Μηνύματα υψηλού συμβολισμού, αιχμές και έντονη κριτική στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη άφησαν χθες Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου σε εκδήλωση που παρευρέθηκαν οι δυο πρώην Πρωθυπουργοί καθώς και οι πρώην Κυβερνητικού χώρου, από την κεντροδεξιά έως τον αριστερό χώρο.
Η παρέμβαση του πρώην Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή καθώς και του πρώην αρχηγού του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελου Βενιζέλου είχε τη δικιά της σημασία στην εκδήλωση με θέμα «Κρίση της Δημοκρατίας σήμερα», στο Δημόσιο Καπνεργοστάσιο.
Εστίασαν σε θέματα διαφάνειας, δημοκρατικών αξιών αλλά και προκλήσεων που απειλούν τους θεσμούς ενώ τόσο ο κ. Καραμανλής όσο και ο κ. Βενιζέλος έδωσαν τη δικιά τους εξήγηση σε μια περίοδο όπου καυτά ζητήματα είναι σε εξέλιξη όπως:
- κλιμάκωση αγροτικών κινητοποιήσεων
- εξεταστική οπεκεπε
- δίκη υποκλοπών
Ο πρώην πρωθυπουργός, Κώστας Καραμανλής, εκτός από ειδική μνεία σε ζητήματα δημοκρατικών θεσμών επέλεξε να εστιάσει και σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής με έναν δικό του τρόπο υπογραμμίζοντας την ιδιαιτερότητα της παρούσας συνθήκης αναφορικά με την Τουρκία.
Η αναφορά σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής έγινε σε μία συγκυρία που η μία πτέρυγα της ΝΔ, η λεγόμενη «Σαμαρική», έχει διατυπώσει τις αντιρρήσεις της ως προς τους χειρισμούς της κυβέρνησης και τώρα φάνηκε πως ακόμη μία φωνή από τη κεντροδεξιά παράταξη έκρουσε τον κώδωνα.
Στην κεντροαριστερά ο Βενιζέλος δεν παράλειψε να αναφερθεί επίσης στις προκλήσεις με τις οποίες έρχεται αντιμέτωπο το δημοκρατικό πολίτευμα αναφερόμενος με νοήμα στο ζήτημα των υποκλοών, της Novartis και τα Τέμπη.
Η μομφή Σαμαρά, τα μηνύματα Καραμανλή και Βενιζέλου
Τη δική τη σημειολογία είχε η δήλωση του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά ο οποίος αναφερόμενος στα αγορτικά μπλόκα προχώρησε σε μία λιτή δήλωση υπογραμμίζοντας το εξής:
«Το σίγουρο είναι πως αυτοί που βρίσκονται στα μπλόκα δεν κερδίζουν το τζόκερ κάθε τόσο». H συγκεκριμένη τοποθέτηση ερμηνεύτηκε ως μομφή στην κυβέρνηση ενόσω συνεχίζονται, με κλιμακούμενη πορεία, οι κινητοποιήσεις των αγροτών.
Στην εκδήλωση φάνηκε πως ο πολιτικός χρωματισμός απουσίαζε αφού από τη μία πρώην στελέχη της ΝΔ όπως:
- ο Άρης Σπηλιωτόπουλος
- ο Ευάγγελος Αντώναρος
- ο Πάνος Καμμένος
του ΠΑΣΟΚ, όπως ο Κώστας Λαλιώτης, του ΣΥΡΙΖΑ, όπως ο Κώστας Ζαχαριάδης, ο Χρήστος Σπίρτζης, έδωσαν μεταξύ άλλων το «παρών».
Τόσο από τον καλλιτεχνικό χώρο όπως ο Λάκης Λαζόπουλος, όσο και από τον δικαστικό όπως η η πρώην πρόεδρος του Αρείου Πάγου, Βασιλική Θάνου, βρέθηκαν στην εκδήλωση, από την οποία απουσίαζαν σχεδόν τα περισσότερα σημερινά στελέχη της ΝΔ.
Από το υπουργικό σχήμα το παρών έδωσε:
ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας ο οποίος κάθισε στην πρώτη σειρά και χαιρετήθηκε θερμά με τον Κώστα Καραμανλή.
