Η 1η Οκτωβρίου είναι για την Κίνα ημέρα εθνικού εορτασμού.
Σαν σήμερα, το 1949, ο Mao Zedong ανακήρυξε στην πλατεία Tiananmen την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, μετά τη νίκη των κομμουνιστικών δυνάμεων στον κινεζικό εμφύλιο πόλεμο.
Σήμερα, 77 χρόνια αργότερα, το Πεκίνο τιμά την επέτειο ως σύμβολο της δημιουργίας του σύγχρονου κινεζικού κράτους και της ανόδου της χώρας σε παγκόσμια δύναμη. Ο Xi Jinping, σε επίσημη δεξίωση για την επέτειο, μίλησε για «εθνική αναζωογόνηση» και για συνέχιση της ανάπτυξης της χώρας.
Όμως για πολλές κοινότητες εκτός Κίνας η 1η Οκτωβρίου έχει αποκτήσει ένα εντελώς διαφορετικό νόημα.
Για Ουιγούρους, Θιβετιανούς, ακτιβιστές του Χονγκ Κονγκ και Κινέζους αντιφρονούντες, η σημερινή εθνική γιορτή μετατρέπεται σε ημέρα διεθνούς διαμαρτυρίας.
Από το Πεκίνο στο Βερολίνο και την Κωνσταντινούπολη
Το World Uyghur Congress έχει καλέσει σήμερα σε κοινές κινητοποιήσεις με Θιβετιανούς, Χονγκ Κονγκers, Νοτίους Μογγόλους και Κινέζους υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Στην Κωνσταντινούπολη, η συγκέντρωση έχει προγραμματιστεί για τις 11:00 έξω από το κινεζικό προξενείο.
Στο Βερολίνο, αντίστοιχη κινητοποίηση πραγματοποιείται από τις 16:00 έως τις 19:00 μπροστά από την κινεζική πρεσβεία. Η ίδια η αστυνομία του Βερολίνου έχει καταχωρίσει τη συγκέντρωση ως διαμαρτυρία «κατά της διακρατικής καταστολής της κινεζικής κυβέρνησης και υπέρ της ελευθερίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα».
Στο Βανκούβερ, οργανώσεις δημοκρατίας έχουν ανακοινώσει κοινή συγκέντρωση στις 19:00 έξω από το κινεζικό προξενείο, καλώντας μαζί Χονγκ Κονγκers, Ουιγούρους, Θιβετιανούς και Κινέζους αντιφρονούντες.
Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο ότι γίνονται διαδηλώσεις.
Βρίσκεται στο ότι διαφορετικά κινήματα, με διαφορετικές ιστορικές εμπειρίες και αιτήματα, επιχειρούν πλέον να εμφανιστούν μαζί.
Ουιγούροι: το Xinjiang στο επίκεντρο
Οι οργανώσεις των Ουιγούρων καταγγέλλουν εδώ και χρόνια μαζικές αυθαίρετες κρατήσεις, περιορισμούς στη θρησκευτική και πολιτισμική ζωή και πολιτικές αφομοίωσης στο Xinjiang.
Το World Uyghur Congress αναφέρεται σε «77 χρόνια καταπίεσης» και καλεί τη διεθνή κοινότητα να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στο Πεκίνο.
Η κινεζική κυβέρνηση απορρίπτει τις κατηγορίες περί γενοκτονίας και συστηματικής καταπίεσης, υποστηρίζοντας ότι οι πολιτικές της στην περιοχή έχουν στόχο την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, του εξτρεμισμού και του αποσχιστισμού.
Ωστόσο, το Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ έχει κρίνει στο παρελθόν ότι οι παραβιάσεις στο Xinjiang μπορεί να συνιστούν διεθνή εγκλήματα και ιδιαίτερα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Το Human Rights Watch εξακολουθεί να καταγράφει σοβαρούς περιορισμούς σε ελευθερία έκφρασης, θρησκείας και οργάνωσης, τόσο στο Xinjiang όσο και σε άλλες περιοχές της Κίνας.
Θιβέτ: ο αγώνας περνά από τη γλώσσα και την ταυτότητα
Για τους Θιβετιανούς, η σύγκρουση αφορά πλέον όλο και περισσότερο τη διατήρηση της πολιτισμικής και γλωσσικής ταυτότητας.
Οργανώσεις της διασποράς κατηγορούν το Πεκίνο ότι ενισχύει τη χρήση της Mandarin στην εκπαίδευση και περιορίζει τον χώρο για τη θιβετιανή γλώσσα, τη θρησκεία και την αυτόνομη πολιτισμική έκφραση.
Η κινεζική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι πολιτικές της αποσκοπούν στην εθνική ενότητα, την ανάπτυξη και την κοινωνική σταθερότητα.
Η διαφορά όμως βρίσκεται ακριβώς στην ερμηνεία αυτής της «ενότητας».
Για το Πεκίνο αποτελεί στοιχείο οικοδόμησης ενός ενιαίου κράτους.
Για πολλές θιβετιανές οργανώσεις αποτελεί διαδικασία πολιτισμικής αφομοίωσης.
