Το άρθρο του Δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα στο «Βήμα της Κυριακής» με τίτλο «Η σκοπιμότητα της συγκυρίας» αποτελεί μια στιβαρή, πολιτικά και ηθικά τεκμηριωμένη τοποθέτηση απέναντι στην εργαλειοποίηση ενός εθνικού συμβόλου από την κυβέρνηση. Ο Δούκας, με γλώσσα ευθύβολη και ύφος θεσμικής αξιοπρέπειας, αποδομεί το πρωθυπουργικό αφήγημα περί «προστασίας» του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη, αναδεικνύοντας τη σκοπιμότητα πίσω από μια δήθεν ευταξία.
Η κεντρική ιδέα του άρθρου είναι απλή αλλά ουσιαστική: κανείς δεν αμφισβήτησε ποτέ το δικαίωμα και την ανάγκη προστασίας του μνημείου. Η πραγματική πρόθεση, όπως υποστηρίζει ο Δούκας, ήταν πολιτική. Ο Πρωθυπουργός, μετά την επικοινωνιακή ήττα γύρω από την απεργία πείνας του Πάνου Ρούτσι και την αναδίπλωση της κυβέρνησης υπό τη λαϊκή πίεση, αναζήτησε αποπροσανατολισμό. Έτσι, μετέτρεψε το μνημείο σε σκηνικό κυβερνητικής προπαγάνδας.
Ο Δήμαρχος Αθηναίων υπενθυμίζει πως ο Δήμος στάθηκε με ευπρέπεια, σεβασμό και ψυχραιμία απέναντι τόσο στους διαμαρτυρόμενους όσο και στο ίδιο το μνημείο, αποκαθιστώντας τον χώρο αμέσως μετά τη λήξη της απεργίας πείνας. Το πρόβλημα, τονίζει, δεν ήταν ποτέ η τάξη ή η καθαριότητα. Ήταν η εργαλειοποίηση της ιστορικής μνήμης και ο συμβολικός ευτελισμός ενός χώρου που ανήκει στο λαό, όχι στο Μέγαρο Μαξίμου.
Ο Δούκας διατυπώνει μια βαθιά πολιτική διαπίστωση: ο Άγνωστος Στρατιώτης δεν είναι μουσειακό έκθεμα, αλλά σημείο μνήμης, συμμετοχής και αντίστασης. Η κυβέρνηση επιχειρεί να τον απονευρώσει από τις κοινωνικές του αναφορές, να τον καταστήσει ακίνδυνο, «αποστειρωμένο» σημείο, στο οποίο η παρουσία του πολίτη θα θεωρείται ύποπτη. Αυτή η λογική, γράφει ο Δούκας, αγγίζει τα όρια του δημοκρατικού αναχρονισμού.
Με μια φράση που συμπυκνώνει το πολιτικό του ήθος, ο Δήμαρχος καταλήγει:
«Ο Άγνωστος Στρατιώτης έπεσε για την ελευθερία, όχι για τη σιωπή».
Είναι μια προειδοποίηση προς όσους επιχειρούν να περιφράξουν τη μνήμη και να υποκαταστήσουν την εθνική συνείδηση με επικοινωνιακά τεχνάσματα. Γιατί, όπως επισημαίνει ο ίδιος, η Ιστορία δεν είναι παθητική. Είναι ζωντανή, συμμετοχική και ενίοτε ανυπάκουη.
Το άρθρο του Χάρη Δούκα, περισσότερο από μια απάντηση σε μια κυβερνητική πρόκληση, είναι υπενθύμιση ότι η δημοκρατία δεν προστατεύεται με στρατιωτικά αγήματα, αλλά με ενεργούς πολίτες. Και πως ο σεβασμός στους συμβολισμούς της Ιστορίας δεν μετριέται με περιφράξεις, αλλά με συνείδηση.
