Πίσω τους – τουλάχιστον προς το παρόν – φαίνεται πως έχουν αφήσει οι Ντόναλντ Τραμπ και Έλον Μασκ τον «πόλεμο» που αντάλλαξαν πριν από περίπου ένα χρόνο μέσω social media και έχουν ξανανοίξει τους διαύλους επικοινωνίας. Και ο λόγος για την εξέλιξη αυτή, μοιάζει να είναι πολύ συγκεκριμένος λόγος: οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου και όσα διακυβεύονται για αμφότερους.
Η επαναπροσέγγιση επισφραγίστηκε τον περασμένο Μάιο, όταν υπουργοί, επιχειρηματίες και μέλη της οικογένειας Τραμπ επιβιβάστηκαν στο Air Force One για το μακρύ ταξίδι προς την Κίνα. Ανάμεσά τους βρέθηκε και ο ζάμπλουτος επιχειρηματίας.
Σύμφωνα με ανθρώπους που βρίσκονταν στο αεροσκάφος, το κλίμα μεταξύ των δύο ανδρών ήταν φιλικό. Ο επικεφαλής της Tesla και της SpaceX, ο οποίος εκείνη την περίοδο βρισκόταν κοντά στο να γίνει ο πρώτος τρισεκατομμυριούχος στον κόσμο, μίλησε στον Αμερικανό πρόεδρο για σχέδια κατασκευής νέων εργοστασίων στις ΗΠΑ. Από την πλευρά του, ο Τραμπ αναφέρθηκε σε ένα βίντεο εκτόξευσης διαστημικού πυραύλου που είχε παρακολουθήσει λίγο καιρό πριν και ρώτησε τον Μασκ για έναν από τους μικρούς γιους του. Εκείνος θυμήθηκε μαζί με συμβούλους του Λευκού Οίκου την εμπλοκή του στην προεδρική εκστρατεία του 2024.
Τότε ο Μασκ έδωσε στην ομάδα του Τραμπ την είδηση που περίμενε εδώ και μήνες: σκόπευε να βοηθήσει οικονομικά τους Ρεπουμπλικανούς στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τον σχεδιασμό και τους οποίους επικαλείται η Wall Street Journal, ο Μασκ προτίθεται να διαθέσει τουλάχιστον 100 εκατ. δολάρια σε μια μεγάλη επιχείρηση κινητοποίησης ψηφοφόρων, με στόχο οι Ρεπουμπλικανοί να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Από το δημόσιο ξεκατίνιασμα στην επανασύνδεση
Η σκηνή στο Air Force One ήταν το αποκορύφωμα μιας προσπάθειας σχεδόν ενός έτους να αποκατασταθούν οι σχέσεις των δύο ανδρών, μετά την κατάρρευση μιας από τις πιο ασυνήθιστες πολιτικές συμμαχίες της σύγχρονης αμερικανικής ιστορίας.
Η επιχείρηση επαναπροσέγγισης περιελάμβανε παρασκηνιακά τηλεφωνήματα, παρεμβάσεις κοινών φίλων, προσκλήσεις στο Μαρ-α-Λάγκο και εκδηλώσεις στον Λευκό Οίκο.
Καταλυτικό ρόλο έπαιξε και ένα τραγικό γεγονός: η δολοφονία του συντηρητικού ακτιβιστή Τσάρλι Κερκ, ο οποίος τους μήνες πριν από τον θάνατό του προσπαθούσε να αποκαταστήσει τις σχέσεις Τραμπ και Μασκ.
Παρά την επαναπροσέγγιση, ο Τραμπ φέρεται να παραδέχεται κατ’ ιδίαν ότι η σχέση τους δεν πρόκειται να γίνει ποτέ ξανά τόσο στενή όσο ήταν στο παρελθόν. Ωστόσο, οι δυο τους συνομιλούν, πλέον, περίπου μία φορά τον μήνα και συζητούν για την τεχνητή νοημοσύνη, την Κίνα και τις διεθνείς εξελίξεις.
Η αποκατάσταση των σχέσεων εξυπηρετεί και τους δύο. Εάν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, είναι έτοιμοι να ξεκινήσουν σειρά ερευνών για τον Τραμπ και την οικογένειά του. Στο στόχαστρο θα μπορούσε να βρεθεί και ο Μασκ, οι εταιρείες του οποίου εξαρτώνται σε σημαντικό βαθμό από ιδιαίτερα επικερδή κρατικά συμβόλαια.
