Η ελληνική κυβέρνηση εγκαταλείπει τη μέχρι τώρα διαλλακτική της στάση έναντι των αγροτικών κινητοποιήσεων, που συνεχίζονται πλέον για πέντε εβδομάδες, και στρέφεται προς πιο αποφασιστικά βήματα. Αυτή η στροφή στη ρητορική και πιθανώς στις ενέργειές της βασίζεται σε τέσσερις βασικούς παράγοντες, οι οποίοι διαμορφώνουν μια νέα, πιο αντιμετωπιστική στάση έναντι των αγροτών που διατηρούν τους δρόμους μπλοκαρισμένους.
Παράγοντας 1: Η άρνηση για οργανωμένο διάλογο
Κυρίαρχος λόγος για την αλλαγή τόνου θεωρείται η επίμονη άρνηση των κινητοποιημένων αγροτών να ορίσουν μια ενιαία επιτροπή εκπροσώπησης και να προσέλθουν σε επίσημο διάλογο, παρά τις επανειλημμένες δημόσιες προσκλήσεις της κυβέρνησης. Παρότι υπήρξαν πολλές ανεπίσημες επαφές στο παρασκήνιο, η έλλειψη κεντρικών συνομιλητών και η επιρροή των πιο αδιάλλακτων στοιχείων στα μπλόκα, κατέστησαν αδύνατη την εκτόνωση μέσω οργανωμένης διαπραγμάτευσης.
Παράγοντας 2: Κοινωνική δυσαρέσκεια και οικονομικό κόστος
Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει αυξανόμενο πίεση από το κοινωνικό σώμα λόγω των συνεχόμενων μπλοκαρισμάτων. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, δήλωσε πως «έχει εξαντληθεί η υπομονή των ανθρώπων», υπογραμμίζοντας τις ωριαίες ταλαιπωρίες των οδηγών. Παράλληλα, επισημαίνονται οι αρνητικές συνέπειες σε τουρισμό, μεταφορές και εμπόριο, με ακυρώσεις, επιπλέον κόστη και καθυστερήσεις, που απειλούν να ενταθούν αν η κατάσταση παραταθεί.
Παράγοντας 3: Τα όρια των δημοσιονομικών παροχών
Στο Μέγαρο Μαξίμου επικρατεί η άποψη ότι ο δημοσιονομικός χώρος για πρόσθετες παροχές στον αγροτικό τομέα έχει, σε μεγάλο βαθμό, εξαντληθεί. Σύμφωνα με πληροφορίες, η βούληση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη είναι να διατηρήσει περιθώρια για ενίσχυση άλλων κοινωνικών ομάδων. Τα επόμενα κλειδιά θα δοθούν μετά την ανακοίνωση των οριστικών δημοσιονομικών στοιχείων για το 2023 από την ΕΛΣΤΑΤ και την Eurostat, περίπου μετά τη Μεγάλη Εβδομάδα, οπότε η κυβέρνηση θα έχει πλήρη εικόνα για τα διαθέσιμα περιθώρια κινήσεως.
Παράγοντας 4: Η προστασία της συμφωνίας με την ΕΕ
Ένας άλλος σημαντικός περιορισμός είναι η ανάγκη προστασίας του «Σχεδίου Δράσης» (Action Plan) για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος αγροτικών επιδοτήσεων, το οποίο εγκρίθηκε μετά από επίπονες διαπραγματεύσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η κυβέρνηση τάσσεται κατηγορηματικά ενάντια σε αιτήματα που θεωρεί ότι προσκρούουν σε βασικούς ευρωπαϊκούς κανόνες ή απειλούν τη συμφωνία αυτή, όπως αναμένεται να τονίσουν οι αρμόδιοι υπουργοί.
Η νέα στρατηγική: Επικοινωνία μέτρων και προειδοποίηση κυρώσεων
Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει την κριτική και να επικοινωνήσει τη θέση της, η κυβέρνηση προγραμματίζει μια σειρά παρεμβάσεων. Αύριο, Τετάρτη, στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, οι υπουργοί θα παρουσιάσουν λεπτομερή ανάλυση, υποστηρίζοντας ότι από τα 27 αιτήματα των αγροτών, τα 20 έχουν ήδη υλοποιηθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ τα υπόλοιπα 7 είναι ανέφικτα λόγω ευρωπαϊκών κανονισμών ή δημοσιονομικών περιορισμών.
Ταυτόχρονα, η ρητορική έχει αιχμαλωτιστεί. Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε πως «η κυβέρνηση δεν μπορεί να παραμείνει με σταυρωμένα τα χέρια και να παριστάνει τον τροχονόμο σε μία μπλοκαρισμένη χώρα», προαναγγέλλοντας την εφαρμογή του υφιστάμενου νομικού πλαισίου και πιθανών κυρώσεων. Ο κ. Μαρινάκης πρόσθεσε με σαφήνεια: «Δεν θέλουμε να φτάσουμε σε αυτό το σημείο, όμως, πλέον, τα όρια έχουν εξαντληθεί».
