Ένας ιδιότυπος «εμφύλιος» φαίνεται ότι εκτυλισσόταν στους κόλπους του Λευκού Οίκου τις ώρες πριν την ανακοίνωση της συμφωνίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Axios.
Το ρεπορτάζ φωτίζει τις έντονες διαφωνίες ανάμεσα στα ανώτερα στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με την αξιοπιστία της Τεχεράνης και τις πραγματικές προθέσεις της όσον αφορά τις πυρηνικές παραχωρήσεις.
Οι αμφιβολίες των επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας
Ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, φέρεται να παρουσίασε στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και σε άλλους ανώτερους αξιωματούχους ευαίσθητα στοιχεία που συνέλεξαν οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, τα οποία εγείρουν σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με την πρόθεση του Ιράν να προχωρήσει στις πυρηνικές παραχωρήσεις που επιδιώκει η Ουάσινγκτον στην τελική συμφωνία.
Οι πληροφορίες αυτές αποκάλυπταν ότι ο τρόπος με τον οποίο οι Ιρανοί αξιωματούχοι συζητούσαν τη συμφωνία μεταξύ τους ήταν ασυμβίβαστος με αυτά που δήλωναν στους μεσολαβητές και στις ΗΠΑ, δημιουργώντας έτσι ένα σημαντικό κενό εμπιστοσύνης.
Ο Ράτκλιφ, ωστόσο, δεν ήταν ο μόνος σκεπτικιστής στην ηγετική ομάδα του Λευκού Οίκου. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ εξέφρασαν επίσης έντονες ανησυχίες και ερωτήματα σχετικά με το μνημόνιο κατανόησης με την Τεχεράνη. Βασιζόμενοι στις πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών, τόσο ο Ράτκλιφ όσο και ο Ρούμπιο φέρονται να αμφισβήτησαν κατά πόσον οι Ιρανοί θα συμφωνούσαν τελικά να λάβουν τα μέτρα που επιδιώκουν οι ΗΠΑ για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, υπογραμμίζοντας ότι οι ιρανικές προθέσεις δεν συνάδουν με τις δεσμεύσεις τους βάσει της συμφωνίας.
Η αντίθετη πλευρά και η στάση του Τραμπ
Στον αντίποδα των σκεπτικιστών βρέθηκαν ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, καθώς και οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι τάχθηκαν υπέρ της προώθησης της συμφωνίας. Οι εσωτερικές αυτές συζητήσεις έλαβαν χώρα στο πλαίσιο μιας σειράς συναντήσεων κορυφής τις κρίσιμες ώρες πριν την ανακοίνωση της συμφωνίας τα ξημερώματα της Δευτέρας, όπου ο Τραμπ και η ομάδα του ανέλυαν διεξοδικά τα πληροφοριακά δεδομένα από τις αμερικανικές υπηρεσίες.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου σχολίασε χαρακτηριστικά ότι «ο πρόεδρος Τραμπ ακούει όλες τις απόψεις για οποιοδήποτε ζήτημα – αλλά όλοι καταλαβαίνουν ότι είναι αυτός που λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις». Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει τον κεντρικό ρόλο του προέδρου στη λήψη της τελικής απόφασης, παρά τις έντονες αντιπαραθέσεις και τα αντικρουόμενα επιχειρήματα που αναπτύχθηκαν στο εσωτερικό της κυβέρνησης.
Το περιεχόμενο του μνημονίου και οι δεσμεύσεις
Σύμφωνα με το Axios, το πλήρες κείμενο της αρχικής συμφωνίας των δεκατεσσάρων σημείων δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί, ωστόσο πηγή με γνώση του περιεχομένου του υποστήριξε ότι οι Ιρανοί θα λάβουν περισσότερα από όσα δίνουν βάσει του Μνημονίου Συνεργασίας, εκτός εάν συμφωνήσουν να υπογράψουν μια πυρηνική συμφωνία που να ανταποκρίνεται πλήρως στους αμερικανικούς στόχους. Το μνημόνιο προβλέπει ότι ΗΠΑ και Ιράν δεσμεύονται να «επιλύσουν τη διάθεση του αποθηκευμένου εμπλουτισμένου υλικού» και να «συζητήσουν το ζήτημα του μελλοντικού εμπλουτισμού και άλλα αμοιβαία συμφωνημένα ζητήματα που σχετίζονται με τις πυρηνικές ανάγκες του Ιράν, βάσει ενός ικανοποιητικού πλαισίου που θα περιληφθεί στην τελική συμφωνία».
Το κείμενο αναφέρει επιπλέον ότι το Ιράν θα διατηρήσει το status quo του πυρηνικού του προγράμματος, εφόσον συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις, ενώ από την πλευρά τους οι ΗΠΑ δεσμεύονται να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε να αναπτύξουν πρόσθετες δυνάμεις στην περιοχή. Σε περίπτωση επίτευξης τελικής πυρηνικής συμφωνίας, εντός τριάντα ημερών οι ΗΠΑ θα απομακρύνουν τις δυνάμεις που κινητοποίησαν για τον πόλεμο και θα τερματίσουν όλες τις κυρώσεις κατά του Ιράν βάσει ενός συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος.
Οι δηλώσεις του Λευκού Οίκου και η στάση αναμονής
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου υπερασπίστηκε τη συμφωνία, δηλώνοντας ότι «αυτό το Μνημόνιο Συνεργασίας πληροί όλες τις κόκκινες γραμμές που η κυβέρνηση έχει διατυπώσει εδώ και καιρό, διασφαλίζοντας ότι το Ιράν δεν θα μπορεί ποτέ να κατέχει πυρηνικά όπλα, δεν μπορεί να διατηρήσει το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού του και δεν μπορεί να κρατήσει όμηρο τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό». Ο ίδιος αξιωματούχος προσέθεσε ότι ο Τραμπ θα συμφωνούσε μόνο σε μια «καλή» τελική συμφωνία, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον παραμένει σε εγρήγορση και δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια συμφωνία που δεν θα εξυπηρετεί τα συμφέροντά της.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος αποκάλυψε, τέλος, ότι οι ΗΠΑ θα γνωρίζουν σε δύο με τρεις εβδομάδες αν το Ιράν είναι πράγματι σοβαρό σχετικά με τις πυρηνικές παραχωρήσεις. Σε περίπτωση που η Τεχεράνη δεν επιδείξει την απαιτούμενη σοβαρότητα, η διαδικασία θα μπορούσε να σταματήσει χωρίς το Ιράν να κερδίσει σημαντικά οφέλη, γεγονός που διατηρεί την πίεση στην ιρανική πλευρά να ανταποκριθεί στις αμερικανικές απαιτήσεις.