Η «μεγάλη βόμβα» που έριξε ο Μασκ
Τραμπ και Μασκ είχαν αναπτύξει στενή σχέση κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του 2024. Μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο Μασκ εγκαταστάθηκε ουσιαστικά στο προεδρικό συγκρότημα – περνώντας εκεί ακόμη και ορισμένες νύχτες – προκειμένου να επιβλέπει την προσπάθεια δραστικής συρρίκνωσης του ομοσπονδιακού κράτους.
Η ανορθόδοξη δράση του, ωστόσο, προκαλούσε συνεχώς αρνητικά δημοσιεύματα και δυσαρέσκεια μεταξύ των υπουργών του Τραμπ, οι οποίοι θεωρούσαν ότι θα έπρεπε να έχουν μεγαλύτερο έλεγχο των υπηρεσιών τους.
Η κατάσταση βγήκε εκτός ελέγχου τον Ιούνιο του 2025, όταν οι παρασκηνιακές εντάσεις μετατράπηκαν σε ανοιχτό πόλεμο μέσω διαδικτύου.
«Ώρα να ρίξω την πραγματικά μεγάλη βόμβα», έγραψε ο Μασκ στους 240 εκατομμύρια ακολούθους του στο X, υποστηρίζοντας ότι το όνομα του Τραμπ περιλαμβανόταν στους ερευνητικούς φακέλους για τον Τζέφρι Έπσταϊν και ότι αυτός ήταν «ο πραγματικός λόγος που δεν έχουν δημοσιοποιηθεί».
Ο Τραμπ απάντησε μέσω του Truth Social, απειλώντας να ακυρώσει τα κρατικά συμβόλαια των εταιρειών του Μασκ. Παράλληλα, κατηγόρησε τον επιχειρηματία ότι πολεμούσε το εμβληματικό φορολογικό και δημοσιονομικό νομοσχέδιο της κυβέρνησης επειδή καταργούσε κίνητρα για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Ο Μασκ είχε χαρακτηρίσει το νομοσχέδιο «αηδιαστικό έκτρωμα», υποστηρίζοντας ότι θα εκτόξευε ακόμη περισσότερο το αμερικανικό χρέος. «Χωρίς εμένα, ο Τραμπ θα είχε χάσει τις εκλογές», έγραψε ο Μασκ, ο οποίος είχε δαπανήσει σχεδόν 300 εκατ. δολάρια για να βοηθήσει την επανεκλογή του το 2024. «Τέτοια αχαριστία».
Βανς και Γουάιλς ανέλαβαν να σβήσουν τη φωτιά
Δημοσίως, ο Λευκός Οίκος προσπάθησε να υποβαθμίσει τις επιθέσεις του Μασκ χαρακτηρίζοντάς τες «ατυχές επεισόδιο». Παρασκηνιακά, όμως, κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης έσπευσαν να αποκαταστήσουν τις σχέσεις.
Μόλις μία ημέρα μετά τη δημόσια αντιπαράθεση, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και η προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς επικοινώνησαν διακριτικά με τον Μασκ σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης. Η συζήτηση πήγε καλά, σύμφωνα με τις πηγές, και στις αρχές της επόμενης εβδομάδας ο ίδιος ο Μασκ τηλεφώνησε στον Τραμπ. Ακολούθησε ανάρτησή του στα social media, στην οποία εξέφρασε τη λύπη του για ορισμένα από τα σχόλιά του, παραδεχόμενος ότι είχε «ξεπεράσει τα όρια».
Θα χρειάζονταν, ωστόσο, αρκετοί μήνες μέχρι να αποκατασταθεί ουσιαστικά η σχέση. Τον Σεπτέμβριο, ο Τραμπ είχε πει σε υψηλόβαθμο αξιωματούχο του Λευκού Οίκου ότι δεν ήταν ακόμη έτοιμος να επαναφέρει τον Μασκ στον στενό του κύκλο.
Ο Βανς διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στη διαδικασία, διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τον Mr Tesla και τους συνεργάτες του.
Μια σημαντική «προσφορά ειρήνης» ήρθε όταν ο Μασκ εγκατέλειψε τα σχέδιά του για τη δημιουργία νέου πολιτικού κόμματος. Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τις συζητήσεις, ένας από τους λόγους ήταν η επιθυμία του να διατηρήσει καλές σχέσεις με τον Βανς, ο οποίος θεωρείται πιθανός υποψήφιος για την προεδρία το 2028.