Από την εκδήλωση δεν έλειψε ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης. Από ευρωβουλευτές, η Έλενα Κουντουρά από τον ΣΥΡΙΖΑ και η Αφροδίτη Λατινοπούλου από τη «Φωνή της Λογικής» έδωσαν το «παρών».
Καραμανλής: Η ποιότητα της Δημοκρατίας δεν διαβρώνεται από μια και μόνη πράξη, αλλά από την σωρευτική επίδραση πολλών μικρών παρεκκλίσεων
Στο πεδίο των δηλώσεων, από τις τοποθετήσεις του Κώστα Καραμανλή, αξίζει να επισημανθεί ότι μίλησε με υπονοούμενα για τη θέση στην οποία βρίσκεται η διαφάνεια σήμερα, ειδικότερα τόνισε πως «ο κίνδυνος σήμερα δεν προέρχεται από θορυβώδεις εκτροπές ή θεαματικές, ηχηρές συγκρούσεις.
Αντιθέτως, προέρχεται από την αργόσυρτη, υπόγεια διολίσθηση προς την ανοχή και εξοικείωση σε φαινόμενα υποβάθμισης των κανόνων.
Η ποιότητα της Δημοκρατίας δεν διαβρώνεται από μια και μόνη πράξη, αλλά από την σωρευτική επίδραση πολλών μικρών παρεκκλίσεων».
«Το μέγα ζήτημα είναι η δυνατότητα απόκρυψης ή υποβάθμισης της πληροφορίας, η οποία όταν φθάνει στους πολίτες εγκαίρως διαμορφώνει σκέψεις, προβληματισμούς, αποφάσεις. Οι πολίτες χρειάζονται το φως σε όλα τα θέματα του δημοσίου ενδιαφέροντος» συμπλήρωσε ο κ. Καραμανλής.
Εστιάζοντας στην ανάγκη αντιμετώπισης του κλίματος πολιτικής πόλωσης αλλά και αφήνοντας να φανεί πόσο αμαυρώνει τη γενικότερη εικόνα ο τοξικός λόγος, επεσήμανε τα εξής: «Ένα ακόμη σοβαρό σύμπτωμα της θεσμικής κρίσης είναι και η υποβάθμιση του δημόσιου λόγου. Ο πολιτικός διάλογος διεξάγεται πια με όρους επικοινωνίας και θεάματος, έχοντας ως πρώτο στόχο την πρόκληση πρόσκαιρων εντυπώσεων. Η επιχειρηματολογία έχει αντικατασταθεί από την συνθηματολογία. Η αντιπαράθεση ιδεών , προτάσεων, προγραμμάτων υποχωρεί, η δεν ακούγεται, από τον θόρυβο των υπερβολών, των αστήρικτων κατηγοριών, των ύβρεων, των προσωπικών προσβολών, των θεωριών συνωμοσίας. Κάπως έτσι ο δημόσιος λόγος χάνει και την ουσία του, αλλά και τη δύναμή του να φωτίζει προβλήματα και να οδηγεί σε λύσεις. Η Δημοκρατία απαιτεί σοβαρότητα, νηφαλιότητα, μετριοπάθεια και υπευθυνότητα. Από όλους».
Αιχμές Καραμανλή για την υπόθεση των υποκλοπών
Ο κ. Καραμανλής αναφέρθηκε και στη δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων, λέγοντας: «… δεν έπεισε ότι δόθηκαν απαντήσεις στα καίρια ερωτήματα που προέκυψαν, αναφορικά με τη νομιμότητα, την σκοπιμότητα, τους λόγους που έγιναν, τις εγκρίσεις που δόθηκαν, το περιεχόμενό τους. Παράλληλα δήλωσε ότι «ο χρόνος κύλησε, τα γεγονότα έπαψαν να απασχολούν την επικαιρότητα, η πολιτική αντιπαράθεση κόπασε. Για την μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών όμως τα αναπάντητα ερωτήματα μένουν και ρίχνουν την σκιά της αμφισβήτησης στην εύρυθμη λειτουργία της Δικαιοσύνης». Ο Κώστας Καραμανλής έστειλε το μήνυμα ότι «η Δημοκρατία απαιτεί σοβαρότητα, νηφαλιότητα, μετριοπάθεια και υπευθυνότητα. Από όλους», τονίζοντας ότι «ακόμα, καίριας σημασίας ζήτημα για την ποιότητα της Δημοκρατίας είναι η έγκυρη, ακριβής και αμερόληπτη ενημέρωση…Πρέπει να θυμόμαστε πάντα ότι ο κανόνας είναι ένας και απαράβατος. Στις Δημοκρατίες η σωστή και έγκυρη πληροφόρηση οδηγεί τους πολίτες σε καλύτερες αποφάσεις».
