Η πρόσφατη ανάφλεξη μεταξύ Ισραήλ και Ιράν έχει θέσει τη διεθνή κοινότητα ενώπιον ενός κρίσιμου ερωτήματος: θα περιοριστεί η σύγκρουση σε στρατιωτικά χτυπήματα ή θα επεκταθεί με συνέπειες για το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα;
Ο διάλογος μεταξύ αναλυτών αναδεικνύει ένα έντονο δίπολο απόψεων, με κάποιους να προβλέπουν δραματική κλιμάκωση και άλλους να στοιχηματίζουν στην ιρανική αυτοσυγκράτηση για λόγους στρατηγικού συμφέροντος.
Ο Richard Nephew, ενεργειακός ειδικός με βαθιά εμπλοκή στη διαμόρφωση της αμερικανικής πολιτικής έναντι του Ιράν, προειδοποίησε σε έκτακτο podcast του Columbia University πως αν ο τελικός στόχος του Ισραήλ είναι η αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη, τότε “είναι σχεδόν αναπόφευκτο” να πληγούν αγωγοί, διυλιστήρια και άλλες υποδομές. Αναφερόμενος στο στρατηγικό χαρτί του Στενού του Ορμούζ, επανέλαβε την απειλή που συχνά έχει εκφραστεί από Ιρανούς αξιωματούχους: “Αν δεν μπορούμε να εξάγουμε πετρέλαιο, τότε κανείς δεν θα εξάγει”.
Η διακοπή των ροών από το Στενό, από όπου διέρχονται περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και προϊόντων την ημέρα, θα προκαλούσε παγκόσμια αναστάτωση, εκτόξευση τιμών και ασφυξία σε ασιατικές κυρίως οικονομίες. Ένα τέτοιο σενάριο – όσο ακραίο και αν φαίνεται – δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως, ειδικά σε περίπτωση που η Τεχεράνη αισθανθεί υπαρξιακή απειλή.
Στον αντίποδα, ανάλυση του Dow Jones σε ειδικό webinar με τίτλο “Τι σημαίνει η επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν για τις αγορές” παρουσίασε μια πιο συγκρατημένη εκδοχή. Η Dr. Laura James από την Oxford Analytica, επισήμανε πως το Ιράν έχει πολλά να χάσει από μια γενικευμένη ρήξη με τις χώρες του Κόλπου ή από την πρόκληση μιας παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης. “Το κόστος αποξένωσης από τους Άραβες γείτονες είναι πολύ μεγάλο για την Τεχεράνη” υποστήριξε, τονίζοντας τη σημασία της περιφερειακής διπλωματίας.
Παράλληλα, διεθνείς αναλυτές σημειώνουν ότι οποιαδήποτε κίνηση για να κλείσει το Στενό του Ορμούζ θα ενεργοποιούσε διεθνείς αντιδράσεις και πιθανώς στρατιωτική απάντηση – εξέλιξη που δεν θα εξυπηρετούσε ούτε καν το ίδιο το Ιράν. Γι’ αυτό και προς το παρόν, λένε, ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν αποτελεί “βασικό σενάριο”.
Καθώς η ένταση συνεχίζεται, οι διεθνείς αγορές, η ναυτιλία και η βιομηχανία ενέργειας κρατούν την ανάσα τους, με την ελπίδα ότι η λογική θα υπερισχύσει της στρατηγικής απελπισίας.
Συμπερασματικά, το νέο επεισόδιο στη διαρκή ένταση Ισραήλ-Ιράν θέτει σε δοκιμασία την ενεργειακή ασφάλεια και σταθερότητα σε μια από τις πλέον κρίσιμες περιοχές του πλανήτη. Η ναυτιλιακή και πετρελαϊκή βιομηχανία προετοιμάζονται για τα χειρότερα, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις που ενδέχεται να επηρεάσουν ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.
