Σε ανοιχτό εμπορικό πόλεμο οδηγούνται ΗΠΑ και Καναδάς, με τον Ντόναλντ Τραμπ να ανεβάζει ακόμη περισσότερο τους τόνους μετά το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων και να επαναφέρει τη γνωστή ρητορική του περί «51ης Πολιτείας».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έγραψε στο Truth Social ότι θέλουν «τα οφέλη μιας αμερικανικής Πολιτείας, χωρίς να είναι μία».
Στις πρώτες δηλώσεις του μετά το ναυάγιο των συνομιλιών, το οποίο πυροδότησε την επιβολή νέων αμερικανικών δασμών 50% σε σειρά καναδικών προϊόντων, ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι οι Αμερικανοί αγρότες επιβαρύνονταν επί χρόνια με «τεράστιους δασμούς».
Οι δηλώσεις του ήρθαν μετά την αντίδραση του πρωθυπουργού του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ, ο οποίος χαρακτήρισε τους νέους δασμούς «λανθασμένο υπολογισμό», που έχει στόχο «να μας πλήξει και να μας διχάσει».
Ο Κάρνεϊ επιβεβαίωσε ότι από τις 8 Σεπτεμβρίου ο Καναδάς θα απαντήσει στους δασμούς του Τραμπ «δολάριο προς δολάριο», επιβάλλοντας αντίστοιχα μέτρα σε προϊόντα όπως ο χάλυβας, τα γαλακτοκομικά, οι οικιακές συσκευές και τα ηλεκτρονικά.
Μάλιστα, δεν δίστασε να δηλώσει ότι οι ΗΠΑ και ο Καναδάς βρίσκονται πλέον σε εμπορικό «πόλεμο».
«Ζήτησαν πάρα πολλά και προσέφεραν πολύ λίγα», δήλωσε το Σάββατο ο Καναδός πρωθυπουργός. «Βρίσκεσαι σε πόλεμο όταν δέχεσαι επίθεση. Εμείς δεχθήκαμε επίθεση», πρόσθεσε.
Επιστρέφει ο Τραμπ στη ρητορική περί «51ης Πολιτείας»
Οι τελευταίες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου παραπέμπουν στις επανειλημμένες αναφορές του, από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, περί μετατροπής του Καναδά στην «51η Πολιτεία» των ΗΠΑ, μια ρητορική που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο στην πολιτική ηγεσία όσο και στην καναδική κοινωνία.
Η κατάρρευση των συνομιλιών ανατρέπει μια βαθιά διασυνδεδεμένη εμπορική σχέση μεταξύ των δύο χωρών, χωρίς προς το παρόν να διαφαίνεται σαφής δρόμος για την επίλυση της κρίσης.
«Δεν μπορούμε να δεχθούμε αυτά που μας προσέφεραν και δεν πρόκειται να τους δώσουμε αυτά που ζήτησαν», τόνισε ο Κάρνεϊ.
Μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, οι δύο πλευρές εμφανίζονταν αισιόδοξες ότι θα μπορούσε να υπάρξει συμφωνία. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν, με την Ουάσινγκτον και την Οτάβα να αλληλοκατηγορούνται για αλλαγές της τελευταίας στιγμής.
Νέοι δασμοί 50%
Οι νέοι αμερικανικοί δασμοί ύψους 50% θα επιβληθούν σε σειρά καναδικών προϊόντων, επιπλέον των ήδη υφιστάμενων δασμών των ΗΠΑ στον καναδικό χάλυβα, το αλουμίνιο, τα αυτοκίνητα και την ξυλεία.
Το εύρος των νέων μέτρων είναι πάντως περιορισμένο, καθώς αφορά καναδικές εισαγωγές αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων, δηλαδή περίπου το 5% του συνόλου. Μεταξύ των προϊόντων που επηρεάζονται περιλαμβάνονται το κρασί, τα γαλακτοκομικά, το τσιμέντο, τα ενδύματα και ο εξοπλισμός χόκεϊ.
Ο Καναδός πρωθυπουργός δήλωσε ότι η κυβέρνησή του προχωρά «απρόθυμα» στα αντίμετρα προκειμένου να προστατεύσει τα συμφέροντα της χώρας, ενώ οι λεπτομέρειες αναμένεται να ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες.
Οι ηγέτες και άλλων ομοσπονδιακών κομμάτων του Καναδά, συμπεριλαμβανομένης της συντηρητικής αντιπολίτευσης, εξέφρασαν τη στήριξή τους στον Κάρνεϊ, όπως και αρκετοί επικεφαλής καναδικών επαρχιών.
«Δεν υπάρχουν σχέδια για επανέναρξη των συνομιλιών»
Οι δασμοί αποτελούν βασικό πυλώνα της εμπορικής πολιτικής του Τραμπ, ο οποίος υποστηρίζει ότι θα ενισχύσουν την αμερικανική βιομηχανία και θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ.
Οι επικριτές της πολιτικής αυτής, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι οι δασμοί έχουν αυξήσει τις τιμές για τους Αμερικανούς καταναλωτές και έχουν προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.