«Η Ελλάδα είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που απειλείται πραγματικά, απειλείται και σε επίπεδο κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων»
Ο κ. Καραμανλής δήλωσε ότι «η Ευρώπη είναι κατώτερη των περιστάσεων, σε πολιτικό επίπεδο» και ότι «η Ελλάδα είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που απειλείται πραγματικά, απειλείται και σε επίπεδο κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων». Κατηγόρησε τους «σύμμαχους και εταίρους» της χώρας μας, πως «σε ό,τι αφορά τη διατύπωση των εθνικών μας δικαίων, προκρίνουν, άλλος περισσότερο, άλλος λιγότερο, μια προσέγγιση που μοιάζει συμβιβαστική στο 50-50. Δηλαδή να το πω πολύ λαϊκά, “βρείτε τα στη μέση να τελειώνουμε” με τα θέματα της περιοχής». Πρόσθεσε ότι αυτό σημαίνει ότι «ορθώς μεν οχυρωνόμαστε και διεκδικούμε την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, αλλά είναι εμφανές ότι σταδιακά το διεθνές δίκαιο υποχωρεί, ως “όπλο” εφαρμογής, προφανώς αλλά ακόμα και πολιτικής διεκδίκησης». Επισήμανε ότι «πρέπει να κινηθούμε το ταχύτερο δυνατόν, σε μια κατεύθυνση ενισχυμένης αποτροπής γιατί επαναλαμβάνω απειλούμαστε… και ή δυνατόν με όρους εθνικής συνεννόησης, αν και σωστά όπως ειπώθηκε, η τοξικότητα του δημόσιου βίου μας, δεν το ευνοεί αυτή τη στιγμή».
Βενιζέλος: Δημοκρατία σημαίνει κάτι πολύ περισσότερο από δημοκρατική διακυβέρνηση
Από την πλευρά του με νόημα ο κ. Βενιζέλος τόνισε τα εξής: «Πρώτη και θεμελιώδης προϋπόθεση είναι η αναστύλωση των δημοκρατικών και δικαιοκρατικών θεσμών. Αλλιώς φοβούμαι ότι αδικούμε την ίδια την εθνική μας προοπτική μέσα σε ένα αβέβαιο και ρευστό παγκόσμιο και περιφερειακό σκηνικό. Τίποτα δεν είναι πιο κρίσιμο, πιο προοδευτικό και πιο σημαντικό από τη Δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Η ποιότητα και η ουσιαστική λειτουργία της φιλελεύθερης Δημοκρατίας, ο σεβασμός και η αξιόπιστη λειτουργία των θεσμών είναι το θεμέλιο ολόκληρης της εθνικής στρατηγικής».
Κρούοντας τον κώδωνα για την υποβάθμιση των δημοκρατικών θεσμών, ο πρώην αρχηγός του ΠΑΣΟΚ πρόσθεσε τα εξής: «Η κοινωνία δηλητηριάζεται σταδιακά από μια διάχυτη αντιθεσμική τοξικότητα, από ποικίλες εκδηλώσεις συμβολικής και υλικής βίας απέναντι στην οποία οι πολίτες αποκτούν ανοσία. Δεν κυριαρχεί ένας λόγος συναινετικός και συμπεριληπτικός, αλλά ένας λόγος τεχνητά συγκρουσιακός πίσω από τον οποίο κρύβονται οι ανεπάρκειες των κρατούντων, συχνά και της αντιπολίτευσης. Το θεμελιώδες πρόβλημα της ευρωπαϊκής δημοκρατίας είναι ότι έχει διαρραγεί το κοινωνικό συμβόλαιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε ιστορικά από τον Β ´ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, επί ογδόντα χρόνια. Η ευρωπαϊκή δημοκρατία έφτασε στην κορύφωση των επιτευγμάτων και της θεσμικής ποιότητάς της μέσα σε συνθήκες που διασφάλιζαν συνεχή ανάπτυξη και βελτίωση των εισοδημάτων και του επιπέδου ζωής».