Γιατί η SpaceX έκανε τη ρήξη επικίνδυνη
Ο Βανς θεωρούσε ότι ο Μασκ ήταν πολύ σημαντικός για να αγνοηθεί. Μια μόνιμη ρήξη θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες, δεδομένης της σημασίας των συμβολαίων της SpaceX για την άμυνα και την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Η ανησυχία είχε γίνει ιδιαίτερα έντονη όταν, στο αποκορύφωμα της σύγκρουσής του με τον Τραμπ, ο Μασκ απείλησε να διακόψει την υποστήριξη σε αποστολές προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Ένας έλεγχος που ξεκίνησε η κυβέρνηση στα ομοσπονδιακά συμβόλαια της SpaceX μετά τη ρήξη διαπίστωσε ότι τα περισσότερα ήταν κρίσιμα για το Πεντάγωνο και τη NASA. Έκτοτε, μάλιστα, η εταιρεία έχει ενσωματωθεί ακόμη περισσότερο στον αμερικανικό αμυντικό μηχανισμό.
Στην προσπάθεια επαναπροσέγγισης βοήθησε και ο μεγαλύτερος γιος του προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, ο οποίος διατήρησε φιλικές σχέσεις με τον Μασκ. Η εταιρεία 1789 Capital, με την οποία συνδέεται, επένδυσε στις xAI, SpaceX και Neuralink.
Η δολοφονία του Τσάρλι Κερκ και η συνάντηση που «έσπασε τον πάγο»
Σημαντική ήταν και η συμβολή του Τσάρλι Κερκ, ο οποίος προσπαθούσε να συμφιλιώσει τους δύο άνδρες όταν η διαμάχη τους είχε ξεσπάσει δημόσια.
Μετά τη δολοφονία του τον Σεπτέμβριο, Τραμπ και Μασκ βρέθηκαν στην επιμνημόσυνη τελετή του σε στάδιο της Αριζόνα. Ο Μασκ πλησίασε τη σουίτα του Τραμπ και είχε μια σύντομη συνομιλία μαζί του. Καθώς αποχωρούσε, ο πρόεδρος τον άγγιξε φιλικά στον αγκώνα.
Το ίδιο βράδυ, ο Μασκ δημοσίευσε φωτογραφία από τη συνομιλία τους με δύο μόνο λέξεις: «Για τον Τσάρλι».
Οι κινήσεις Τραμπ που εκτίμησε ο Μασκ
Στην αποκλιμάκωση συνέβαλαν και δύο σημαντικές αλλαγές προσώπων.
Ο Μασκ είχε συγκρουστεί επανειλημμένα στον Λευκό Οίκο με τον επί χρόνια συνεργάτη του Τραμπ, Σέρτζιο Γκορ. Τον Αύγουστο, ο Τραμπ επέλεξε τον Γκορ για τη θέση του πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Ινδία, απομακρύνοντάς τον ουσιαστικά από την Ουάσιγκτον.
Τον Νοέμβριο, ο Τραμπ έκανε ακόμη μία εντυπωσιακή στροφή, επαναφέροντας τον σύμμαχο του Μασκ, Τζάρεντ Άιζακμαν στην ηγεσία της NASA, μια απόφαση που εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από τον πολυεκατομμυριούχο.
Τον ίδιο μήνα, ο Μασκ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο για το δείπνο που παρέθεσε ο Τραμπ προς τιμήν του Σαουδάραβα πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.
Τους τελευταίους μήνες, ο Τραμπ έχει αρχίσει ξανά να επαινεί δημοσίως τον Μασκ, ενώ όταν ο επιχειρηματίας έγινε τρισεκατομμυριούχος, ο πρόεδρος του έστειλε συγχαρητήριο μήνυμα.
Τουλάχιστον $100 εκατ. για τις ενδιάμεσες εκλογές
Η πιο απτή απόδειξη της επανασύνδεσης, ωστόσο, έρχεται τώρα στην επιφάνεια. Ο Μασκ σχεδιάζει να χρηματοδοτήσει το America PAC, την πολιτική επιτροπή που είχε δημιουργήσει για την υποστήριξη του Τραμπ το 2024, διαθέτοντας τουλάχιστον 100 εκατ. δολάρια για την κινητοποίηση ψηφοφόρων σε πολιτείες-κλειδιά ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Το America PAC θα συνεργαστεί με το MAGA Inc., το βασικό super PAC του Τραμπ, το οποίο διαθέτει ήδη περισσότερα από 400 εκατ. δολάρια.
Αυτή τη φορά, πάντως, ο Μασκ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι δεν σκοπεύει να βρίσκεται τόσο έντονα στο προσκήνιο όσο στις προεδρικές εκλογές του 2024 και κατά την πολυσυζητημένη θητεία του στο DOGE. «Νομίζω ότι αναμείχθηκα λίγο περισσότερο απ’ όσο έπρεπε στην πολιτική», δήλωσε τον περασμένο μήνα και πρόσθεσε: «Παρασύρθηκα, για να είμαι ειλικρινής».
