Η εφαρμογή του Νόμου 5297/2026 φέρνει τη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση των τελευταίων ετών στις λαϊκές αγορές, ανακατεύοντας ριζικά την τράπουλα για παραγωγούς και επαγγελματίες πωλητές. Το νέο θεσμικό πλαίσιο επιχειρεί να βάλει τέλος στη γραφειοκρατία και να απλοποιήσει τις διαδικασίες, ωστόσο οι αυστηρές προϋποθέσεις που εισάγει δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα με σαφείς «κερδισμένους» και «χαμένους».
Στην πρώτη γραμμή των ευνοημένων βρίσκονται όσοι είχαν διαγράψει στο παρελθόν κάποια ημέρα δραστηριοποίησης. Η μεταρρύθμιση τους προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία να επανενεργοποιήσουν την ημέρα λειτουργίας τους, υπό την προϋπόθεση ότι θα καταθέσουν τη σχετική αίτηση άμεσα, έως αύριο 28 Μαΐου 2026. Παράλληλα, το νέο καθεστώς εξασφαλίζει πρωτοφανή ευελιξία, επιτρέποντας για ένα τετράμηνο τη μετατροπή της παραγωγικής άδειας σε επαγγελματική σε όλη την επικράτεια, χωρίς επιπλέον κριτήρια.
Σημαντικά οφέλη προκύπτουν και για τους βοηθούς πωλητών, οι οποίοι θωρακίζονται ενόψει μελλοντικών διαδικασιών, καθώς θα πριμοδοτούνται με 30 μονάδες στις νέες προκηρύξεις αδειών. Επιπλέον, το κράτος δείχνει ένα πιο ανθρώπινο πρόσωπο απέναντι στις οικογένειες των πωλητών σε περιπτώσεις απώλειας, διπλασιάζοντας τον χρόνο ολοκλήρωσης της μεταβίβασης της άδειας λόγω θανάτου από έξι σε δώδεκα μήνες. Στην κατεύθυνση της οικονομικής ανακούφισης κινείται και η πρόβλεψη για ρύθμιση χρεών σε έως και 36 δόσεις, ενώ η οριστική κατάργηση της χρονοβόρας διαδικασίας ανανέωσης των αδειών αποτελεί μια συνολική νίκη απέναντι στα γραφειοκρατικά γρανάζια που ταλαιπωρούσαν τον κλάδο για χρόνια.
Στον αντίποδα, ο νόμος κρύβει σοβαρούς κινδύνους και παγίδες για αρκετούς δραστηριοποιούμενους. Οι παραγωγοί που θα σπεύσουν να μετατρέψουν την άδειά τους σε επαγγελματική χωρίς να υπάρχει εξασφαλισμένη κενή θέση, κινδυνεύουν να βρεθούν στο κενό. Σε μια τέτοια περίπτωση, χάνουν αυτόματα τις υφιστάμενες παραγωγικές θέσεις τους και υποχρεούνται να διεκδικήσουν τη δραστηριοποίησή τους από το μηδέν μέσω νέας προκήρυξης.
Περιορισμοί επιβάλλονται και στους δηλωμένους βοηθούς, καθώς το δικαίωμα αναπλήρωσης μέσω αυτών συρρικνώνεται στους τρεις μήνες, τη στιγμή που για τους συγγενείς πρώτου βαθμού το αντίστοιχο δικαίωμα επεκτείνεται στον έναν χρόνο. Την ίδια στιγμή, η διοικητική πίεση μετατοπίζεται στα σωματεία των λαϊκών αγορών. Μέσα σε ένα στενό χρονικό περιθώριο τεσσάρων μηνών, καλούνται να φέρουν εις πέρας ένα τιτάνιο έργο στην Αττική, το οποίο περιλαμβάνει νέες διαγραμμίσεις, πλήρη αποτύπωση των πωλητών, καθώς και λεπτομερή καταγραφή των κενών θέσεων και των εκκρεμών αιτημάτων.
Μέσα σε αυτό το κλίμα έντονων αλλαγών, η διατήρηση της ισορροπίας στο 50%-50% μεταξύ παραγωγικών και επαγγελματικών θέσεων παραμένει αμετάβλητη, αποτελώντας τη δικλίδα ασφαλείας του συστήματος. Το επόμενο διάστημα θα δείξει στην πράξη αν το νέο αυτό πλαίσιο θα καταφέρει να εξυγιάνει την αγορά ή αν οι αυστηροί κανόνες θα δημιουργήσουν περισσότερα προσκόμματα από όσα υπόσχονται να λύσουν.