Θίγοντας ζητήματα που έχουν προκαλέσει τριγμούς στο κυβερνητικό σχήμα, ο κ.Βενιζέλος τόνισε: «Στη Βουλή η λειτουργία της εξεταστικής επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ – στη συγκρότηση της οποίας φτάσαμε όπως φτάσαμε – προσφέρει καθημερινό υλικό για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και αποκαλύπτει το μέγεθος του σκανδάλου χωρίς η κοινή γνώμη να βλέπει με ποιο τρόπο, σε ποιους και πότε θα αποδοθούν οι ευθύνες. Το δε μεγάλο ζήτημα είναι η συνολική υστέρηση του πρωτογενούς τομέα που οδηγεί σε απόγνωση τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους. Τον Μάρτιο, πλην απροόπτου, αναμένεται η έναρξη της δίκης για τα Τέμπη και με τη δίκη αυτή σε εξέλιξη θα εισέλθει η χώρα στην τελευταία φάση της βουλευτικής περιόδου πλησιάζοντας προς τις εκλογές. Δημοκρατία σημαίνει κάτι πολύ περισσότερο από δημοκρατική διακυβέρνηση».
Βενιζέλος: Μια δημοκρατία που φοβάται τις εκλογές, είναι μια δημοκρατία, αδρανοποιημέν
Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, δήλωσε υπερήφανος που συμμετείχε «στην τελευταία κυβέρνησή του Ανδρέα Παπανδρέου σε αυτή του Κώστα Σημίτη, αλλά και αντιπρόεδρος τριών κυβερνήσεων που σήκωσαν το βάρος της οικονομικής κρίσης και κράτησαν τη χώρα όρθια μέσα στην ευρωζώνη και μέσα στη δημοκρατία, με κορύφωση την κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου». Ο κ. Βενιζέλος, υποστήριξε ότι ενώ «η δημοκρατία ενώ πρέπει να είναι μαχόμενη, για να προστατευτεί, μετατρέπεται σε μια δημοκρατία φοβική, σε μια δημοκρατία που φοβάται τους πολίτες της. Τα αποτελέσματα των εκλογών. Κάθε φορά που διεξάγεται μια εκλογική αναμέτρηση στη Δύση, τρέμουν όλοι για τα αποτελέσματα…Μια δημοκρατία που φοβάται τις εκλογές, είναι μια δημοκρατία, αδρανοποιημένη, δεν μπορεί να πάρει σημαντικές πρωτοβουλίες».
Παράλληλα, ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, ανέφερε ότι «υπάρχουν κρίσιμα ζητήματα, για την αντιμετώπιση των οποίων η περιοδική και παροδική πλειοψηφία, δεν αρκεί, δεν μπορεί να βρει λύσεις», σημειώνοντας ότι «απαιτούνται επιλογές ευρύτερης αποδοχής και μακροχρόνιας απόδοσης». Συμπλήρωσε ότι «υπάρχουν επίσης αποφάσεις, που συνδέονται με εγγυητικούς θεσμούς, όπως η επιλογή της ηγεσίας της δικαιοσύνης και των ανεξάρτητων αρχών» και η αναθεώρηση του Συντάγματος που -όπως είπε- «πρέπει να λαμβάνονται με αυξημένες πλειοψηφίες». Ο κ. Βενιζέλος τόνισε ότι η Ελλάδα έχει τα δικά της ιδιαίτερα προβλήματα «που εκκινούν από τον τρόπο με τον οποίο διακηρύχθηκε το τέλος της οικονομικής κρίσης και η επιστροφή στην περιβόητη κανονικότητα, ενώ είπε ότι «αυτή μπορεί να επιτευχθεί πραγματικά μόνο αν συναφθεί ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο που θα λειτουργεί ως οικονομικό και αξιακό υπόβαθρο μιας σοβαρής σύγχρονης δημοκρατίας, που σέβεται τόσο τους θεσμούς της όσο και τους πολίτες της». Σύμφωνα με τον πρώην πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, «αυτό το κοινωνικό συμβόλαιο μπορεί να συναφθεί, μόνο αν προβλέπει την άρση των ασυμμετριών που κυριαρχούν».
