Εικόνα ενός πολιτικού σκηνικού σε συνεχή αναμόρφωση, δίνουν τα ευρήματα της δημοσκόπησης της Real Polls για το Protagon, που διεξήχθη το τριήμερο 7-9 Φεβρουαρίου σε δείγμα 1.715 ατόμων, στη σκιά των σκανδάλων του ΟΠΕΚΕΠΕ και της ΓΣΕΕ, ενώ δύο υπό κατασκευή κόμματα φιλοδοξούν να αλλάξουν τον πολιτικό χάρτη.
Η Νέα Δημοκρατία συνεχίζει να είναι πρώτη, χωρίς όμως να ξεφεύγει από τα στενά δημοσκοπικά όρια που τη συνοδεύουν εδώ και μήνες.
Τυπικά, το 24,5% της έρευνας του Φεβρουαρίου στην πρόθεση ψήφου είναι η καλύτερη επίδοση για τη ΝΔ εδώ και επτά μήνες (είχε 23,7% τον περασμένο Ιούλιο, 23,8% τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, 24,2% τον Νοέμβριο, 23,3% τον Δεκέμβριο και 24,4% τον Ιανουάριο), γεγονός που μπορεί να αποδοθεί στη συσπείρωση της λεγόμενης «συστημικής ψήφου» ενόψει της εμφάνισης νέων κομμάτων με σαφή αντισυστημικά χαρακτηριστικά.
Παράλληλα όμως περιγράφει μια παγίωση της θέσης του κυβερνώντος κόμματος σε ποσοστά κάτω από το ψυχολογικό όριο του 25%. Φαίνεται, δηλαδή, πως ενώ η αυξημένη αντισυστημική ρητορική, οι προαναγγελίες νέων κομμάτων ή και τα σκάνδαλα δεν προκαλούν πλέον αξιοσημείωτες διαρροές ψηφοφόρων από τη ΝΔ, την ίδια ώρα το τρέχον σκηνικό δεν της επιτρέπει να ανακάμψει θεαματικά, ώστε να προσεγγίσει τις προηγούμενες εκλογικές επιδόσεις.
Στην πρόβλεψη αποτελέσματος, η ΝΔ μετρήθηκε στο 28,9% (από 28,7% τον Ιανουάριο), δηλαδή οριακά πάνω από το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών του Ιουνίου 2024 (28,31%), αλλά σημαντικά κάτω από τα εθνικά εκλογικά ποσοστά της.
Μικρή ανάκαμψη ΠΑΣΟΚ, υποχώρηση Πλεύσης, βύθιση ΣΥΡΙΖΑ
Οι σημαντικότερες μεταβολές εντοπίζονται στον χώρο της αντιπολίτευσης, όπου το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής ανακάμπτει παρά την επιπλοκή της υπόθεσης Παναγόπουλου, η Πλεύση Ελευθερίας υποχωρεί, και η δυναμική των υπό ίδρυση κομμάτων δείχνει σημάδια αμφισβήτησης.
Στη νέα μέτρηση, το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ ανέβηκε στο 8,7% στην πρόθεση ψήφου (από 7,8% στην έρευνα του Ιανουαρίου) και στο 12,7% στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος (από 10,3%), ξεπερνώντας ξανά την Πλεύση Ελευθερίας. Η ανάκαμψη αυτή μπορεί εν μέρει να αποδοθεί στην στάση της Χαριλάου Τρικούπη απέναντι στα σκάνδαλα — η άμεση διαγραφή του κ. Παναγόπουλου μετά τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο ΓΣΕΕ, αλλά και η δυναμική και θεσμική στάση στην Εξεταστική Επιτροπή του ΟΠΕΚΕΠΕ, φαίνεται να αποτελούν στοιχεία που αξιολογούνται θετικά από τμήμα της κοινής γνώμης.
