Με αιχμή την εμπειρία της εκλογικής ανατροπής στον Δήμο Αθηναίων και σαφή πολιτική στόχευση την επαναφορά του ΠΑΣΟΚ σε τροχιά πλειοψηφίας, ο λόγος του μέλους της ΚΠΕ Λάζαρος Καραούλης στο 4ο Συνέδριο ανέδειξε, με μετρημένη αλλά αποφασιστική επιχειρηματολογία, το δίλημμα στρατηγικής που αντιμετωπίζει η παράταξη: αυτόνομη πορεία ή διολίσθηση σε ρόλο συμπληρώματος της εξουσίας.
Αφετηρία της παρέμβασης αποτέλεσε η εκλογική εμπειρία του 2023 στην Αθήνα, με επικεφαλής τον δήμαρχο Χάρη Δούκα, ως παράδειγμα πολιτικής κινητοποίησης «από τα κάτω». Η αναφορά σε μια εκστρατεία περιορισμένων πόρων, αλλά υψηλής πολιτικής συνοχής, λειτούργησε ως υπόδειγμα για το πώς ένα κόμμα μπορεί να ανακτήσει κοινωνικά ερείσματα: με άμεση επαφή, σαφή προγραμματικό λόγο και εμπιστοσύνη στην κοινωνία.
Στο κεντρικό του επιχείρημα, ο κ. Καραούλης περιέγραψε μια οικονομία δύο ταχυτήτων. Από τη μία, δείκτες ανάπτυξης, ενεργειακής μετάβασης και τουριστικής δυναμικής· από την άλλη, η καθημερινή πίεση στα νοικοκυριά, η στεγαστική ασφυξία και η αδυναμία των νέων να ανταποκριθούν στο κόστος ζωής. Η διάσταση αυτή αποδόθηκε όχι σε συγκυριακές δυσλειτουργίες, αλλά σε συνειδητές πολιτικές επιλογές, με σαφή αιχμή προς τη διακυβέρνηση της Νέα Δημοκρατία.
Στο πεδίο της στρατηγικής, η παρέμβαση κινήθηκε χωρίς υπεκφυγές. Το ΠΑΣΟΚ, όπως υποστήριξε, καλείται να απαντήσει αν επιδιώκει να αποτελέσει εναλλακτική εξουσίας ή να περιοριστεί σε ρόλο εταίρου. Η αναφορά στο παράδειγμα του Πέδρο Σάντσεθ χρησιμοποιήθηκε για να υπογραμμίσει ότι η πολιτική αξιοπιστία προϋποθέτει σύγκρουση και κόστος, όχι τακτικισμούς. Στην ίδια γραμμή εντάχθηκε και η στήριξη στην επιλογή για μη συγκυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία, ως όρο διατήρησης της διακριτής ταυτότητας του ΠΑΣΟΚ.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ζήτημα της Αυτοδιοίκησης, η οποία παρουσιάστηκε ως κρίσιμος πυλώνας δημοκρατίας και κοινωνικής συνοχής. Η περιγραφή ενός πλαισίου υποχρηματοδότησης και μετακύλισης ευθυνών προς τους δήμους συνδέθηκε με την ευρύτερη αποδυνάμωση των θεσμών.
Στον επίλογό του, ο λόγος απέφυγε τις εξάρσεις και επέμεινε στην ανάγκη οργανωτικής ανασυγκρότησης. Η επιστροφή σε χαρακτηριστικά κινήματος, με ανοιχτές διαδικασίες και συμμετοχή, παρουσιάστηκε ως προϋπόθεση για την εκλογική ανάκαμψη. Το συνέδριο, κατά τον ομιλητή, δεν συνιστά κατακλείδα αλλά αφετηρία.
Ολόκληρη η ομιλία του Λάζαρου Καραούλη
Φίλες και φίλοι,
Συντρόφισσες και σύντροφοι,
Ήταν Οκτώβριος του 2023 στις αυτοδιοικητικές εκλογές όταν πολλοί πίστευαν ότι η Αθήνα δεν μπορεί να αλλάξει. Ότι είναι «χαμένη υπόθεση». Ότι δεν γυρίζει.
Και όμως, εμείς το πιστέψαμε.
Σε 72 ημέρες, με 177 ανθρώπους, και με επικεφαλής τον Χάρη Δούκα, δώσαμε έναν αγώνα πόρτα-πόρτα. Μιλήσαμε με τους πολίτες, ακούσαμε τις ανάγκες τους, χτίσαμε ένα σχέδιο για το μέλλον της πόλης.
Δεν είχαμε τα μέσα που είχαν οι άλλοι. Είχαμε κάτι καλύτερο: είχαμε τις ιδέες μας.