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος δήλωσε ότι «η χώρα δεν μπορεί να πορευθεί προς το μέλλον, με βαθιές κοινωνικές ασυμμετρίες που καταγράφονται από την Eurostat, σύμφωνα με την οποία το 67% των Ελλήνων, απαντά ότι ζει σε συνθήκες αντικειμενικής φτώχειας» και πρόσθεσε: «Η χώρα δεν μπορεί να πορευτεί προς το μέλλον με ασύμετρο πολιτικό σύστημα που αντιμετωπίζει με αμηχανία την ανάγκη, για εθνικές και θεσμικές συναινέσεις, αλλά και την ανάγκη για συνεργασίες, που μπορούν να καταστούν αναπόφευκτες. Η διαφορά συναίνεσης και συνεργασίας είναι μεγάλη, αλλά ακόμη πιο μεγάλη είναι η διαφορά από την μονοκομματική εκδοχή της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας που φαίνεται να έχει εξαντλήσει τα όρια της, ιδίως υπό την μορφή μιας αυτοδύναμης μονοκομαμτικής κυβερνητικής πλειοψηφίας που έχει μετατραπεί σε μονοπρόσωπη εξουσία, χωρίς θεσμούς αντιρρόπησης και ουσιαστικές συγχρονες εγγυήσεις διαφάνειας. Δεν νοείται στις έρευνες της κοινής γνώμης να κυριαρχεί η αίσθηση της διαφθοράς και η κραυγαλέα έλλειψη εμπιστοσύνης πρoς όλους τους θεσμούς, συμεπριλαμβανομένης και της δικαιοσύνης. Η χώρα δεν μπορεί να πορευτεί προς το μέλλον με την κοινωνία να προσλαμβάνει μια ασύμετρη εικόνα της δικαιοσύνης».
Βενιζέλος για εξεταστική για ΟΠΕΚΕΠΕ: «Αποκαλύπτει το μέγεθος του σκανδάλου, χωρίς η κοινή γνώμη να βλέπει με ποιο τρόπο, σε ποιους και πότε, θα αποδοθούν οι ευθύνες»
Για την εξεταστική επιτροπή της Βουλής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο κ. Βενιζέλος δήλωσε ότι «αποκαλύπτει το μέγεθος του σκανδάλου, χωρίς η κοινή γνώμη να βλέπει με ποιο τρόπο, σε ποιους και πότε, θα αποδοθούν οι ευθύνες» λέγοντας ότι οι παραγωγοί «οδηγούνται σε απόγνωση». Ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ευχαρίστησε για όσα είπε για τον ίδιο στην ομιλία του ο Κώστας Καραμανλής, λέγοντας ότι αντιστρέφει τα θερμά του λόγια προς το πρόσωπό του. Ο πρώην πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, προσερχόμενος στην εκδήλωση και απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφων για τις κινητοποιήσεις των αγροτών, δήλωσε ότι «το σίγουρο είναι ότι αυτοί που είναι στα μπλόκα, δεν κερδίζουν κάθε τόσο το τζόκερ». Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, ο σκηνοθέτης Γιάννης Σμαραγδής τιμήθηκε για το έργο του και τη διαχρονική προσφορά του στον ελληνικό πολιτισμό.
Τους ενώνει η αγάπη για την πατρίδα
Για τον Ευάγγελο Βενιζέλο, ο πρώην πρωθυπουργός, ανέφερε ότι τους χωρίζουν πολλά, αλλά τους «ενώνουν όμως περισσότερα. Η πίστη στο δημοκρατικό πολίτευμα, στον πολιτισμένο διάλογο, στην παράθεση στέρεης επιχειρηματολογίας. Ο σεβασμός στην άλλη άποψη. Η αγάπη για την πατρίδα, την υψηλή πολιτική, και μάλιστα με όρους “μεταπολιτικής” όπως την προσδιόρισε ο ίδιος (εν. Ευ. Βενιζέλος)».
Εικόνες από την εκδήλωση
.
.