Η Πλεύση Ελευθερίας, αντίθετα, υποχωρεί αισθητά: στο 8,4% στην πρόθεση (από 9,2%) και στο 11,9% στην πρόβλεψη αποτελέσματος (από 13,6%), χάνοντας τη δεύτερη θέση που είχε κερδίσει τον Ιανουάριο. Η υποχώρηση συνδέεται με τη σχετικά υποτονική δημόσια παρουσία της Ζωής Κωνσταντοπούλου τις τελευταίες εβδομάδες, τη σταδιακή εξάντληση του αντισυστημικού «πριμ» που τροφοδοτούσε τα ποσοστά της Πλεύσης Ελευθερίας τους τελευταίους μήνες, αλλά και με τον ανταγωνισμό που δημιουργούν τα υπό ίδρυση κόμματα στον ίδιο πολιτικό χώρο.
Στη σκιά της πολιτικής αναταραχής, ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει τη βύθισή του: στο 3,9% στην πρόθεση ψήφου (από 4,1% τον Ιανουάριο) και σταθερά στο 5,3% στην πρόβλεψη αποτελέσματος – ποσοστά που, αν επιβεβαιωθούν στις κάλπες φέρνουν το κόμμα που κυβέρνησε τη χώρα επί μία πενταετία δίπλα σε ένα κόμμα που προέκυψε από τα σπλάχνα του, όπως είναι το ΜέΡΑ25 το οποίο εμφανίζει αξιοσημείωτη δημοσκοπική πορεία: στο 3,5% στην πρόθεση ψήφου και στο 5,2% στην πρόβλεψη αποτελέσματος (από 2,8% και 4,5% αντίστοιχα στην έρευνα Ιανουαρίου).
Από τα υπόλοιπα κόμματα, αξίζει να σημειωθεί η σταθερή πορεία της Ελληνικής Λύσης (6,6% πρόθεση, 9,1% πρόβλεψη), η άνοδος του ΚΚΕ (6,8% και 8,8%, ξεπερνώντας αισθητά τα περσινά ποσοστά του). Η Φωνή Λογικής παραμένει σταθερή στο 3,4% στην πρόθεση και στο 4,6% στην πρόβλεψη αποτελέσματος.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η μεταβολή στους αναποφάσιστους, που αυξήθηκαν στο 16,3% (από 14,8% τον Ιανουάριο), σε αντίθεση με τους ψηφοφόρους που δηλώνουν «άλλο κόμμα», οι οποίοι μειώθηκαν στο 9,3% (από 12,1%). Η μετακίνηση αυτή υποδηλώνει ότι μέρος όσων πριν έναν μήνα εξέφραζαν πρόθεση ψήφου σε μη καταγεγραμμένο σχηματισμό, τώρα επανήλθαν σε κατάσταση αναμονής –πιθανόν επειδή η εμφάνιση των νέων κομμάτων αργεί.
Σκάνδαλα
Η νέα δημοσκόπηση περιλαμβάνει για πρώτη φορά ερωτήματα για τα δύο σκάνδαλα που κυριαρχούν στη δημόσια σφαίρα –και τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά. Στην ερώτηση ποιο από τα δύο σκάνδαλα «θυμώνει» περισσότερο τους πολίτες, η απάντηση είναι συντριπτική: το 70,5% δηλώνει «και τα δύο εξίσου», ενώ μόλις το 22,4% εστιάζει αποκλειστικά στο ΟΠΕΚΕΠΕ και ένα 4,5% στη ΓΣΕΕ. Ο κοινός παρονομαστής είναι σαφής: η οργή δεν κατευθύνεται μόνο σε μια κυβέρνηση ή μόνο σε ένα κόμμα, αλλά στο σύνολο ενός πολιτικού συστήματος που αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως εγγενώς διεφθαρμένο.
Αυτή η αίσθηση επιβεβαιώνεται και από τις απαντήσεις στην ερώτηση για τη διαφθορά. Ενα εντυπωσιακό 40,9% πιστεύει ότι «όλα τα κόμματα που έχουν κυβερνήσει (ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ) εμπλέκονται εξίσου σε πρακτικές διαφθοράς», ενώ το 30,4% στρέφεται κυρίως κατά της Νέας Δημοκρατίας –ποσοστό αναμενόμενο δεδομένης της τρέχουσας κυβερνητικής θέσης. Μόλις το 0,8% κατηγορεί κυρίως τον ΣΥΡΙΖΑ και το 4,8% κυρίως το ΠΑΣΟΚ.
