Η αιφνιδιαστική σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από τον Ντόναλντ Τραμπ σηματοδοτεί μια από τις πιο επιθετικές και αμφιλεγόμενες παρεμβάσεις των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική τις τελευταίες δεκαετίες.
Οι New York Times και η Washington Post, αναφέρονται στην επιχείρηση της σύλληψης-απαγωγής «δικαιολογώντας» με κάποιον τρόπο την κίνηση Τραμπ, υποστηρίζοντας ο ίδιος έιχε στρατιωτική δύναμη στην Καραϊβική για να απειλήσει τη Βενεζουέλα εδώ και αρκετούς μήνες. Η κυβέρνηση Τραμπ παρουσίασε την επιχείρηση ως πράξη επιβολής του νόμου, ενταγμένη στον πόλεμο κατά των «ναρκοτρομοκρατών». Η τολμηρή κίνηση υλοποιεί την μακροχρόνια επιθυμία του Τραμπ να απομακρύνει τον ισχυρό άνδρα της Βενεζουέλας, αλλά έγινε χωρίς την άδεια του Κογκρέσου, αποτελεί προφανή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και αφήνει ανοιχτά ερωτήματα για το μέλλον της Βενεζουέλας.
# Αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα: Η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και οι διεθνείς προεκτάσεις
Σε μια πρωτοφανή και εξαιρετικά τολμηρή στρατιωτική κίνηση, αμερικανικές ειδικές δυνάμεις, με τη συμμετοχή της CIA, συνέλαβαν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και ανέλαβαν τον έλεγχο του κράτους. Η επιχείρηση, με κωδικό όνομα “Απόλυτη Αποφασιστικότητα”, αποτελεί την πιο έντονη άσκηση προεδρικής εξουσίας του Ντόναλντ Τραμπ στο εξωτερικό, προκαλώντας σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη διεθνή νομιμότητα και το συνταγματικό καθεστώς της δράσης.
## Η επιχείρηση και οι συνέπειες
Η επιχείρηση διεξήχθη νωρίς το πρωί της 24ης Δεκεμβρίου, με τη συμμετοχή ελίτ μονάδων Delta Force και άλλου προσωπικού Ειδικών Επιχειρήσεων, υποστηριζόμενων από μυστικούς πράκτορες της CIA. Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, στη σύλληψη του Μαδούρο και του προσωπικού του προηγήθηκαν μήνες συλλογής πληροφοριών και προετοιμασίας, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής μακέτας της κατοικίας του για προσομοίωση της επιδρομής.
Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι δεν υπήρξαν αμερικανικές απώλειες, αν και ένας απροσδιόριστος αριθμός στρατιωτικών υπέστη τραυματισμούς που δεν απειλούσαν τη ζωή τους. Από την πλευρά της Βενεζουέλας, σκοτώθηκε απροσδιόριστος αριθμός μελών της προσωπικής ασφάλειας του προέδρου.
“Μας περίμεναν”, δήλωσε ο Τραμπ σε τηλεοπτική συνέντευξη. “Ήξεραν ότι ερχόμασταν, οπότε βρίσκονταν σε θέση ετοιμότητας, αλλά ήταν εντελώς συγκλονισμένοι και πολύ γρήγορα ανίκανοι”.
## Παραβιάσεις διεθνούς δικαίου και συνταγματικά ερωτήματα
Η κίνηση προκάλεσε άμεσες καταδικάσεις τόσο από τη Βενεζουέλα όσο και από διεθνείς παρατηρητές. Η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκεζ καταδίκασε “αυτήν την εντελώς βάναυση επιθετικότητα”.
Παρά το γεγονός ότι ο Μαδούρο θεωρείται διεθνώς αυταρχικός ηγέτης με βαρύ ιστορικό καταστολής, εκλογικής νοθείας και παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η βίαιη ανατροπή ή σύλληψη ενός καθεστώτος συχνά οδηγεί σε χάος και αποσταθεροποίηση. Η ιστορική εμπειρία των ΗΠΑ στο Ιράκ, τη Λιβύη, το Αφγανιστάν και άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής λειτουργεί ως προειδοποίηση για τις απρόβλεπτες συνέπειες τέτοιων επεμβάσεων.
Στρατηγικό πλαίσιο και διεκδικήσεις υπεροχής
Η επιχείρηση εντάσσεται στη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ, η οποία επικαλείται ανοιχτά την αναβίωση του Δόγματος Μονρόε και τη διεκδίκηση αμερικανικής “υπεροχής” στο Δυτικό Ημισφαίριο. Σύμφωμα με αναλυτές, αυτή η προσέγγιση κινδυνεύει να νομιμοποιήσει ανάλογες επεκτατικές πρακτικές από αυταρχικά καθεστώτα παγκοσμίως.
Η σύλληψη του Μαδούρο αποτελεί μέρος ευρύτερης εκστρατείας για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών από την περιοχή. Τις τελευταίες εβδομάδες, ο αμερικανικός στόλος είχε ενισχυθεί με περίπου 15.000 στρατιώτες και πάνω από δώδεκα πλοία στην Καραϊβική περιοχή. Από τις αρχές Σεπτεμβρίου, έχουν καταστραφεί περισσότερα από 30 φερόμενα ναρκωτικά σκάφη, με απολογισμό τουλάχιστον 107 νεκρούς – μία πρακτική που κρίθηκε παράνομη από ορισμένους νομικούς εμπειρογνώμονες.
Προετοιμασία και εκτέλεση
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τη λειτουργία, η προετοιμασία περιλάμβανε μήνες παρακολούθησης του “μοτίβου ζωής” του Μαδούρο, συμπεριλαμβανομένων των κινήσεων, των διατροφικών συνηθειών, της ενδυμασίας και ακόμη και των κατοικίδιων ζώων του. Η CIA είχε αναπτύξει πηγές εντός της κυβέρνησης της Βενεζουέλας και είχε εισαγάγει μια μικρή ομάδα πρακτόρων στη χώρα για να παρακολουθεί τις ρουτίνες του προέδρου.
Δύο μοίρες της Delta Force είχαν μεταφερθεί στην περιοχή από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική για την επιχείρηση. Η CIA είχε επίσης αυξήσει τη συλλογή πληροφοριών στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών stealth, με ένα από αυτά να πραγματοποιεί επίθεση σε λιμενική εγκατάσταση στη Βενεζουέλα πριν από την κύρια επιχείρηση.
Επικείμενες προκλήσεις και διεθνείς αντιδράσεις
Η επιτυχία της στρατιωτικής επιχείρησης αντιμετωπίζει τώρα τη δοκιμασία της πολιτικής σταθερότητας. Η αντικατάσταση ενός καθεστώτος με στρατιωτική επέμβαση, χωρίς ευρεία διεθνή υποστήριξη ή σαφές σχέδιο μετάβασης, δημιουργεί κίνδυνο παρατεταμένης αστάθειας.
Η κίνηση αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις τόσο από συμμάχους όσο και από ανταγωνιστές των ΗΠΑ σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ θέτει προκλήσεις στο διεθνές δίκαιο και στις αρχές της εθνικής κυριαρχίας που έχουν κυριαρχήσει στο διεθνές σύστημα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Οι πληροφορίες αυτές βασίζονται σε αναφορές αμερικανικών μέσων και πηγών που γνωρίζουν τη λειτουργία. Η πλήρης εικόνα των γεγονότων και οι μακροπρόθεσμες συνέπειες αναμένεται να ξεκαθαριστούν τις επόμενες ημέρες.
