Η «Ελπίδα για την Δημοκρατία» βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες κρίσεις της σύντομης πολιτικής της διαδρομής, καθώς οι αλλεπάλληλες αποχωρήσεις στελεχών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού έχουν αφήσει βαθιά τραύματα στον κομματικό μηχανισμό.
Η ζημία που έχει υποστεί το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού χαρακτηρίζεται από πολλούς εσωτερικούς παρατηρητές ως ανεπανόρθωτη, καθώς τα πρόσωπα που αποχώρησαν δεν ήταν απλά μέλη, αλλά στελέχη που είχαν στηρίξει με σθένος την πρόεδρο του κόμματος στο παρελθόν.
Ο Θανάσης Αυγερινός αποδεικνύεται σκληρότερος αντίπαλος από ό,τι πολλοί ανέμεναν. Το πρώην στέλεχος του κόμματος, το οποίο πλέον έχει αποστασιοποιηθεί πλήρως, καθημερινά εξαπολύει επιθέσεις κατά της προηγούμενης πολιτικής του στέγης, αλλά και κατά της άτυπης αντιπροέδρου Μαρίας Γρατσίας. Η επιθετική αυτή στάση δημιουργεί ένα διαρκές αρνητικό κλίμα γύρω από την παράταξη, το οποίο δύσκολα μπορεί να αντιστραφεί.
Η δημοσκοπική κατάρρευση
Οι δημοσκοπικές εταιρείες καταγράφουν πλέον μία εικόνα ταχείας φθοράς. Ενδεικτική είναι η μέτρηση της εταιρείας Interview, η οποία παρουσίασε την «Ελπίδα για την Δημοκρατία» να υποχωρεί από το 5,3% που είχε καταγράψει τον Ιούλιο, στο 3,6% τον Αύγουστο. Η πτώση αυτή της τάξης των 1,7 ποσοστιαίων μονάδων μέσα σε έναν μόλις μήνα είναι από τις πιο απότομες που έχουν καταγραφεί για νεοσύστατο κόμμα, γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος της εσωτερικής αποσταθεροποίησης.
Όπως σημειώνουν πολιτικοί αναλυτές, το κρίσιμο στοιχείο που διαφοροποιεί την παρούσα κρίση από άλλες ανάλογες περιπτώσεις είναι ότι προήλθε από το εσωτερικό του κόμματος. Δεν πρόκειται για εξωγενή επίθεση ή για πίεση από το πολιτικό κατεστημένο, την οποία η Μαρία Καρυστιανού θα μπορούσε να αξιοποιήσει επικοινωνιακά ως απόδειξη ότι δέχεται επιθέσεις λόγω του αγώνα της. Αντίθετα, οι καταγγελίες προέρχονται από ανθρώπους που υπήρξαν από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της, γεγονός που καθιστά την υπερασπιστική γραμμή της προέδρου εξαιρετικά δύσκολη.
Οι αιτίες της εσωτερικής ρήξης
Η κρίση εδράζεται σε μία σειρά αποφάσεων και συμπεριφορών που δημιούργησαν έντονη δυσαρέσκεια στον κομματικό μηχανισμό. Σύμφωνα με πληροφορίες από πρόσωπα που συνεργάστηκαν στενά με τη Μαρία Καρυστιανού, ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίστηκε την εσωτερική αμφισβήτηση χαρακτηρίστηκε από υπερβολική αλαζονεία και έλλειψη σεβασμού προς όσους την στήριξαν. Ο χαρακτηρισμός των πρώην στελεχών ως υπονομευτών, συλλήβδην και χωρίς διάκριση, εξέπεμψε εικόνα ανθρώπου που δεν αναγνωρίζει τη συνεισφορά των συνεργατών της, αλλά και ματαιοδοξίας.
Η πρόεδρος του κόμματος δεν κατάφερε να πείσει ούτε τους δικούς της ανθρώπους ότι οι αλλαγές που επέβαλε ήταν πράγματι αναγκαίες. Το επιχείρημα ότι η λογική Αυγερινού να βλέπει παντού εχθρούς είχε οδηγήσει το κόμμα σε απομόνωση τόσο από τα ΜΜΕ όσο και από την κοινωνία, παρότι θα μπορούσε να αποτελέσει σοβαρή βάση συζήτησης, δεν παρουσιάστηκε ποτέ με πειστικό τρόπο. Η Καρυστιανού επέλεξε να προχωρήσει σε ριζικές αλλαγές χωρίς να εξηγήσει το σκεπτικό της, αφήνοντας τους πρώην συνεργάτες της με την αίσθηση ότι αποπέμφθηκαν χωρίς αιτιολόγηση.
Η άρνηση παρουσίασης προγράμματος
Ένα ακόμη ζήτημα που τροφοδοτεί την εσωτερική δυσαρέσκεια είναι η συνεχιζόμενη άρνηση της Μαρίας Καρυστιανού να παρουσιάσει ολοκληρωμένο πολιτικό πρόγραμμα. Η δικαιολογία που προβάλλεται ότι το πρόγραμμα δεν πρέπει να δημοσιοποιηθεί «για να μην το κλέψουν οι αντίπαλοι» προκαλεί εύλογα ερωτηματικά. Είτε πρόκειται για έλλειψη σοβαρότητας, είτε για ανυπαρξία επεξεργασμένων θέσεων, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: το κόμμα εμφανίζεται στα μάτια της κοινής γνώμης ως σχηματισμός χωρίς σαφή ταυτότητα και προγραμματικό λόγο.
Η έλλειψη έμπειρων στελεχών
Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από τη σοβαρή έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Μετά το κύμα αποχωρήσεων, όσοι έχουν παραμείνει στο κόμμα μετριούνται στα δάκτυλα του ενός χεριού. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ποσοτικό αλλά και ποιοτικό, καθώς απουσιάζουν στελέχη με εμπειρία στη διαμόρφωση πολιτικού προγράμματος και στη διαχείριση κρίσεων. Η αναπλήρωση αυτού του κενού απαιτεί χρόνο και πόρους που το κόμμα δεν διαθέτει, δεδομένου ότι βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνιακή άμυνα.
Η προσπάθεια ανασυγκρότησης που επιχειρεί η Μαρία Καρυστιανού με την προγραμματισμένη περιοδεία στην Αχαΐα, όσο και η κοινή παρουσία της με τη Μαρία Γρατσία στον Άγιο Νεκτάριο της Αίγινας, ερμηνεύονται από πολλούς ως κινήσεις εντυπωσιασμού χωρίς ουσιαστικό πολιτικό αντίκρισμα. Όπως σχολιάζουν άσπονδοι πολιτικοί αντίπαλοι, ούτε οι προσευχές μπορούν να σώσουν ένα κόμμα που καταρρέει εκ των έσω.
Το μέλλον του κόμματος διαγράφεται αβέβαιο. Η πρόεδρος καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα την απαξίωση από πρώην συνεργάτες της, τη δημοσκοπική καθίζηση, την έλλειψη στελεχιακού δυναμικού και την αδυναμία παρουσίασης συγκροτημένου πολιτικού λόγου. Οι πιθανότητες ανασυγκρότησης, όπως εκτιμούν πολιτικοί παρατηρητές, είναι εξαιρετικά περιορισμένες.