Χονγκ Κονγκ: από τις μεγάλες διαδηλώσεις στη διασπορά
Το Χονγκ Κονγκ έχει τη δική του ιστορική διαδρομή.
Μετά τις μαζικές διαδηλώσεις του 2019 και την εφαρμογή του νόμου εθνικής ασφάλειας το 2020, ο πολιτικός χώρος για οργανωμένη αντιπολίτευση περιορίστηκε δραστικά.
Το Human Rights Watch καταγράφει εκατοντάδες συλλήψεις και καταδίκες που συνδέονται με τους νόμους εθνικής ασφάλειας και επισημαίνει ότι πολλές παλιές οργανώσεις της δημοκρατικής αντιπολίτευσης έχουν διαλυθεί ή περιορίσει τη δράση τους.
Η διαμαρτυρία μεταφέρθηκε έτσι σε μεγάλο βαθμό έξω από το ίδιο το Χονγκ Κονγκ.
Στο Βανκούβερ, για παράδειγμα, οι σημερινές κινητοποιήσεις συνδέουν ρητά την υπεράσπιση των πολιτικών κρατουμένων με τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Μια εθνική γιορτή με δύο εντελώς διαφορετικές αφηγήσεις
Η αντίθεση είναι εντυπωσιακή.
Στο Πεκίνο και στο Χονγκ Κονγκ πραγματοποιούνται επίσημες τελετές, υψώσεις σημαίας, δεξιώσεις και εορταστικές εκδηλώσεις για τα 77 χρόνια της Λαϊκής Δημοκρατίας.
Στο Χονγκ Κονγκ, ο επικεφαλής της κυβέρνησης John Lee μίλησε σήμερα για τη μεταμόρφωση της Κίνας σε μια ισχυρή οικονομική, επιστημονική και διεθνή δύναμη.
Την ίδια στιγμή, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, ομάδες της κινεζικής διασποράς και μειονοτικών κοινοτήτων χρησιμοποιούν την ίδια ημερομηνία για να καταγγείλουν καταστολή και περιορισμό ελευθεριών.
Έτσι, η 1η Οκτωβρίου λειτουργεί σήμερα ως δύο εντελώς διαφορετικά πολιτικά σύμβολα.
Για το κινεζικό κράτος είναι η ημέρα γέννησης της σύγχρονης Κίνας.
Για τους επικριτές του καθεστώτος είναι μια ημέρα υπενθύμισης όσων θεωρούν ότι χάθηκαν ή περιορίστηκαν στο όνομα της εθνικής ενότητας.
Όταν τα διαφορετικά κινήματα αρχίζουν να ενώνονται
Ίσως αυτό είναι και το πιο σημαντικό στοιχείο της φετινής επετείου.
Οι διαδηλώσεις δεν οργανώνονται πλέον μόνο ξεχωριστά.
Ουιγούροι, Θιβετιανοί, ακτιβιστές του Χονγκ Κονγκ, Νοτιομογγόλοι και Κινέζοι υπέρ της δημοκρατίας εμφανίζονται όλο και συχνότερα σε κοινές κινητοποιήσεις.
Το ίδιο φαινόμενο φάνηκε και πριν λίγες ημέρες στην Ουάσιγκτον, κατά την επίσκεψη του Xi Jinping, όπου διαφορετικές κοινότητες διαδήλωσαν μαζί για θρησκευτική ελευθερία, δημοκρατία και ανθρώπινα δικαιώματα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα κινήματα έχουν κοινή πολιτική ατζέντα σε όλα τα ζητήματα.
Σημαίνει όμως ότι δημιουργείται ένα κοινό σημείο αναφοράς: η διεκδίκηση πολιτικών και πολιτισμικών ελευθεριών απέναντι σε ένα ιδιαίτερα ισχυρό και συγκεντρωτικό κράτος.
77 χρόνια μετά
Στις 1 Οκτωβρίου 1949, ο Mao Zedong ανακοίνωσε από την Tiananmen ότι ένα νέο κράτος γεννιόταν.
Εβδομήντα επτά χρόνια αργότερα, εκείνη η ημερομηνία εξακολουθεί να χωρίζει δύο μεγάλες αφηγήσεις.
Η μία μιλά για ανεξαρτησία, ενοποίηση, ανάπτυξη και την άνοδο μιας χώρας που εξελίχθηκε σε παγκόσμια υπερδύναμη.
Η άλλη μιλά για χαμένες ελευθερίες, αφομοίωση, πολιτικούς κρατούμενους και περιορισμό της διαφορετικότητας.
Και ίσως γι’ αυτό η 1η Οκτωβρίου δεν είναι πλέον μόνο μια κινεζική εθνική γιορτή.
Είναι ταυτόχρονα και μια ημερομηνία κατά την οποία οι διαφορετικές φωνές της κινεζικής περιφέρειας και της διασποράς επιχειρούν να ακουστούν μαζί.
Μια γιορτή στο Πεκίνο και μια ημέρα διαμαρτυρίας σε όλο τον κόσμο.
ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ
Σχόλια (0)