«Η κυβέρνηση επιχειρεί για ακόμη μία φορά να βαφτίσει μεταρρύθμιση τη διαχείριση των αδιεξόδων που η ίδια δημιούργησε και συντηρεί εδώ και 7 χρόνια», αναφέρει σε δήλωσή της η Μιλένα Αποστολάκη, τονίζοντας πως «τα μέτρα που ψηφίστηκαν, αποτελούν μια φυγή προς τα πίσω που παρουσιάζονται ως άλματα προς τα εμπρός».
Η υπεύθυνη Κ.Τ.Ε. Ιδιωτικού Χρέους του ΠΑΣΟΚ αναφέρει σχετικά με τις αναφορές του Υπουργού Οικονομικών για τα κυβερνητικά μέτρα:
«Ο Υπουργός Οικονομικών, κ. Κυριάκος Πιερρακάκης, σε πρόσφατη δήλωσή του χαρακτήρισε τις κυβερνητικές παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος που ψηφίστηκαν την προηγούμενη Τετάρτη, ως τομή που «σπάει τον φαύλο κύκλο».
Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση επιχειρεί για ακόμη μία φορά να βαφτίσει μεταρρύθμιση τη διαχείριση των αδιεξόδων που η ίδια δημιούργησε και συντηρεί εδώ και 7 χρόνια. Τα μέτρα που ψηφίστηκαν, αποτελούν μια φυγή προς τα πίσω που παρουσιάζονται ως άλματα προς τα εμπρός.
Πρώτον, ως προς τις δικαστικές ρυθμίσεις του ν. 3869/2010, η κυβέρνηση δεν αναλαμβάνει καμία πολιτική πρωτοβουλία. Υποχρεώνεται να συμμορφωθεί με τη δεσμευτική απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου. Η απόφαση δεν ήταν γνωμοδότηση, ούτε πρόσκληση σε διαβούλευση με τράπεζες και servicers. Ήταν δικαστική κρίση που έκρινε με σαφήνεια τον τρόπο υπολογισμού των δόσεων, τη μηνιαία βάση εκτοκισμού αλλά και την αναδρομική εφαρμογή από τον χρόνο έκδοσης του νόμου.
Η κυβέρνηση ούτε θεσπίζει ούτε χαρίζει την «αναδρομικότητα» της απόφασης. Η αναδρομικότητα είναι αυτονόητη συνέπεια της ερμηνευτικής κρίσης της Ολομέλειας. Η απόφαση δεν δημιούργησε νέο κανόνα από τη δημοσίευση της και εφεξής. Ερμήνευσε ποιος ήταν εξαρχής ο νόμιμος τρόπος εκτοκισμού των αποφάσεων του ν. 3869/2010.
Επομένως, η συμμόρφωση δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως κυβερνητική γενναιοδωρία.
Δεύτερον, η κυβέρνηση και ο Υπουργός Οικονομικών αποφεύγουν να συμπεριλάβουν στις τοποθετήσεις τους την απάντηση σε ένα εξαιρετικά κρίσιμο ζήτημα: τι θα γίνει με τις ρυθμίσεις που καταγγέλθηκαν παράνομα, επειδή οι οφειλές υπολογίστηκαν με λανθασμένο τρόπο. Δεν αρκεί να διορθωθεί ο τρόπος υπολογισμού από εδώ και πέρα. Πρέπει να υπάρξει πλήρης αποκατάσταση για τους δανειολήπτες που έχασαν τη ρύθμισή τους εξαιτίας αυτής της πρακτικής.
Διαφορετικά, η συμμόρφωση με την δικαστική απόφαση θα είναι «μισή» και η αδικία θα παραμείνει.