Αξιοσημείωτο είναι ότι ένα 21,6% αντιμετωπίζει τη διαφθορά ως «θεσμικό και όχι κομματικό φαινόμενο» – μια απάντηση που αντανακλά μια βαθύτερη απογοήτευση από τη λειτουργία του κράτους.
Συνέπεια αυτής της αίσθησης είναι εξίσου ενδεικτική: στην ερώτηση «ποιος μπορεί να καταπολεμήσει τη διαφθορά», το 39,7% απαντά «ένα νέο κόμμα», ενώ μόλις το 18,8% εμπιστεύεται τη σημερινή κυβέρνηση, ένα 20,7% κάποιο άλλο υπάρχον κόμμα, και μόλις το 5,4% την αξιωματική αντιπολίτευση. Η αντιστοιχία αυτής της ερώτησης με εκείνη του Ιανουαρίου, όπου το 43,7% δήλωνε ότι μόνο ένα «νέο κόμμα» μπορεί να βελτιώσει την κατάσταση, επιβεβαιώνει μια σταθερή τάση: η δεξαμενή της δυσαρέσκειας παραμένει μεγάλη, αλλά δεν έχει βρει ακόμα πολιτική έκφραση.
Αποκαλυπτικό είναι και ένα νέο ερώτημα αυτής της δημοσκόπησης, σχετικά με τα κίνητρα ψήφου. Το 39,9% δηλώνει ότι η ψήφος του θα ήταν «εμπιστοσύνης σε κόμμα/αρχηγό», το 35,7% «ψήφος για αλλαγή κυβέρνησης», το 9,8% «ψήφος διαμαρτυρίας κατά της κυβέρνησης ανεξαρτήτως κόμματος» και ένα ακόμα 9,8% δηλώνει ότι «θα ψήφιζα μόνο αν υπάρξει κάποιο νέο κόμμα εκτός συστήματος».
Αυτή η κατανομή αποκαλύπτει ότι σχεδόν ένας στους δύο ψηφοφόρους (45,5%) κινείται είτε από επιθυμία αλλαγής είτε από καθαρή διαμαρτυρία, ενώ μόνο τέσσερις στους δέκα ψηφοφόρους διατηρούν σχέση εμπιστοσύνης με κάποιο υφιστάμενο κόμμα.
Ντέρμπι για πέντε για τη 2η θέση
Eνα από τα πιο ενδιαφέροντα νέα ευρήματα αφορά τη μάχη για τη δεύτερη θέση —και η ανάλυση αποκαλύπτει δύο εντελώς διαφορετικές πολιτικές πραγματικότητες, ανάλογα με το αν ερωτώνται οι ψηφοφόροι της ΝΔ ή οι άλλοι.
Στο σύνολο, στην ερώτηση «ποιο κόμμα πιστεύετε ότι θα έρθει δεύτερο», το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ προηγείται με 30,4%, ακολουθεί το πιθανολογούμενο κόμμα Καρυστιανού με 14,9%, η Πλεύση Ελευθερίας με 9,8% και το κόμμα Τσίπρα είναι πέμπτο με 9,3%. Ωστόσο, πίσω από αυτόν τον μέσο όρο κρύβονται δύο αντιδιαμετρικά τοπία.
Οι ψηφοφόροι της ΝΔ βλέπουν ΠΑΣΟΚ: Ενα εντυπωσιακό 60,4% των ψηφοφόρων της ΝΔ θεωρεί ότι το ΠΑΣΟΚ θα είναι δεύτερο —ποσοστό που αντανακλά τόσο μια γνωστή πολιτική λογική (οι ψηφοφόροι της Δεξιάς-Κεντροδεξιάς «βλέπουν» ως κύριο αντίπαλο ένα κόμμα του Κέντρου και της Κεντροαριστεράς) όσο και μια ρεαλιστική εκτίμηση ότι ο αντισυστημικός κατακερματισμός δεν θα επιτρέψει σε κανένα αντισυστημικό σχηματισμό να αναδειχθεί. Το κόμμα Καρυστιανού μετρά μόλις 8,7% μεταξύ αυτών, το κόμμα Τσίπρα 4,4%, και η Πλεύση Ελευθερίας μόλις 3,1%. Η εικόνα, με άλλα λόγια, είναι εικόνα μιας κλασικής δικομματικής αντιπαράθεσης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ.
