Υπεγράφη η «Διακήρυξη των Αθηνών» με αίτημα έναν ευρωπαϊκό προϋπολογισμό δημοκρατίας με τις πόλεις και τις περιφέρειες στο επίκεντρο.
Με μεγάλη επιτυχία και τη συμμετοχή κορυφαίων Ευρωπαίων πολιτικών και αυτοδιοικητικών ηγετών πραγματοποιήθηκε, για πρώτη φορά, στην Αθήνα το Συνέδριο της Ομάδας του PES στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών, με θέμα «Democracy at its roots».
Την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026, το Ολύμπια, Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας» υποδέχθηκε εκπροσώπους της ευρωπαϊκής προοδευτικής οικογένειας, με τη συζήτηση να επικεντρώνεται στις προκλήσεις για τη δημοκρατία, την κοινωνική συνοχή και την ανάγκη ενίσχυσης της φωνής των πόλεων και των περιφερειών στις ευρωπαϊκές αποφάσεις.
Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με την υπογραφή της «Διακήρυξης των Αθηνών», από τον Δήμαρχο Αθηναίων, Χάρη Δούκα, και τον Luca Menesini, Πρόεδρο της ομάδας PES στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα από την Αθήνα για μια Ευρώπη που βάζει τους ανθρώπους και τις τοπικές κοινωνίες στο επίκεντρο.
O Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, δήλωσε: «Συναντιόμαστε σε μια στιγμή που η Ευρώπη και η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται ίσως ενώπιον της πιο κρίσιμης δοκιμασίας από την ίδρυσή της. Μπορεί η Ευρώπη να ανταποκριθεί στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής της και, ταυτόχρονα, να διατηρήσει την κοινωνική και δημοκρατική υπόσχεση πάνω στην οποία οικοδομήθηκε; Διαμορφώνεται μια μεγάλη πρόκληση, που οι προοδευτικοί, σοσιαλδημοκράτες αιρετοί στην Αυτοδιοίκηση καλούμαστε να ανταποκριθούμε: Να ξανακάνουμε τη δημοκρατία αποτελεσματική στην καθημερινή ζωή. Να αποκαταστήσουμε τη ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ.
Οι πόλεις πρέπει να έχουν θέση και ρόλο στο τραπέζι όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις. Όχι επειδή διεκδικούμε περισσότερη εξουσία για τους δημάρχους, αλλά επειδή διεκδικούμε περισσότερη δημοκρατία για τους πολίτες. Χρειαζόμαστε να χτίσουμε έναν Νέο Προοδευτισμό: Δημοκρατικό, Πράσινο, Ριζοσπαστικό στις επιδιώξεις του και απολύτως ρεαλιστικό στις λύσεις του. Και γι’ αυτό σήμερα, εδώ στην Αθήνα, θέλουμε να κάνουμε ένα ακόμη βήμα. Να μετατρέψουμε αυτή τη συζήτηση σε αφετηρία Πανευρωπαϊκής Κινητοποίησης. Ξεκινάμε την πρωτοβουλία “ΠΑΡΕ ΘΕΣΗ”. Καλούμε δημάρχους, περιφερειάρχες, αιρετούς, κοινωνικούς φορείς και πολίτες από ολόκληρη την Ευρώπη να συνυπογράψουν μια κοινή απαίτηση: Ο νέος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός να γίνει ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ».
O Luca Menesini, πρόεδρος της ομάδας PES στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών, σημείωσε: «Η τοπική προοδευτική πολιτική δεν είναι απλώς διαχείριση. Είναι ελπίδα. Είναι η απόδειξη ότι η δημοκρατία, όταν λειτουργεί σε τοπικό επίπεδο, μπορεί να βελτιώσει την καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Η Αθήνα είναι το ιδανικό μέρος γι’ αυτό. Το ιδανικό μέρος για να συνδέσουμε τη δημοκρατική μας κληρονομιά με την ιδέα της κοινωνίας που θέλουμε για το μέλλον μας».
