Μια αρκετά διαφορετική πολιτική περίοδο από εκείνη που προπερασμένης άνοιξης διανύει η Ζωή Κωνσταντοπούλου, καθώς μέσα σε λίγους μήνες έχουν αλλάξει αρκετά τόσο στο δημοσκοπικό πεδίο όσο και στην καθημερινότητα της προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας.
Η περίοδος κατά την οποία η Πλεύση κατέγραφε εντυπωσιακά διψήφια ποσοστά και εμφανιζόταν ακόμη και ως βασικός αντίπαλος της ΝΔ έχει παρέλθει. Στις τελευταίες μετρήσεις το κόμμα κινείται αρκετά χαμηλότερα, ενώ η αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού, με την εμφάνιση της ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα και τη συζήτηση για νέους πολιτικούς σχηματισμούς, έχει δημιουργήσει διαφορετικές συνθήκες.
Την ίδια στιγμή, η ίδια η Κωνσταντοπούλου βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σειρά δικαστικών υποθέσεων που έχουν φτάσει στη Βουλή με αιτήματα άρσης της βουλευτικής ασυλίας της.
Οι διαδοχικές άρσεις ασυλίας
Το τελευταίο διάστημα η Βουλή έχει κληθεί επανειλημμένα να αποφασίσει για αιτήματα που αφορούν την ασυλία της προέδρου της Πλεύσης.
Στις 30 Ιουνίου η Ολομέλεια αποφάσισε την άρση της ασυλίας της για τρεις δικογραφίες, με 173 ψήφους υπέρ, 36 κατά και 27 «παρών».
Ακολούθησε νέα απόφαση στις 17 Σεπτεμβρίου, ενώ μόλις λίγες ημέρες αργότερα, στις 23 Σεπτεμβρίου, η Βουλή αποφάσισε και πάλι, αυτή τη φορά για δύο ακόμη υποθέσεις, την άρση της ασυλίας της.
Η πρώτη από τις δύο τελευταίες υποθέσεις αφορά παραβίαση προσωπικών δεδομένων, έπειτα από έγκληση αστυνομικού του Τμήματος Μεταγωγών Λάρισας, και η δεύτερη υπόθεση αφορά συκοφαντική δυσφήμιση.
Στην πρώτη ψηφοφορία υπέρ της άρσης τάχθηκαν 191 βουλευτές και κατά 76, ενώ 8 δήλωσαν «παρών». Στη δεύτερη υπέρ ψήφισαν 190 βουλευτές, κατά 46 και «παρών» 39.
Οι αποφάσεις αυτές δεν αποτελούν φυσικά κρίση επί της ουσίας των υποθέσεων ούτε σημαίνουν ενοχή. Η άρση της ασυλίας επιτρέπει να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη δικαστική διαδικασία.
Πολιτικά, ωστόσο, δημιουργούν για την πρόεδρο της Πλεύσης ένα ακόμη μέτωπο σε μια περίοδο κατά την οποία το κόμμα της προσπαθεί να σταθεροποιήσει τη θέση του στο νέο πολιτικό τοπίο.
Από τη δημοσκοπική έκρηξη στην υποχώρηση
Το δεύτερο ζήτημα για τη Ζωή Κωνσταντοπούλου είναι ίσως σημαντικότερο πολιτικά: η Πλεύση Ελευθερίας δεν βρίσκεται πλέον εκεί όπου βρισκόταν πριν αρκετούς μήνες.
Για ένα διάστημα η εντυπωσιακή άνοδός της είχε δημιουργήσει μια εντελώς διαφορετική συζήτηση. Η Πλεύση είχε καταγράψει διψήφιες επιδόσεις, είχε εμφανιστεί σε μετρήσεις ακόμη και στη δεύτερη θέση και η Κωνσταντοπούλου είχε αποκτήσει έναν πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντιπολιτευτική σκηνή.
Η εικόνα σήμερα είναι διαφορετική. Στις τελευταίες δημοσκοπήσεις του Σεπτεμβρίου η Πλεύση κινείται περίπου στην περιοχή του 4%-5% στην εκτίμηση ψήφου σε αρκετές μετρήσεις.
Η GPO την κατέγραψε στο 4,7%, ενώ η πρόσφατη Palmos Analysis στο 5,1%. Σε άλλες έρευνες υπάρχουν διαφοροποιήσεις, αλλά η γενική εικόνα απέχει αισθητά από τα διψήφια ποσοστά που είχαν προκαλέσει αίσθηση πριν από μερικούς μήνες.
Δεν σημαίνει ότι η Πλεύση έχει εξαφανιστεί από τον πολιτικό χάρτη. Κάθε άλλο. Δείχνει όμως ότι η εκρηκτική δυναμική της προηγούμενης περιόδου δεν διατηρήθηκε.