Τρίτον, στον εξωδικαστικό μηχανισμό, η κυβέρνηση εξακολουθεί να αποκρύπτει την ουσία. Πανηγυρίζει για αριθμούς ρυθμίσεων, αλλά δεν αναφέρει πόσες από αυτές παραμένουν ενεργές, πόσες κατέρρευσαν και πόσες οφειλές ξανακοκκίνισαν. Η βιωσιμότητα των ρυθμίσεων είναι το πραγματικό μέτρο επιτυχίας, όχι οι διθυραμβικές ανακοινώσεις αυτοθαυμασμού.
Τέταρτον, με τις νέες διατάξεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό δίνεται ακόμη μεγαλύτερη ισχύς στους πιστωτές. Η δυνατότητα πρότασης ρευστοποίησης της λοιπής ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη δεν μπορεί να αποτελεί μονομερές δικαίωμα των πιστωτών. Πρώτος ο ίδιος ο οφειλέτης πρέπει να έχει το δικαίωμα να επιλέγει ποιο περιουσιακό στοιχείο μπορεί να διαθέσει, ώστε να διασώσει την κύρια κατοικία του.
Πέμπτο, η μετατροπή της σύμβασης αναδιάρθρωσης σε εκτελεστό τίτλο αλλάζει τη φύση του εξωδικαστικού μηχανισμού. Ένα εργαλείο που υποτίθεται ότι θεσμοθετήθηκε το 2020 από την κυβέρνηση για να υπηρετήσει τη δεύτερη ευκαιρία μετατρέπεται σε προστάδιο αναγκαστικής εκτέλεσης. Ο πολίτης οδηγείται να αποδεχθεί μια οφειλή και μια ρύθμιση χωρίς ουσιαστική δυνατότητα αμφισβήτησης, ενώ σε περίπτωση αδυναμίας κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με την αναβίωση σχεδόν ολόκληρου του αρχικού χρέους.
Έκτο, οι 72 δόσεις για οφειλές σε ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ είναι μια περιορισμένη και ανεπαρκής ρύθμιση. Δεν περιλαμβάνει όλες τις νεότερες οφειλές, δεν προβλέπει ουσιαστικό κούρεμα βασικής οφειλής, δεν λαμβάνει υπόψη παράλληλες υποχρεώσεις και παραμένει αυστηρή ως προς την απώλειά της. Δεν σπάει τον φαύλο κύκλο, αντιθέτως κινδυνεύει να τον αναπαράγει.
Το ΠΑΣΟΚ στην συζήτηση του σχεδίου νόμου κατάθεσε ξανά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, με ουσιαστική και υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών στον εξωδικαστικό, ειδική αιτιολόγηση των απορρίψεων, διαφάνεια στον φάκελο της οφειλής, πραγματική προστασία της πρώτης κατοικίας, ρύθμιση έως 120 δόσεις για οφειλές σε φορολογική διοίκηση, ασφαλιστικά ταμεία και Δήμους, καθώς και ειδικό ακατάσχετο επαγγελματικό λογαριασμό για επιχειρήσεις, επαγγελματίες και αγρότες.
Η κυβέρνηση δεν σπάει τον φαύλο κύκλο του ιδιωτικού χρέους. Τον διαχειρίζεται με όρους επικοινωνίας και τον αναπαράγει με όρους ανισότητας. Για εμάς, επιτυχία είναι να αυξάνονται οι βιώσιμες ρυθμίσεις, να προστατεύεται ουσιαστικά η πρώτη κατοικία και να αποκατασταθεί η ισορροπία ανάμεσα στον πολίτη και τους πιστωτές. Αυτό είναι το πραγματικό πεδίο ευθύνης. Και σε αυτό το πεδίο η κυβέρνηση δεν θα κριθεί από όσα λέει, αλλά από όσα απέτυχε να λύσει. Και η πραγματικότητα είναι αμείλικτη».
