Όταν τα νούμερα δεν βγαίνουν:
Στο ΠΑΣΟΚ δεν έκρυψαν τον εκνευρισμό τους για τη δήλωση του Γιάννης Παναγόπουλος ότι η ΠΑΣΚΕ κινείται στο 40% όταν το κόμμα μετά βίας αγγίζει το 12% στις εθνικές κάλπες. Η ενόχληση ήταν σχεδόν αντανακλαστική, σαν να ειπώθηκε κάτι αδιανόητο. Κι όμως, αν κανείς σταθεί ψυχρά στους αριθμούς, η παρατήρηση δεν είναι αυθαίρετη. Η συνδικαλιστική επιρροή που αποτυπώνεται στις κάλπες της ΠΑΣΚΕ παραμένει πολλαπλάσια της εκλογικής απήχησης του ΠΑΣΟΚ.
Το φαινόμενο δεν είναι πρωτόγνωρο. Τα κόμματα συχνά διατηρούν ερείσματα σε θεσμικά και κοινωνικά πεδία που δεν μεταφράζονται αυτομάτως σε εθνική επιρροή. Στην περίπτωση του ΠΑΣΟΚ, οι ρίζες σε συνδικάτα, αυτοδιοίκηση και επαγγελματικούς φορείς λειτουργούν ως ιστορικό απόθεμα. Το ζήτημα, ωστόσο, είναι πολιτικό: όταν η απόσταση μεταξύ κοινωνικής παρουσίας και εθνικού αποτελέσματος παγιώνεται, τότε το πρόβλημα δεν είναι στα «γήπεδα» αλλά στη στρατηγική σύνδεσής τους.
Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό του κόμματος παρατηρείται μια ιδιότυπη ιεράρχηση επιτυχιών. Οι ισχυρές επιδόσεις σε κοινωνικούς χώρους αντιμετωπίζονται περίπου ως αυτονόητες, ενώ περιφερειακά ποσοστά, όπως εκείνα στην Κρήτη, προβάλλονται σχεδόν ως απόδειξη αναγέννησης, σε βαθμό που να διαμορφώνουν ακόμη και τη θεματολογία συνεδρίων. Η αντίφαση είναι εμφανής: αν τα «κάστρα» στους θεσμούς αντέχουν λόγω παράδοσης και οργανωτικής συνέχειας, μπορούν να ειπωθούν τα ίδια για τις γεωγραφικές επικράτειες που αναγορεύονται σε στρατηγικό πρότυπο;
Στο παρασκήνιο, στελέχη επισημαίνουν ότι η σύγκριση του συνδικαλιστικού 40% με το εκλογικό 12% δεν είναι απλώς αριθμητική. Είναι πολιτική υπενθύμιση ότι οι δεσμοί με την κοινωνία δεν αρκούν, αν δεν μετατρέπονται σε πειστικό εθνικό αφήγημα. Και αυτό, όσο κι αν ενοχλεί, δύσκολα παρακάμπτεται με επικοινωνιακές μετατοπίσεις.