Η ομιλία του Κάρνεϊ το Σάββατο ήταν η πρώτη δημόσια τοποθέτησή του μετά την ανακοίνωση, αργά το βράδυ της Παρασκευής, ότι δεν επετεύχθη συμφωνία. Ο ίδιος κατηγόρησε την αμερικανική πλευρά ότι προχώρησε σε «αλλαγές της τελευταίας στιγμής», τις οποίες χαρακτήρισε «άδικες» και «οικονομικά ασύμφορες».
Από την πλευρά τους, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές κατηγόρησαν τον Καναδά ότι παρουσίασε «νέες απαιτήσεις» και υπαναχώρησε από όρους που είχαν ήδη συμφωνηθεί.
Ο εκπρόσωπος Εμπορίου των ΗΠΑ Τζέιμισον Γκριρ δήλωσε στο Fox News ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν σχέδια για επανέναρξη των συνομιλιών. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι η Ουάσινγκτον ήταν διατεθειμένη να μειώσει ορισμένους από τους δασμούς της στο πλαίσιο της συμφωνίας που τελικά ναυάγησε.
Ο Κάρνεϊ, ωστόσο, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ παρουσίασαν «απαράδεκτους» και υπερβολικά περιοριστικούς όρους, μεταξύ των οποίων και περιορισμούς στη δυνατότητα του Καναδά να συνάπτει νέες εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες.
Απέρριψε επίσης τον ισχυρισμό ότι η καναδική πλευρά υπέβαλε αιτήματα την τελευταία στιγμή: «Διευκρινίσαμε τι ακριβώς βρισκόταν στο τραπέζι και απογοητευόμασταν συνεχώς από τις απαντήσεις».
«Ο Τραμπ δεν είναι αξιόπιστος»
Ο πρωθυπουργός του Οντάριο, της πολυπληθέστερης επαρχίας του Καναδά, Νταγκ Φορντ, στήριξε τον Κάρνεϊ, δηλώνοντας ότι ο Τραμπ «δεν είναι αξιόπιστος».
Ο πρωθυπουργός της Βρετανικής Κολομβίας Ντέιβιντ Έμπι υποστήριξε ότι η απαίτηση των ΗΠΑ να περιοριστεί η δυνατότητα του Καναδά να συνάπτει άλλες εμπορικές συμφωνίες «θα μας υποβίβαζε στο οικονομικό ισοδύναμο της 51ης Πολιτείας».
«Αυτό δεν ήταν ποτέ αποδεκτό για τους Καναδούς», τόνισε.
Ο ηγέτης της συντηρητικής αντιπολίτευσης Πιερ Πουαλιέβρ χαρακτήρισε τους νέους αμερικανικούς δασμούς «αδικαιολόγητους», ενώ η επικεφαλής του Κεμπέκ, Κριστίν Φρεσέτ, προειδοποίησε ότι τα μέτρα είναι πιθανό να οδηγήσουν σε απώλειες θέσεων εργασίας.
«Πίσω από αυτούς τους αριθμούς υπάρχουν πραγματικοί άνθρωποι», ανέφερε, δεσμευόμενη για μέτρα στήριξης των κλάδων που θα πληγούν.
Αντίθετα, η πρωθυπουργός της πλούσιας σε πετρέλαιο Αλμπέρτα, Ντανιέλ Σμιθ, η οποία έχει επιδιώξει στενότερες σχέσεις με την κυβέρνηση Τραμπ, κάλεσε τις δύο πλευρές να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Στον «αέρα» και η εμπορική συμφωνία ΗΠΑ – Καναδά – Μεξικού
Το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων έρχεται έπειτα από περισσότερο από έναν χρόνο διακεκομμένων εμπορικών συνομιλιών, οι οποίες εντάθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες λόγω της προθεσμίας που είχε επιβάλει η Ουάσινγκτον για την επίτευξη συμφωνίας.
Παράλληλα, ΗΠΑ και Καναδάς συμμετείχαν στην υποχρεωτική επανεξέταση της υφιστάμενης συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου της Βόρειας Αμερικής, της USMCA, μαζί με το Μεξικό.
Η συμφωνία είχε υπογραφεί από τον Τραμπ κατά την πρώτη θητεία του, αντικαθιστώντας τη NAFTA του 1994, και αποτελεί τη βάση για ετήσιες εμπορικές συναλλαγές ύψους περίπου 1,6 τρισ. δολαρίων μεταξύ ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού.
Νωρίτερα το καλοκαίρι, Καναδάς και Μεξικό είχαν ζητήσει επισήμως την ανανέωση της USMCA για ακόμη 16 χρόνια. Οι ΗΠΑ, ωστόσο, αρνήθηκαν να την ανανεώσουν με τη σημερινή της μορφή.
Ερωτηθείς για το πώς επηρεάζει η κατάρρευση των συνομιλιών της Παρασκευής τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου της Βόρειας Αμερικής, ο Κάρνεϊ απάντησε ότι πρόκειται «σίγουρα για κακά νέα».