Αποστολάκη: «Φυγή προς τα πίσω» οι κυβερνητικές παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος
Σφοδρή κριτική στις πρόσφατες κυβερνητικές παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος άσκησε η τομεάρχης Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ, Μιλένα Αποστολάκη, κάνοντας λόγο για «φυγή προς τα πίσω που παρουσιάζεται ως άλμα προς τα εμπρός». Σε δήλωσή της, η κ. Αποστολάκη απάντησε στις αναφορές του υπουργού Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, ο οποίος χαρακτήρισε τις ρυθμίσεις που ψηφίστηκαν την περασμένη εβδομάδα ως τομή που «σπάει τον φαύλο κύκλο» του ιδιωτικού χρέους. Όπως υποστήριξε, η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει ως μεταρρύθμιση τη διαχείριση προβλημάτων που η ίδια δημιούργησε και συντηρεί τα τελευταία επτά χρόνια.
Η τομεάρχης του ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δεν ανέλαβε καμία πολιτική πρωτοβουλία αναφορικά με τις δικαστικές ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη, αλλά υποχρεώθηκε να συμμορφωθεί με τη δεσμευτική απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των δόσεων και την αναδρομική εφαρμογή της. «Η συμμόρφωση με τη δικαστική απόφαση δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως κυβερνητική γενναιοδωρία», σημείωσε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα των δανειοληπτών που έχασαν τις ρυθμίσεις τους εξαιτίας λανθασμένου υπολογισμού των οφειλών, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται πλήρης αποκατάσταση και όχι μόνο διόρθωση του τρόπου υπολογισμού για το μέλλον.
Αναφερόμενη στον εξωδικαστικό μηχανισμό, η κ. Αποστολάκη κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επικαλείται μόνο τον αριθμό των ρυθμίσεων, χωρίς να παρουσιάζει στοιχεία για το πόσες από αυτές παραμένουν ενεργές, πόσες κατέρρευσαν και πόσες οφειλές «κοκκίνισαν» εκ νέου. Όπως τόνισε, η βιωσιμότητα των ρυθμίσεων αποτελεί το πραγματικό κριτήριο επιτυχίας. Η ίδια εξέφρασε επίσης αντιρρήσεις για τις νέες διατάξεις που ενισχύουν, όπως είπε, τη θέση των πιστωτών, επισημαίνοντας ότι ο οφειλέτης θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να επιλέγει ποιο περιουσιακό στοιχείο μπορεί να διαθέσει προκειμένου να προστατεύσει την κύρια κατοικία του. Επιπλέον, χαρακτήρισε προβληματική τη μετατροπή της σύμβασης αναδιάρθρωσης σε εκτελεστό τίτλο, εκτιμώντας ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός μετατρέπεται από εργαλείο «δεύτερης ευκαιρίας» σε προστάδιο αναγκαστικής εκτέλεσης.
Αναφορικά με τη ρύθμιση των 72 δόσεων για οφειλές προς την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ, η κ. Αποστολάκη έκανε λόγο για μια περιορισμένη και ανεπαρκή παρέμβαση, η οποία δεν περιλαμβάνει όλες τις νεότερες οφειλές και δεν αντιμετωπίζει ουσιαστικά το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους. Το ΠΑΣΟΚ, σύμφωνα με την ίδια, κατέθεσε στη συζήτηση του νομοσχεδίου ολοκληρωμένο πλαίσιο προτάσεων που περιλαμβάνει υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών στον εξωδικαστικό μηχανισμό, μεγαλύτερη διαφάνεια στις διαδικασίες, ουσιαστική προστασία της πρώτης κατοικίας, δυνατότητα ρύθμισης έως 120 δόσεων για οφειλές προς το Δημόσιο και ειδικό ακατάσχετο επαγγελματικό λογαριασμό.
«Η κυβέρνηση δεν σπάει τον φαύλο κύκλο του ιδιωτικού χρέους. Τον διαχειρίζεται με όρους επικοινωνίας και τον αναπαράγει με όρους ανισότητας», καταλήγει στη δήλωσή της η Μιλένα Αποστολάκη.