Η Iratxe García Pérez, Πρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ανέφερε: «Μας ρωτάτε πώς μπορούμε να διαχειριστούμε ως Σοσιαλδημοκράτες αυτή τη νέα πολιτική κατάσταση στην Ευρώπη. Είναι σαφές ότι δεν μπορούμε να αλλάξουμε, αλλά μπορούμε να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε, τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε. Πώς μπορούμε να χτίσουμε μια νέα στρατηγική με άλλες προοδευτικές και φιλoευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις».
Ο Γιώργος Παπανδρέου, πρώην Πρωθυπουργός της Ελλάδας, τόνισε: «Η άκρα δεξιά βασίζεται σε υπαρκτές κοινωνικές δυσαρέσκειες. Πρέπει να το αναγνωρίσουμε αυτό. Υπάρχουν πραγματικά ζητήματα. Το ερώτημα είναι, εμείς οι σοσιαλιστές δεν θα έπρεπε να εκπροσωπούμε τον αγώνα για την αντιμετώπισή τους; Είναι η ανισότητα; Ναι. Είναι η ανασφάλεια; Ναι, ο κόσμος το αισθάνεται. Είναι η στέγαση; Ναι. Είναι οι οικονομικές πιέσεις; Ναι. Είναι το γεγονός ότι ο κόσμος αισθάνεται πως δεν έχει φωνή; Ναι».
Η Kata Tüttő, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, επισήμανε: «Είμαστε λίγο “χαμένοι” στην Ευρώπη. Και γι’ αυτό ήρθαμε στην Αθήνα. Ήρθαμε στη γενέτειρα, τον τόπο καταγωγής της δημοκρατίας, να δούμε τι άλλαξε. Εδώ, ήταν ο τόπος που συζητούσαμε, διαπραγματευόμασταν, και συλλογικά διαχειριζόμασταν τα “κοινά”. Πού είναι αυτή η Αγορά σήμερα; Είναι στον Κυβερνοχώρο! Ο οποίος ανήκει σε ιδιώτες και έχει ήδη κατακτηθεί από μη ανθρώπινες οντότητες. Αυτό είναι προβληματικό».
Παρέμβαση από Ανδρουλάκη, Özel, İmamoğlu και Karácsony
Τη στήριξή του στο συνέδριο εξέφρασε ο Νίκος Ανδρουλάκης, πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ με βιντεοσκοπημένο μήνυμά του, αναφέροντας ότι «Το σημερινό συνέδριο λαμβάνει χώρα σε μια κρίσιμη στιγμή που ανοίγει ο διάλογος για τις πολιτικές συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εμείς ήδη έχουμε εκπονήσει σχέδια ανάπτυξης αλλά και δημόσιων κοινωνικών πολιτικών βάσει των πραγματικών δεδομένων και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων κάθε περιφέρειας της Ελλάδας».
Ο Özgür Özel, ηγέτης του κόμματος YENI, υπογράμμισε ότι: «H βιώσιμη κοινωνική ευημερία μπορεί να οικοδομηθεί μόνο πάνω στα θεμέλια μιας ισχυρής και λειτουργικής δημοκρατίας», τονίζοντας ότι «η Τουρκία διέρχεται σήμερα μια περίοδο κατά την οποία αυτές οι αξίες δοκιμάζονται σοβαρά».
Γραπτό μήνυμα έστειλε ο Δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης Ekrem İmamoğlu από τη φυλακή Silivri, δηλώνοντας ότι: «Ο αγώνας για τη δημοκρατία στην Τουρκία θα δοθεί από τον ίδιο τον λαό της Τουρκίας. Δεν ζητάμε από κανέναν να δώσει αυτόν τον αγώνα για λογαριασμό μας. Αυτό που ζητάμε από τους φίλους μας είναι απλώς το εξής: οι αρχές της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου να μην αλλάζουν ανάλογα με τη χώρα στην οποία εφαρμόζονται».
