Την παράταση της εκεχειρίας με το Ιράν ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social, διευκρινίζοντας πως οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών μέχρι να κατατεθεί «ενοποιημένη πρόταση» από την Τεχεράνη και να ολοκληρωθούν οι συνομιλίες στο Πακιστάν, την ώρα που η διαδικασία διαπραγματεύσεων παραμένει αβέβαιη.
Στην ανάρτησή του, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι αποφάσισε να αναβάλει νέες επιθέσεις κατά του Ιράν, έπειτα από αίτημα της πακιστανικής ηγεσίας, προκειμένου να δοθεί χρόνος για διπλωματική λύση.
«Δεδομένου ότι η κυβέρνηση του Ιράν έχει υποστεί σοβαρό πλήγμα, όχι απροσδόκητα, και κατόπιν αιτήματος του στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ και του πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ από το Πακιστάν, μας ζητήθηκε να αναβάλουμε την επίθεσή μας εναντίον του Ιράν έως ότου οι ηγέτες και οι αντιπρόσωποί του μπορέσουν να καταλήξουν σε μια ενιαία πρόταση», σημείωσε.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι έδωσε εντολή στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις «να συνεχίσουν τον αποκλεισμό» των ιρανικών λιμανιών, προσθέτοντας ότι η εκεχειρία θα παραμείνει σε ισχύ «έως ότου κατατεθεί η πρόταση και ολοκληρωθούν οι συνομιλίες, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».
Ανατροπή στάσης και αβεβαιότητα για τις διαπραγματεύσεις
Η απόφαση αυτή συνιστά σημαντική μεταστροφή, καθώς νωρίτερα ο Τραμπ είχε δηλώσει πως είναι πιθανό να εξαπολύσει νέες επιθέσεις μόλις λήξει η αρχική εκεχειρία.
«Περιμένω να βομβαρδίσω», είχε πει σε συνέντευξή του στο CNBC την Τρίτη το πρωί, ενώ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι δύσκολα θα παραταθεί η κατάπαυση πυρός.
Παράλληλα, παραμένει ασαφές πώς η συνέχιση του αποκλεισμού θα επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, που είχε αναλάβει να ηγηθεί των συνομιλιών στο Πακιστάν, δεν αναχώρησε τελικά για το Ισλαμαμπάντ, όπως είχε προγραμματιστεί.
Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι «υπό το φως του μηνύματος του προέδρου μέσω Truth Social, που επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ αναμένουν ενοποιημένη πρόταση από τους Ιρανούς, το ταξίδι στο Πακιστάν δεν θα γίνει σήμερα».
Σκληρή στάση από την Τεχεράνη
Από την πλευρά του Ιράν, κορυφαίος αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να συμμετάσχει σε συνομιλίες στο Πακιστάν μόνο εάν η Ουάσινγκτον εγκαταλείψει την τακτική των πιέσεων και των απειλών.
Τόνισε επίσης ότι η Ισλαμική Δημοκρατία απορρίπτει διαπραγματεύσεις που οδηγούν σε «συνθηκολόγηση», ενώ κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι «εγείρουν καθημερινά νέα εμπόδια αντί να επιλύουν τις διαφορές».
Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι το Πακιστάν συνεχίζει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης, ζητώντας την άρση του ναυτικού αποκλεισμού και την απελευθέρωση του ιρανικού πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων «Touska», στο οποίο αμερικανικές δυνάμεις έκαναν ρεσάλτο.
Ένταση για τα Στενά του Ορμούζ και αμοιβαίες κατηγορίες
Η παράταση της εκεχειρίας έρχεται σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο περιβάλλον. Η συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ κατέρρευσε γρήγορα, καθώς οι ΗΠΑ διατήρησαν τον αποκλεισμό και το Ιράν επανέλαβε τις κινήσεις ελέγχου της ναυσιπλοΐας σε ένα πέρασμα από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Ο Τραμπ είχε κατηγορήσει πρόσφατα την Τεχεράνη για επιθέσεις σε ευρωπαϊκά πλοία, ενώ οι ΗΠΑ κατέλαβαν ιρανικό φορτηγό πλοίο που φέρεται να προσπαθούσε να παρακάμψει τον αποκλεισμό.
Παράλληλα, σύμβουλος του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου απέρριψε την ανακοίνωση Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι «η ηττημένη πλευρά δεν μπορεί να υπαγορεύει όρους» και χαρακτηρίζοντας τον αποκλεισμό «πολιορκία που δεν διαφέρει από βομβαρδισμό». Μάλιστα, έκανε λόγο για πιθανή στρατιωτική απάντηση, εκτιμώντας ότι η παράταση της εκεχειρίας αποτελεί «τέχνασμα για αιφνιδιαστική επίθεση».
Πίεση και στο οικονομικό πεδίο
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ ξεκαθάρισε ότι η Ουάσινγκτον θα συνεχίσει να ασκεί «μέγιστη πίεση» στο Ιράν, προκειμένου να περιορίσει την ικανότητά του να διακινεί και να επαναπατρίζει κεφάλαια.
«Οποιοδήποτε πρόσωπο ή πλοίο διευκολύνει αυτές τις ροές, μέσω συγκαλυμμένου εμπορίου και χρηματοδότησης, κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπο με αμερικανικές κυρώσεις», ανέφερε.
Παρέμβαση Πακιστάν και ελπίδες για συμφωνία
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, ευχαρίστησε δημόσια τον Ντόναλντ Τραμπ για την αποδοχή του αιτήματος παράτασης της εκεχειρίας.
«Ελπίζω ειλικρινά ότι και οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν να τηρούν την κατάπαυση του πυρός και ότι θα μπορέσουν να καταλήξουν σε ολοκληρωμένη “Συμφωνία Ειρήνης” κατά τον δεύτερο γύρο των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ», ανέφερε.
Ενεργειακές επιπτώσεις και διεθνής ανησυχία
Η κρίση επηρεάζει ήδη την παγκόσμια αγορά ενέργειας, με τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας να κάνει λόγο για τη «μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία», χειρότερη ακόμη και από εκείνες του 1973, του 1979 και του 2022.
Οι τιμές του πετρελαίου κινούνται κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, με τις αγορές να αναμένουν εξελίξεις γύρω από την εκεχειρία και τις διαπραγματεύσεις.
