Μέσα σε έναν μήνα η καθαρή ροή μεταστράφηκε κατά σχεδόν 5,9 δισ. ευρώ. Στο −2,55 δισ. η ροή προς τις επιχειρήσεις, ενώ επιβραδύνεται και ο ετήσιος ρυθμός πιστωτικής επέκτασης.

Ένα ισχυρό σήμα επιβράδυνσης στην τραπεζική χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας καταγράφουν τα νέα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για τον Ιούλιο.

Η καθαρή ροή χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα διαμορφώθηκε σε −2,593 δισ. ευρώ. Τον Ιούνιο ήταν θετική κατά 3,287 δισ. ευρώ. Με άλλα λόγια, μέσα σε έναν μήνα καταγράφηκε μεταστροφή σχεδόν 5,9 δισ. ευρώ.

Την ίδια ώρα, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα υποχώρησε στο 6,8% από 7,7% τον Ιούνιο.

Ο ένας αρνητικός μήνας δεν αρκεί, βεβαίως, για να μιλήσει κανείς για πιστωτική συρρίκνωση. Οι μηνιαίες ροές επηρεάζονται από αποπληρωμές μεγάλων δανείων, αναχρηματοδοτήσεις, εκδόσεις και συγκυριακές κινήσεις. Όταν όμως η αρνητική ροή συνοδεύεται από επιβράδυνση και του ετήσιου ρυθμού χρηματοδότησης, η εικόνα χρειάζεται προσοχή.

Το μεγαλύτερο «φρένο» στις επιχειρήσεις

Η μεταβολή είναι ακόμη εντονότερη στις επιχειρήσεις. Η καθαρή ροή χρηματοδότησης ήταν τον Ιούλιο αρνητική κατά 2,552 δισ. ευρώ έναντι θετικής ροής 2,983 δισ. ευρώ τον Ιούνιο. Παράλληλα, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της χρηματοδότησής τους υποχώρησε στο 8,9% από 10,2%.

Στις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, δηλαδή στον βασικό κορμό της παραγωγικής οικονομίας, η καθαρή ροή ήταν −1,795 δισ. ευρώ έναντι +2,235 δισ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Και εδώ ο ετήσιος ρυθμός πιστωτικής επέκτασης περιορίστηκε, στο 9,1% από 9,8%.

Η εξέλιξη αποκτά μεγαλύτερο βάρος επειδή η ελληνική οικονομία μπαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία θα χρειαστεί περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις για να διατηρήσει ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης, καθώς η ώθηση του Ταμείου Ανάκαμψης σταδιακά θα εξασθενεί.

Η τραπεζική χρηματοδότηση είναι κρίσιμος κρίκος αυτής της προσπάθειας. Αν η πιστωτική επέκταση αρχίσει να χάνει σταθερά ταχύτητα, το ζήτημα δεν αφορά μόνο τους τραπεζικούς ισολογισμούς. Αφορά τη δυνατότητα των επιχειρήσεων —και κυρίως των μικρότερων— να χρηματοδοτούν επενδύσεις, κεφάλαιο κίνησης και επέκταση της δραστηριότητάς τους.

Πίεση και στους μικρότερους

Ακόμη πιο δύσκολη παραμένει η εικόνα για ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις. Η καθαρή χρηματοδότηση της συγκεκριμένης κατηγορίας ήταν τον Ιούλιο −83 εκατ. ευρώ και ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής παρέμεινε αρνητικός, στο −3% από −2,6% τον Ιούνιο.

Εδώ βρίσκεται μία από τις πιο ουσιαστικές αντιφάσεις της σημερινής συγκυρίας: η συνολική επιχειρηματική πίστη εξακολουθεί να αυξάνεται σε ετήσια βάση, όμως η πρόσβαση στη χρηματοδότηση δεν είναι ίδια για όλους. Οι μικρές επιχειρήσεις και οι αυτοαπασχολούμενοι παραμένουν το πιο ευάλωτο κομμάτι της πιστωτικής αγοράς.

Μειώθηκαν και οι επιχειρηματικές καταθέσεις

Το δεύτερο στοιχείο που αξίζει προσοχής βρίσκεται στην άλλη πλευρά των τραπεζικών ισολογισμών. Οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα μειώθηκαν τον Ιούλιο κατά 2,013 δισ. ευρώ μετά την πολύ μεγάλη αύξηση κατά 8,573 δισ. ευρώ τον Ιούνιο. Ειδικά οι καταθέσεις των επιχειρήσεων μειώθηκαν κατά 2,254 δισ. ευρώ.

Αντίθετα, οι καταθέσεις των νοικοκυριών αυξήθηκαν κατά 240 εκατ. ευρώ, πολύ λιγότερο όμως από τα 992 εκατ. ευρώ του Ιουνίου.

Η συνολική εικόνα δεν δικαιολογεί βιαστικά συμπεράσματα. Δικαιολογεί, όμως, στενή παρακολούθηση. Η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει θετικό ετήσιο ρυθμό τραπεζικής χρηματοδότησης, αλλά η πτώση από το 7,7% στο 6,8%, η μεγάλη αρνητική καθαρή ροή του Ιουλίου και κυρίως η αντιστροφή στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων δημιουργούν ένα σαφές ερώτημα:

Πρόκειται για μια προσωρινή διόρθωση μετά την πολύ ισχυρή πιστωτική επέκταση του Ιουνίου ή για την αρχή μιας ευρύτερης επιβράδυνσης της χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας;

Η απάντηση θα δοθεί από τα στοιχεία των επόμενων μηνών. Και είναι κρίσιμη, γιατί σε μια οικονομία που αναζητά το επόμενο μοντέλο ανάπτυξης, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να υπάρχουν ισχυρές τράπεζες. Είναι η διαθέσιμη ρευστότητα να μετατρέπεται σε παραγωγικές επενδύσεις, νέες επιχειρήσεις, θέσεις εργασίας και πραγματική οικονομική ανάπτυξη.

Πηγή στοιχείων: Τράπεζα της Ελλάδος, «Τραπεζική χρηματοδότηση και καταθέσεις: Ιούλιος 2026», 27 Αυγούστου 2026.