Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Zohran Mamdani επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο μια έννοια που η δεξιά και οι δισεκατομμυριούχοι μετέτρεψαν τα τελευταία χρόνια σε συνώνυμο των περικοπών, των απολύσεων και της κοινωνικής αποδόμησης: την «αποτελεσματικότητα» του κράτους. Με τη δημιουργία της Commission on Government Efficiency – της περίφημης πλέον COGE – ο Μαμντάνι δηλώνει ότι μια προοδευτική διοίκηση μπορεί να κάνει το Δημόσιο πιο γρήγορο, πιο λειτουργικό και πιο χρήσιμο για τους πολίτες, χωρίς να διαλύει κοινωνικές υπηρεσίες και εργασιακά δικαιώματα.
Η πρωτοβουλία του έρχεται σε πλήρη αντίστιξη με το μοντέλο «slash and burn» που εξέφρασε ο Ίλον Μασκ μέσω του DOGE στις ΗΠΑ. Ο Μαμντάνι δεν μιλά για αποψίλωση του κράτους αλλά για ένα κράτος που λειτουργεί υπέρ της εργαζόμενης πλειοψηφίας. Όπως ανακοίνωσε ο ίδιος, στόχος της νέας επιτροπής είναι να σπάσουν γραφειοκρατικά εμπόδια που καθυστερούν έργα υποδομής, κοινωνικές παροχές, παιδική φροντίδα, μεταφορές και υπηρεσίες καθημερινότητας.
Δεν είναι τυχαίο ότι η κίνηση αυτή έχει ήδη προκαλέσει έντονη πολιτική συζήτηση στις ΗΠΑ. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, ένας δημοκρατικός σοσιαλιστής πολιτικός δεν αρκείται στην κριτική απέναντι στον νεοφιλελευθερισμό, αλλά διεκδικεί να αποδείξει πως οι δημόσιοι θεσμοί μπορούν να είναι και κοινωνικοί και αποτελεσματικοί. Το μήνυμα είναι σαφές: το πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη του κράτους, αλλά ποιον υπηρετεί και με ποια πολιτική βούληση διοικείται.
Ο Μαμντάνι επιχειρεί να οικοδομήσει ένα νέο προοδευτικό αφήγημα για τις μεγάλες πόλεις του 21ου αιώνα. Ένα αφήγημα όπου η κοινωνική δικαιοσύνη δεν παρουσιάζεται ως εμπόδιο στην ανάπτυξη, αλλά ως προϋπόθεση για μια πόλη βιώσιμη, λειτουργική και ανθρώπινη. Και ακριβώς γι’ αυτό, η Νέα Υόρκη παρακολουθεί σήμερα ένα πολιτικό πείραμα που ξεπερνά τα αμερικανικά σύνορα.