Και στο μεταξύ ο ανταγωνισμός έχει γίνει πολύ μεγαλύτερος. Η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα με την ΕΛΑΣ έχει αναδιατάξει τον χώρο της αντιπολίτευσης, ενώ η εμφάνιση της Μαρίας Καρυστιανού στο πολιτικό σκηνικό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Πλεύση, ακριβώς επειδή ένα σημαντικό κομμάτι της προηγούμενης ανόδου της Κωνσταντοπούλου είχε συνδεθεί με την υπόθεση των Τεμπών και την οργή που αυτή προκάλεσε στην κοινωνία.
Ένα ακροατήριο, δηλαδή, στο οποίο σήμερα απευθύνονται περισσότεροι παίκτες.
Η δίκη συνεχίζεται, αλλά η πολιτική επικαιρότητα έφυγε από τη Λάρισα
Υπάρχει όμως και μια ενδιαφέρουσα αντίφαση. Την ώρα που τα Τέμπη έχουν υποχωρήσει από την κορυφή της καθημερινής πολιτικής ατζέντας, η πραγματική δικαστική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η δίκη διεξάγεται στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας, με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου να συμμετέχει ως συνήγορος οικογενειών θυμάτων και να παρεμβαίνει ενεργά στη διαδικασία.
Ήδη από τις πρώτες συνεδριάσεις είχε καταθέσει αιτήματα για τη μαγνητοφώνηση και τη βιντεοσκόπηση της διαδικασίας, ενώ στη συνέχεια τέθηκαν από τους συνηγόρους της υποστήριξης της κατηγορίας ζητήματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, την έκταση της αποδεικτικής διαδικασίας και τις κατηγορίες.
Πρόκειται για μια διαδικασία με τεράστιο ουσιαστικό βάρος, η οποία όμως δεν διαθέτει σήμερα την πολιτική και επικοινωνιακή ένταση που είχε η υπόθεση των Τεμπών όταν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες κατέβαιναν στους δρόμους.
Και αυτό αποτελεί μια καινούργια πραγματικότητα και για την Κωνσταντοπούλου. Διότι ένα σημαντικό μέρος της πολιτικής της ανόδου συνέπεσε με τη στιγμή κατά την οποία τα Τέμπη κυριαρχούσαν απόλυτα στη δημόσια συζήτηση.
Σήμερα η ίδια εξακολουθεί να βρίσκεται στη δικαστική αίθουσα, αλλά η κεντρική πολιτική σκηνή ασχολείται πλέον με διαφορετικά θέματα: την ακρίβεια, την ενέργεια, τις δημοσκοπήσεις, την επανεμφάνιση Τσίπρα, το ενδεχόμενο κόμματος Σαμαρά και τις νέες ισορροπίες που δημιουργούνται ενόψει των εκλογών.
Το δύσκολο στοίχημα της επόμενης περιόδου
Το ερώτημα επομένως για τη Ζωή Κωνσταντοπούλου δεν είναι αν εξακολουθεί να διαθέτει πολιτική παρουσία. Τη διαθέτει και μάλιστα ισχυρή σε σχέση με το μέγεθος του κόμματός της. Το ερώτημα είναι εάν η Πλεύση Ελευθερίας μπορεί να αποκτήσει ξανά αυτόνομη πολιτική δυναμική, πέρα από τη συγκυρία που την εκτόξευσε δημοσκοπικά.
Η Κωνσταντοπούλου έχει άλλωστε οικοδομήσει ένα εξαιρετικά προσωποκεντρικό κόμμα. Αυτό υπήρξε πλεονέκτημα όταν η δική της δημοτικότητα εκτοξευόταν, αλλά σημαίνει ταυτόχρονα ότι οι μεταβολές της προσωπικής της απήχησης επηρεάζουν άμεσα και την εκλογική εικόνα της Πλεύσης.
Οι επόμενοι μήνες θα τη βρουν έτσι να κινείται ταυτόχρονα σε τρία διαφορετικά πεδία: στη Βουλή, όπου οι πολιτικές συγκρούσεις παραμένουν έντονες, στις δικαστικές αίθουσες, τόσο για τις υποθέσεις που την αφορούν όσο και για τη δίκη των Τεμπών, και στο δημοσκοπικό πεδίο, όπου η Πλεύση αναζητεί πλέον έναν νέο κύκλο σταθεροποίησης μετά τη μεγάλη υποχώρηση από τα υψηλά της άνοιξης.
Οι «περιπέτειες» της Ζωής Κωνσταντοπούλου, επομένως, δεν συνιστούν μία ενιαία ιστορία ούτε οδηγούν αναγκαστικά προς μία κατεύθυνση. Συνθέτουν όμως μια σαφώς δυσκολότερη πολιτική συγκυρία από εκείνη που αντιμετώπιζε πριν από μερικούς μήνες.
Και κυρίως θέτουν ένα διαφορετικό ερώτημα για την Πλεύση Ελευθερίας: εάν, μετά την περίοδο της εκρηκτικής ανόδου, μπορεί να διαμορφώσει ένα σταθερό πολιτικό ακροατήριο και μια ευρύτερη ατζέντα που θα της επιτρέψουν να διατηρήσει διακριτό ρόλο σε ένα πολιτικό σκηνικό το οποίο αλλάζει και γίνεται ολοένα πιο ανταγωνιστικό.
