Ο Ισπανός πρωθυπουργός ζήτησε μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας, ισχυρότερο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και διεθνείς κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, πρότεινε η επόμενη γενική γραμματέας του ΟΗΕ να είναι γυναίκα από τη Λατινική Αμερική.
Με μια ομιλία αφιερωμένη στην υπεράσπιση του πολυμερούς συστήματος, ο Πέδρο Σάντσεθ προειδοποίησε από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ότι οι διεθνείς κανόνες και οι θεσμοί αμφισβητούνται όλο και πιο έντονα. Ο Ισπανός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι ορισμένες κυβερνήσεις πρώτα παραβιάζουν τους κανόνες, έπειτα αποδυναμώνουν τους διεθνείς οργανισμούς και τελικά τους παρουσιάζουν ως άχρηστους.
Ο Σάντσεθ περιέγραψε αυτή την πορεία ως μια οργανωμένη προσπάθεια υπονόμευσης του ΟΗΕ και απέδωσε τη λογική της σε τρία χαρακτηριστικά: τον εγωισμό, την περιφρόνηση της επιστήμης και τη σκληρότητα απέναντι στον ανθρώπινο πόνο. «Το πολυμερές σύστημα είναι το καλύτερο εργαλείο που διαθέτει η ανθρωπότητα για να διαχειριστεί τη διαφορετικότητα και την αλληλεξάρτησή της», ήταν το βασικό μήνυμα της παρέμβασής του.
Μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας
Στο επίκεντρο της πρότασής του έβαλε τη μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ζήτησε δικαιότερη εκπροσώπηση των περιοχών του κόσμου και την κατάργηση του δικαιώματος βέτο των μόνιμων μελών, με το επιχείρημα ότι κανένα κράτος δεν πρέπει να είναι ταυτόχρονα «δικαστής και διάδικος».
Παράλληλα, υποστήριξε ότι πρέπει να ενισχυθούν οι υπόλοιποι βασικοί οργανισμοί του ΟΗΕ, αλλά και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ώστε να μπορεί να ερευνά και να τιμωρεί όσους παραβιάζουν τους διεθνείς κανόνες. Για τον Ισπανό πρωθυπουργό, η υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου είναι κρίσιμη σε μια περίοδο κατά την οποία επανέρχεται η λογική ότι οι ισχυροί μπορούν να επιβάλλουν τη θέλησή τους.
Κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη
Ο Σάντσεθ έθεσε και το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης, ζητώντας αυστηρότερη εποπτεία τόσο της ανάπτυξής της όσο και της λειτουργίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Υποστήριξε ότι η τεχνολογική εξέλιξη δεν μπορεί να αφήνεται αποκλειστικά στις αποφάσεις των εταιρειών και προειδοποίησε ότι η προστασία του μέλλοντος των παιδιών πρέπει να προηγείται των επιχειρηματικών συμφερόντων.
Στην ίδια ομιλία ζήτησε την ανασυγκρότηση της διεθνούς αρχιτεκτονικής για τον πυρηνικό αφοπλισμό, εκφράζοντας ανησυχία ότι μια λανθασμένη πολιτική ασφάλειας μπορεί να οδηγήσει σε νέα, ευρύτερη σύγκρουση.
Πρόταση για γυναίκα γενική γραμματέα από τη Λατινική Αμερική
Ο Ισπανός πρωθυπουργός πήρε σαφή θέση και για τη διαδοχή του Αντόνιο Γκουτέρες. Πρότεινε η επόμενη γενική γραμματέας του ΟΗΕ να είναι γυναίκα από τη Λατινική Αμερική, σημειώνοντας ότι στα 80 χρόνια λειτουργίας του οργανισμού τη θέση έχουν αναλάβει εννέα άνδρες.
Σύνδεσε την πρόταση με την ανάγκη για ισότιμη εκπροσώπηση και με την εικόνα ενός οργανισμού που φιλοδοξεί να μιλά εκ μέρους ολόκληρης της ανθρωπότητας. Όπως είπε, η επιλογή μιας γυναίκας από τη Λατινική Αμερική θα αποτελούσε ιστορική εκκρεμότητα που πρέπει να κλείσει.
Η εξωτερική πολιτική της Ισπανίας
Παρουσιάζοντας τις επιλογές της κυβέρνησής του, ο Σάντσεθ είπε ότι η Ισπανία αντιτάχθηκε σε πολέμους και επιθετικές ενέργειες, αναφέροντας την Ουκρανία, τον Λίβανο και το Ιράν. Επανέλαβε τη στήριξη της Μαδρίτης προς τους Παλαιστινίους και καταδίκασε τις ισραηλινές ενέργειες στη Γάζα, ενώ αναφέρθηκε στο εμπάργκο όπλων που επέβαλε η Ισπανία στο Ισραήλ.
Υποστήριξε ακόμη ότι η χώρα του αύξησε κατά 60% τη συνεισφορά της στο πολυμερές σύστημα και διπλασίασε την επένδυσή της στην αναπτυξιακή συνεργασία, σε μια περίοδο που η διεθνής βοήθεια προς τις φτωχότερες χώρες μειώνεται.
Για τη μεταναστευτική πίεση στη Θέουτα, ο Σάντσεθ απέρριψε την επιλογή της καταπάτησης της νομιμότητας και των δικαιωμάτων των μεταναστών. Υποστήριξε ότι μια κρίση μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς να μετατραπούν οι άνθρωποι που μετακινούνται σε εχθρούς.
Το μήνυμα πίσω από την ομιλία
Η παρέμβαση του Σάντσεθ ήταν ταυτόχρονα υπεράσπιση του ΟΗΕ και πολιτική προειδοποίηση για την πορεία της διεθνούς τάξης. Το ερώτημα που έθεσε είναι αν οι κυβερνήσεις θα επενδύσουν ξανά στη συνεργασία και στους κοινούς κανόνες ή αν θα αποδεχθούν έναν κόσμο όπου κάθε κράτος ενεργεί με βάση την ισχύ του.
Η απάντηση, σύμφωνα με τον Ισπανό πρωθυπουργό, δεν βρίσκεται στην εγκατάλειψη του ΟΗΕ, αλλά στη μεταρρύθμισή του: περισσότερη εκπροσώπηση, μεγαλύτερη λογοδοσία και θεσμοί με πραγματική δυνατότητα παρέμβασης. Το δύσκολο σημείο παραμένει το ίδιο: οι αλλαγές που ζητά προϋποθέτουν τη συμφωνία ακριβώς εκείνων των ισχυρών κρατών των οποίων τα προνόμια θα περιορίζονταν.
