης φύτεψε λιγότερα από 5.000 στη θητεία του. Εμείς, μέσα σε 2,5 χρόνια, έχουμε ξεπεράσει ήδη τις 12.500 νέες φυτεύσεις σε γειτονιές της Αθήνας και συνεχίζουμε ώστε στο τέλος της 5ετίας να φτάσουμε τα 25.000 νέα δέντρα, με πλήρη δημόσια καταγραφή μέσω της πλατφόρμας Athens Trees. Παράλληλα, προχωρά και η μεγάλη ανάπλαση στον Βοτανικό, όπου δημιουργείται σταδιακά ένας νέος πνεύμονας πρασίνου για την Αθήνα, 1,5 φορά ο Εθνικός Κήπος. Ήδη, μέσα στον Ιούνιο, παραδίδουμε το πρώτο νέο πάρκο 25 στρεμμάτων, σε μια περιοχή που για χρόνια ήταν συνδεδεμένη με εγκατάλειψη και υποβάθμιση. Παραμένουμε πιστοί στις αρχικές μας δεσμεύσεις, όσο κι αν αυτό ενοχλεί κάποιους.
Το πιλοτικό πρόγραμμα του Δήμου για την κοινωνική κατοικία μέσω της αξιοποίησης κλειστών δημοτικών κτιρίων αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία. Ωστόσο, οι ρυθμοί των αυξήσεων στα ενοίκια είναι καταιγιστικοί. Πότε ακριβώς θα παραδοθούν τα πρώτα διαμερίσματα και με ποια κοινωνικά και εισοδηματικά κριτήρια θα επιλεγούν οι δικαιούχοι;
Το στεγαστικό είναι ίσως η μεγαλύτερη κοινωνική κρίση που αντιμετωπίζει σήμερα η Αθήνα. Και πρέπει να είμαστε ειλικρινείς: με τον σημερινό μέσο μισθό, σε πολλές περιοχές της πόλης χρειάζεται ακόμη και το 70% του εισοδήματος για ένα μικρό διαμέρισμα. Αυτό δεν είναι βιώσιμο. Ξεκινήσαμε πιλοτικά το πρόγραμμα κοινωνικής κατοικίας, αξιοποιώντας κλειστά δημοτικά ακίνητα που παρέμεναν αναξιοποίητα για χρόνια. Τα πρώτα 8 διαμερίσματα προχωρούν ήδη σε ανακαίνιση και στόχος είναι να παραδοθούν σταδιακά μέσα στο επόμενο διάστημα, με προτεραιότητα σε νέα ζευγάρια, μονογονεϊκές οικογένειες, εργαζόμενους με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα και ανθρώπους που δυσκολεύονται πλέον να μείνουν στην ίδια τους την πόλη. Προφανώς, αυτό από μόνο του δεν λύνει το πρόβλημα. Όταν μόνο στον Δήμο Αθηναίων υπάρχουν περίπου 38.000 μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα, καταλαβαίνει κανείς το μέγεθος της πρόκλησης.
Το Φεστιβάλ του Δήμου Αθηναίων έχει ήδη συμπληρώσει 20 ημέρες εκδηλώσεων με μεγάλη συμμετοχή του κόσμου. Πώς εξηγείτε αυτή την ανταπόκριση και τι σημαίνει για εσάς μια πόλη που «ζωντανεύει» μέσα από τον πολιτισμό;
Θεωρώ πολύ σημαντικό ότι βλέπουμε ξανά τον κόσμο να γεμίζει τις πλατείες, τα πάρκα και τους δημόσιους χώρους της Αθήνας. Έχω βρεθεί ο ίδιος σε πολλές εκδηλώσεις αυτές τις ημέρες, όπως στο Ζάππειο και τον Λυκαβηττό, και αυτό που βλέπω είναι μια πολύ όμορφη εικόνα: νέοι άνθρωποι, οικογένειες, παρέες να ξαναζούν την πόλη τους διαφορετικά. Αυτός είναι και ο στόχος του Φεστιβάλ του Δήμου Αθηναίων. Συνεχίζουμε δυναμικά για 10 μέρες ακόμα, φέρνουμε τον πολιτισμό στις πλατείες, στα πάρκα και στις γειτονιές της πόλης. Σας περιμένουμε.
Κύριε Δήμαρχε, στις 8 και 9 Ιουνίου η καρδιά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης χτυπά στο Ωδείον Αθηνών για τη 2η OTA EXPO 2026. Πέρα από τον καθαρά εκθεσιακό και συνεδριακό της χαρακτήρα, ποια θεωρείτε ότι είναι η πρακτική χρησιμότητα τέτοιων διοργανώσεων για τη μεταφορά τεχνογνωσίας και πώς μπορεί αυτή να μεταφραστεί σε οφέλη για την καθημερινότητα των πολιτών;
Οι Δήμοι είναι η πρώτη γραμμή της καθημερινότητας. Εκεί φτάνουν πρώτα τα προβλήματα, αλλά εκεί πρέπει να φτάνουν και οι λύσεις. Γι’ αυτό διοργανώσεις όπως η OTA EXPO έχουν ουσιαστική αξία, γιατί δημιουργούν έναν ανοιχτό χώρο ανταλλαγής τεχνογνωσίας, συνεργασιών και καλών πρακτικών ανάμεσα στις πόλεις.
Σήμερα, ένας Δήμος καλείται να διαχειριστεί σύνθετες προκλήσεις: από την κλιματική κρίση και τη στέγαση μέχρι την κοινωνική πολιτική και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Δεν μπορεί να το κάνει μόνος του και σίγουρα δεν μπορεί να το κάνει με εργαλεία και πόρους προηγούμενων δεκαετιών. Η ανάπτυξη συνεργειών μεταξύ των δήμων μπορούν να επιταχύνουν την εφαρμογή πιο αποτελεσματικών πολιτικών, με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών.