Οι υπόλοιποι ψηφοφόροι, όμως, βλέπουν χάος. Σε πλήρη αντίθεση, μεταξύ όσων δεν δηλώνουν πρόθεση ψήφου στη ΝΔ, η εικόνα είναι πολυδιασπασμένη. Το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να προηγείται (20,8%), αλλά ακολουθεί αμέσως πίσω το κόμμα Καρυστιανού (16,9%), η Πλεύση Ελευθερίας (12%), το κόμμα Τσίπρα (10,9%) και η Ελληνική Λύση (8%). Κανένα κόμμα δεν ξεφεύγει — κανένα δεν μπορεί να εμπνεύσει συσπείρωση. Η αντιπολίτευση βρίσκεται σε μια κατάσταση πενταμελούς ισοπαλίας, όπου κάθε δυνητικός «δεύτερος» ανταγωνίζεται τέσσερις ακόμα για την ίδια δεξαμενή, ενώ ένα εξίσου σημαντικό 18% δηλώνει «δεν γνωρίζω».
Η διάσταση αυτή γίνεται ακόμα πιο αποκαλυπτική στο ερώτημα «ποιο κόμμα θα ψηφίζατε εσείς για να έρθει δεύτερο» — δηλαδή στην προσωπική πρόθεση, όχι μόνο στην πρόβλεψη.
Μεταξύ ψηφοφόρων ΝΔ, η υπεροχή του ΠΑΣΟΚ είναι συντριπτική: 50,6% θα το ψήφιζε για δεύτερο, ακολουθεί η Ελληνική Λύση με μόλις 6,7%, και το κόμμα Καρυστιανού μόλις στο 4,7% –ένα ενδιαφέρον εύρημα που δείχνει τον μικρό βαθμό διείσδυσης του τελευταίου στην παράταξη της Νέας Δημοκρατίας. Το κόμμα Τσίπρα και η Πλεύση Ελευθερίας μετρούν μόλις 1% ο καθένας. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι ένα 28,7% απαντά «κανένα από τα παραπάνω» —σημάδι ότι σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων της ΝΔ δεν θέλει κανέναν ανταγωνιστή, ή θεωρεί ότι καμία αντιπολίτευση δεν αξίζει.
Μεταξύ μη-ΝΔ ψηφοφόρων, η εικόνα είναι εντελώς ισοπεδωτική: το κόμμα Καρυστιανού είναι οριακά πρώτο, στο 13,1%, το κόμμα Τσίπρα στο 11,5%, το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ στο 11,6%, η Πλεύση Ελευθερίας στο 10,1%, η Ελληνική Λύση στο 9,3%, το ΚΚΕ στο 8,4%. Δηλαδή σχεδόν έξι δυνάμεις χωρισμένες με ελάχιστες διαφορές, σε ένα τοπίο απόλυτης ρευστότητας. Και εδώ, ένα εξίσου υψηλό 24,3% απαντά «κανένα» —μια σταθερή υπενθύμιση ότι η δυσαρέσκεια δεν σημαίνει αυτόματα κινητοποίηση.
Η εικόνα αυτή αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη αποκάλυψη της δημοσκόπησης: ο χώρος της αντιπολίτευσης, για την ώρα, μοιάζει με ένα παζλ χωρίς κεντρικό κομμάτι. Τα ευρήματα για τα υπό ίδρυση κόμματα αποτελούν ίσως το σημαντικότερο κεφάλαιο αυτής της μέτρησης — ιδίως σε σύγκριση με τον Ιανουάριο.
Στην ερώτηση «πόσο πιθανό είναι να ψηφίσετε ένα κόμμα του οποίου αρχηγός θα είναι ο Αλέξης Τσίπρας», τα αποτελέσματα δείχνουν μια μικρή ανακατανομή: 10,9% απαντά «πολύ πιθανό» (από 4,6% τον Ιανουάριο) και 6,3% «αρκετά πιθανό» (από 11,4%), με αποτέλεσμα το συνολικό «ταβάνι» να ανεβαίνει λίγο, στο 17,2% (από 16% τον Ιανουάριο). Η σημαντική αλλαγή, όμως, είναι ότι το «καθόλου πιθανό» αυξήθηκε στο 71,6% (από 67,9%), σηματοδοτώντας μια σκλήρυνση της αρνητικής στάσης: ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να κρατά ένα μικρό αλλά σταθερό πυρήνα υποστηρικτών, ωστόσο η ευρύτερη κοινωνική απόρριψη μεγεθύνεται.
