Γράφει ο Κωνσταντίνος Ταχτσίδης
Η κυβέρνηση χρειάστηκε περίπου δέκα ημέρες για να ανακαλύψει ότι το μεγάλο πακέτο της ΔΕΘ δεν ήταν αρκετό ούτε για να φτάσει μέχρι τον Οκτώβριο.
Στις 7 Σεπτεμβρίου, μία ημέρα μετά τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού, ο Κυριάκος Πιερρακάκης ήταν κατηγορηματικός όταν ρωτήθηκε αν υπάρχει περιθώριο για επιπλέον μέτρα: «Όχι, ο δημοσιονομικός χώρος είναι αυτός». Το πακέτο παρουσιαζόταν ως πλήρες, οργανωμένο και σχεδιασμένο για να απαντήσει στις ανάγκες της κοινωνίας.
Δέκα ημέρες αργότερα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωνε ότι χρειάζεται νέα παρέμβαση.
Και σήμερα το οικονομικό επιτελείο μιλά ήδη για «διπλή ασπίδα προστασίας» στο πετρέλαιο θέρμανσης, επειδή χωρίς κρατική παρέμβαση η τιμή του θα πλησίαζε τα 2 ευρώ το λίτρο. Έτσι, ροβλέπεται παρέμβαση στην τιμή και αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, ενώ τα ακριβή ποσά δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί.
Δεν χρειάζεται να έχει πτυχίο στα οικονομικά για να καταλάβει κανείς τι συνέβη.
Η κυβέρνηση ανέβηκε στη ΔΕΘ για να παρουσιάσει πιο μικρό ποσοστό χρημάτων θα επιστρέψει στην τσέπη των πολιτών απο αυτά που τους έχει ήδη πάρει και, πριν περάσουν δύο εβδομάδες, άρχισε να υπολογίζει πόσα επιπλέον χρήματα χρειάζονται για να μη φάει κι αυτά τα ψίχουλα η ακρίβεια.
Η εξήγηση του Μαξίμου είναι βασισμένη στη γνωστή συνταγή πως για όλα ευθύνεται “η διεθνής ενεργειακή αναταραχή”.
Προφανώς οι διεθνείς τιμές δεν καθορίζονται στην Αθήνα, όμως τα καρτέλ των καυσίμων, της ενέργειας και των σουπερ μάρκετ λειτουργούν μέσα στην Ελλάδα και υπό ελληνικούς κανόνες εποπτείας.
Η διεθνής συγκυρία μπορεί να εξηγεί το πρώτο κύμα ανατιμήσεων. Δεν εξηγεί όμως γιατί στην Ελλάδα η ακρίβεια μονιμοποιείται, ούτε απαλλάσσει την κυβέρνηση από την ευθύνη να ελέγξει ποιος μετατρέπει κάθε κρίση σε μόνιμη επιβάρυνση για τον καταναλωτή.
Και σίγουρα πάντως δεν αλλάζει το πολιτικό γεγονός πως ένα οικονομικό πακέτο που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ ως συνολική απάντηση στις πιέσεις του εισοδήματος χρειάστηκε σχεδόν αμέσως συμπληρωματική κρατική στήριξη.
Επίσης η ακρίβεια δεν εμφανίστηκε ξαφνικά στις 8 Σεπτεμβρίου.
Τον Αύγουστο ο πληθωρισμός στην Ελλάδα είχε ήδη φτάσει στο 3,8%, από 2,9% έναν χρόνο νωρίτερα. Η κυβέρνηση γνώριζε δηλαδή ότι το περιβάλλον μέσα στο οποίο έκανε τις εξαγγελίες της ήταν ήδη έντονα πληθωριστικό.
Εδώ εντοπίζεται και το πραγματικό πρόβλημα με το κυβερνητικό αφήγημα της «ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος».
Το εισόδημα δεν αυξάνεται επειδή το γράφει μια ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών.
Αυξάνεται μόνο αν, αφού πληρώσεις τρόφιμα, βενζίνη, ρεύμα, θέρμανση και ενοίκιο, σου περισσεύουν περισσότερα χρήματα από πριν.
Διαφορετικά μπορείς να ανακοινώνεις φοροελαφρύνσεις το Σάββατο και να σχεδιάζεις επιδοτήσεις την επόμενη εβδομάδα. Να επιστρέφεις με το ένα χέρι ένα μέρος από όσα η ακρίβεια αφαιρεί με το άλλο και κάθε φορά να βαφτίζεις την επόμενη παρέμβαση «νέα στήριξη».
Αυτό ακριβώς αποκαλύπτει η ταχύτητα με την οποία ξεπεράστηκαν οι ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ από τις εξελίξεις.
Όχι ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να πάρει έκτακτα μέτρα όταν αλλάζουν οι διεθνείς συνθήκες. Οφείλει να τα πάρει, αλλά ότι το πολυδιαφημισμένο πακέτο που παρουσιάστηκε ως απάντηση στο πρόβλημα του εισοδήματος αποδείχθηκε, σχεδόν αμέσως, ανεπαρκές απέναντι στο ίδιο πρόβλημα που υποτίθεται ότι ερχόταν να αντιμετωπίσει.
Η ΔΕΘ δεν άντεξε ούτε μισό μήνα.
Την έφαγε η ακρίβεια πριν μπει ο Οκτώβριος.