Hidalgo, Προύντζος, Kitsos, Μανιάτης, Schmit και Nardella ανάμεσα στις ισχυρές ευρωπαϊκές παρουσίες
Το Συνέδριο έφερε στην Αθήνα εκπροσώπους των ευρωπαϊκών θεσμών, δημάρχους και περιφερειακούς ηγέτες, ευρωβουλευτές, νέους αιρετούς και εκπροσώπους της Κοινωνίας των Πολιτών, ανοίγοντας μια ευρεία συζήτηση για τις πιέσεις που δέχεται σήμερα η δημοκρατία στην Ευρώπη και για τον καθοριστικό ρόλο της Τοπικής και Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς.
Ξεχωριστή παρουσία στο Συνέδριο είχε η Anne Hidalgo, πρώην Δήμαρχος Παρισιού και Global Ambassador του Global Covenant of Mayors, η οποία μετέφερε την εμπειρία του μετασχηματισμού του Παρισιού. Στις εργασίες συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Χαράλαμπος Προύντζος, Δήμαρχος Λευκωσίας, η Christina Kitsos, Δήμαρχος Γενεύης, ο Γιάννης Μανιάτης, Αντιπρόεδρος της Ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο Nicolas Schmit, Πρόεδρος του Ιδρύματος Ευρωπαϊκών Προοδευτικών Σπουδών (FEPS), ο Dario Nardella, μέλος της Ομάδας S&D στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς και άλλοι σημαντικοί εκπρόσωποι της ευρωπαϊκής σοσιαλιστικής και προοδευτικής οικογένειας.
«Διακήρυξη των Αθηνών»: Ένας προϋπολογισμός για τη δημοκρατία
Κεντρικό πολιτικό αποτέλεσμα του Συνεδρίου αποτέλεσε η παρουσίαση της «Διακήρυξης των Αθηνών: Ένας προϋπολογισμός για τη δημοκρατία». Η Διακήρυξη ζητά έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, τουλάχιστον ίσο με το 1,38% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της ΕΕ, απορρίπτει τη μείωση κατά 20% των πόρων υπό επιμερισμένη διαχείριση και διεκδικεί ουσιαστικό ρόλο για την Αυτοδιοίκηση στη λήψη των ευρωπαϊκών αποφάσεων: «Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, ως επίπεδο διακυβέρνησης που βρίσκεται πλησιέστερα στους πολίτες, πρέπει να έχουν θέση στο τραπέζι».
Παράλληλα, επαναπροσδιορίζει την έννοια της ασφάλειας, συνδέοντάς την με την καθημερινή ζωή των πολιτών: την οικονομικά προσιτή στέγαση, την ενεργειακή φτώχεια, τις δημόσιες υπηρεσίες υγείας, την κοινωνική συνοχή, τις ασφαλείς πόλεις και την προστασία από φυσικές καταστροφές. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «Μια ασφαλής Ευρώπη πρέπει να προστατεύει τόσο τα σύνορά της όσο και τους ανθρώπους της».
Μέσα από τη νέα πανευρωπαϊκή πλατφόρμα «ΠΑΡΕ ΘΕΣΗ» («TAKE A STAND») θα συγκεντρωθούν υπογραφές αιρετών της Τοπικής και Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, εκπροσώπων της Κοινωνίας των Πολιτών και πολιτών, οι οποίες θα υποβληθούν στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα πριν από τις κρίσιμες αποφάσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Το καταληκτικό μήνυμα της Διακήρυξης είναι σαφές: «Η δημοκρατία ξεκινά από τις κοινότητές μας».
Ολόκληρη τη «Διακήρυξη των Αθηνών» μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ
«Progressives Speak Up»: Η νέα γενιά της προοδευτικής Αυτοδιοίκησης συναντήθηκε στην Αθήνα
Την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου, το Δημαρχιακό Μέγαρο Αθηνών φιλοξένησε το Progressives Speak Up School 2026, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για νέους προοδευτικούς αιρετούς από πόλεις και περιφέρειες της Ευρώπης. Στο πλαίσιο του «Meet with your local leaders», οι νέοι αιρετοί είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν και να ανταλλάξουν εμπειρίες με έμπειρα στελέχη της ευρωπαϊκής προοδευτικής Αυτοδιοίκησης.