Και αποδείξαμε κάτι που χρειάζεται να το θυμόμαστε κάθε μέρα: Το “αδύνατο” γίνεται δυνατό — όταν έχεις καθαρές ιδέες, καθαρή στρατηγική, και εμπιστοσύνη στην κοινωνία.
Αυτό το μάθημα, όμως, δεν ανήκει μόνο στην Αθήνα. Ανήκει σε όλους εμάς. Ανήκει στο κόμμα μας. Ανήκει στη χώρα.
Γιατί σήμερα, η ελληνική κοινωνία ζει μια αντίφαση που δεν μπορεί πια να κρυφτεί.
Από τη μία: σχεδόν 50% παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Δισεκατομμύρια κέρδη για τις τράπεζες. Ρεκόρ τουρισμού. Χρηματιστήριο στα ύψη.
Από την άλλη: από τις ακριβότερες τιμές ρεύματος στην Ευρώπη. Νέοι που δουλεύουν και δεν τα βγάζουν πέρα. Ζευγάρια που ψάχνουν σπίτι και βρίσκουν μόνο κλειστές πόρτες.
Η κυβέρνηση λέει: «η οικονομία πάει καλά». Όμως ο κόσμος φωνάζει: δεν αντέχουμε άλλο.
Και αυτό δεν είναι ατύχημα. Δεν είναι κακή συγκυρία. Είναι πολιτική επιλογή. Επιλογή αυτών που κυβερνούν για τους λίγους, και παρουσιάζουν τους αριθμούς σαν οικονομική ευμάρεια.
Μέσα σε αυτή τη χώρα, λοιπόν, χρειάζεται κάτι: μια ισχυρή, καθαρή, προοδευτική δύναμη.
Και εδώ φτάνουμε στο κρίσιμο ερώτημα: Θα είμαστε αυτή η δύναμη; Ή θα είμαστε το συμπλήρωμα της δεξιάς;
Γιατί δεν υπάρχει τρίτος δρόμος. Ή είσαι εναλλακτική εξουσίας, ή είσαι παράρτημα εξουσίας.
Το ΠΑΣΟΚ δεν γεννήθηκε για να είναι παράρτημα κανενός.
Και επειδή κάποιοι λένε ότι αυτά είναι θεωρίες, ας δούμε τι έγινε αλλού.
Στην Ισπανία, ο Πέδρο Σάντσεθ βρέθηκε μπροστά στο ίδιο δίλημμα. Του είπαν: «Κάνε πίσω, άσε τη δεξιά να κυβερνήσει». Αρνήθηκε. Συγκρούστηκε. Πλήρωσε κόστος.
Αλλά κράτησε κάτι πιο σημαντικό: την αξιοπιστία του. Και επέστρεψε. Και κέρδισε.
Γιατί οι πολίτες εμπιστεύονται εκείνον που δεν λυγίζει.
Ας το πούμε καθαρά: κανένα προοδευτικό κόμμα δεν μπορεί να γίνει εναλλακτική αν έχει γίνει συνεργάτης αυτών που πολεμά.
Το ΠΑΣΟΚ το πλήρωσε αυτό. Θολώσαμε. Χάσαμε τον προσανατολισμό μας. Χάσαμε τον κόσμο μας.
Αλλά σήμερα έχουμε μια ευκαιρία.
Χαιρετίζω την απόφαση για καμία συγκυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία. Όχι ως σύνθημα, αλλά ως δέσμευση αξιοπιστίας.
Και αυτή η εναλλακτική δεν χτίζεται στα γραφεία. Χτίζεται στην κοινωνία.
Η μάχη μας είναι η μάχη του ενοικίου. Του μισθού. Του λογαριασμού στο τέλος του μήνα.
Και είναι και η μάχη της Αυτοδιοίκησης.
Σήμερα οι δήμοι στραγγαλίζονται. Λιγότεροι πόροι, περισσότερες ευθύνες. Αυτό δεν είναι αποκέντρωση. Είναι εγκατάλειψη.
Εμείς θα αγωνιστούμε για ισχυρή Αυτοδιοίκηση. Γιατί η δημοκρατία δεν ζει στα υπουργεία — ζει στις γειτονιές.
Αν θέλουμε να ξαναγίνουμε πλειοψηφία, πρέπει να αλλάξουμε. Να ξαναγίνουμε κίνημα.
Με συμμετοχή. Με ανοιχτές πόρτες. Με εμπιστοσύνη στον πολίτη.
Αυτό το συνέδριο δεν είναι τέλος. Είναι αρχή.
Το είδαμε να γίνεται στην Αθήνα. Μπορούμε να το κάνουμε και στην Ελλάδα.
Σας ευχαριστώ.
