Έπειτα από 12 χρόνια στρατιωτικής αποστολής, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι εταίροι τους στον διεθνή Συνασπισμό ολοκλήρωσαν επίσημα την επιχείρηση «Inherent Resolve» στο Ιράκ, σηματοδοτώντας μια σημαντική αλλαγή στο μοντέλο αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη χώρα.
Η ολοκλήρωση της αποστολής πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράκ του Σεπτεμβρίου 2024, με την οποία είχε συμφωνηθεί η σταδιακή μετάβαση από τη στρατιωτική αποστολή του Συνασπισμού σε μια νέα σχέση διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας.
Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας, η οργανωμένη αποχώρηση προσωπικού και εξοπλισμού από την αεροπορική βάση του Ερμπίλ σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της στρατιωτικής αποστολής που είχε ως βασικό στόχο την αντιμετώπιση και την ήττα του Ισλαμικού Κράτους (ISIS) στο Ιράκ. Η τελευταία φάση της αποχώρησης ακολούθησε τη σταδιακή αναδίπλωση των αμερικανικών δυνάμεων από άλλες εγκαταστάσεις της χώρας.
Από τον διεθνή Συνασπισμό στην ευθύνη του Ιράκ
Η εξέλιξη αυτή δεν σημαίνει το τέλος της αμερικανικής συνεργασίας με τη Βαγδάτη. Αντίθετα, σηματοδοτεί μετάβαση από μια πολυεθνική στρατιωτική αποστολή σε μια πιο συμβατική διμερή σχέση ασφαλείας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράκ.
Το νέο μοντέλο προβλέπει μικρότερη αμερικανική στρατιωτική παρουσία, με έμφαση στην υποστήριξη, την εκπαίδευση και την ανταλλαγή πληροφοριών, ενώ η κύρια ευθύνη για την ασφάλεια περνά στις Ιρακινές Δυνάμεις Ασφαλείας και στις δυνάμεις των Πεσμεργκά.
Η αλλαγή αυτή αποτελεί συνέχεια μιας διαδικασίας που είχε ξεκινήσει ήδη από το 2024. Το σχέδιο μετάβασης προέβλεπε τον τερματισμό της στρατιωτικής αποστολής στο Ιράκ και τη διαμόρφωση μιας μακροπρόθεσμης σχέσης ασφαλείας μεταξύ Ουάσινγκτον και Βαγδάτης.
Ο ISIS παραμένει η βασική πρόκληση
Παρά την ήττα του ISIS ως εδαφικής και οργανωμένης στρατιωτικής δύναμης, η απειλή των θυλάκων και των κυττάρων της οργάνωσης δεν έχει εξαφανιστεί. Η επόμενη περίοδος θα αποτελέσει δοκιμασία για την ικανότητα των ιρακινών δυνάμεων να αντιμετωπίσουν αυτόνομα την τρομοκρατική απειλή.
Οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν επί χρόνια ρόλο στην παροχή πληροφοριών, εκπαίδευσης, επιτήρησης και επιχειρησιακής υποστήριξης στις ιρακινές δυνάμεις. Πλέον, το βάρος αυτών των λειτουργιών περνά σε μεγαλύτερο βαθμό στην ίδια τη Βαγδάτη.
Παράλληλα, η Ουάσινγκτον έχει καταστήσει σαφές ότι η συνεργασία στον τομέα της αντιτρομοκρατίας δεν σταματά, αλλά εντάσσεται στο νέο πλαίσιο των διμερών σχέσεων.
Το δύσκολο ζήτημα των φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών
Ένα δεύτερο και ιδιαίτερα σύνθετο μέτωπο αφορά τις ένοπλες οργανώσεις που συνδέονται με το Ιράν και τη σχέση τους με το ιρακινό κράτος.
Η κυβέρνηση της Βαγδάτης έχει θέσει ως στόχο να ενισχύσει τον κρατικό έλεγχο πάνω στα όπλα και στις ένοπλες δυνάμεις, όμως η διαδικασία αφοπλισμού και ενσωμάτωσης των πολιτοφυλακών παραμένει ανοιχτή. Μάλιστα, το αρχικό χρονοδιάγραμμα για τον έλεγχο των όπλων από το κράτος έχει μετατεθεί έως τον Ιούνιο του 2027, γεγονός που προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας στη νέα κατάσταση ασφαλείας.
Η αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων αλλάζει επομένως τις ισορροπίες στο εσωτερικό του Ιράκ. Το κρίσιμο ζήτημα πλέον είναι κατά πόσο η κυβέρνηση της Βαγδάτης θα μπορέσει να διατηρήσει τον έλεγχο της ασφάλειας και να αποτρέψει ένοπλες οργανώσεις από το να χρησιμοποιούν το ιρακινό έδαφος για επιχειρήσεις που μπορούν να προκαλέσουν ευρύτερη περιφερειακή αστάθεια.
Νέα εποχή στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράκ
Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι το επόμενο κεφάλαιο στις σχέσεις με το Ιράκ θα στηρίζεται σε ένα ισχυρό και κυρίαρχο ιρακινό κράτος, με μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλεια του εδάφους και των συνόρων του.
Παράλληλα, η συνεργασία ΗΠΑ–Ιράκ αναμένεται να διευρυνθεί πέρα από το καθαρά στρατιωτικό επίπεδο, με οικονομικές, εμπορικές, διπλωματικές και αμυντικές σχέσεις να αποκτούν μεγαλύτερη σημασία.
Για την Ουάσινγκτον, η ολοκλήρωση της «Inherent Resolve» αποτελεί το τέλος μιας συγκεκριμένης στρατιωτικής φάσης. Για τη Βαγδάτη, όμως, ξεκινά τώρα μια διαφορετική περίοδος, κατά την οποία θα πρέπει να αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να διαχειριστεί την απειλή του ISIS, τις ένοπλες πολιτοφυλακές και τις περιφερειακές πιέσεις, χωρίς τη μόνιμη στρατιωτική παρουσία του αμερικανικού Συνασπισμού.
ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ
Σχόλια (0)