Αν τον Ιανουάριο η κυρία Καρυστιανού κατέγραφε μια εντυπωσιακή εκκίνηση, τον Φεβρουάριο η εικόνα αρχίζει να αλλάζει. Στην ερώτηση «πόσο πιθανό είναι να ψηφίσετε ένα κόμμα της Καρυστιανού», το 10,8% απαντά «πολύ πιθανό» (σχεδόν αμετάβλητο από 9,3%) και 9,8% «αρκετά πιθανό» — αλλά αυτό αντιπροσωπεύει δραματική πτώση σε σχέση με τον Ιανουάριο, όπου το «μάλλον ναι» έφτανε στο 18,3%. Συνολικά, η θετική πρόθεση για κόμμα Καρυστιανού πέφτει από 27,6% σε 20,6%, ενώ το «καθόλου πιθανό» εκτινάσσεται από 52% σε 61,8%.
Τι άλλαξε μέσα σε ένα μήνα; Η απάντηση βρίσκεται πιθανότατα σε τρεις παράγοντες: πρώτον, οι δηλώσεις της κυρίας Καρυστιανού για θέματα όπως οι αμβλώσεις δημιούργησαν πολωτικές αντιδράσεις· δεύτερον, η καθυστέρηση στην ανακοίνωση στελεχών και προγράμματος τροφοδοτεί τον σκεπτικισμό· και τρίτον, η σύνδεση συνεργατών της με πολιτικούς χώρους που δημιουργούν ιδεολογικά ερωτηματικά στους δυνητικούς ψηφοφόρους.
Το σενάριο «χωρίς αρχηγούς» – Απογείωση ΠΑΣΟΚ, άνοδος ΣΥΡΙΖΑ
Η κλασική πλέον ερώτηση της RealPolls για το υποθετικό σενάριο που όλα τα κόμματα θα είχαν διαφορετικό αρχηγό, επιβεβαιώνει τον αρχηγοκεντρικό χαρακτήρα ορισμένων κομμάτων. Η ΝΔ χωρίς τον Κυριάκο Μητσοτάκη υποχωρεί στο 22,7% (από 24,5%), μια σχετικά μικρή πτώση που υποδεικνύει ότι η ψήφος στη ΝΔ είναι σημαντικά κομματική. Το ΠΑΣΟΚ χωρίς τον Νίκο Ανδρουλάκη εκτινάσσεται στην πρόθεση ψήφου στο 15,6% (από 8,7%) — μια επανάληψη του εντυπωσιακού ευρήματος του Ιανουαρίου (15,7%), που αποδεικνύει ότι ο αρχηγός αποτελεί εμπόδιο μάλλον παρά κεφάλαιο για σημαντική μερίδα δυνητικών ψηφοφόρων.
Αντίθετα, η Πλεύση Ελευθερίας χωρίς την κυρία Κωνσταντοπούλου εξαερώνεται: στο 0,9% (από 8,4%). Η Ελληνική Λύση χωρίς τον Κυριάκο Βελόπουλο πέφτει στο 3,3% (από 6,6%), ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ χωρίς τον Σωκράτη Φάμελλο ανεβαίνει στο 6,4% (από 3,9%), υποδεικνύοντας ότι και εδώ η ηγεσία λειτουργεί ως τροχοπέδη.
Ρευστότητα χωρίς ορατή λύση
Η δεύτερη δημοσκόπηση του 2026 παρουσιάζει ένα πολιτικό σκηνικό σε κίνηση αλλά χωρίς σαφή κατεύθυνση. Η ΝΔ παραμένει σταθερά πρώτη σε ένα περιβάλλον που κανονικά θα έπρεπε να την πλήττει — σκάνδαλα, αντισυστημική οργή, κρίση εμπιστοσύνης — αλλά δεν μπορεί να επιστρέψει στα υψηλά ποσοστά του παρελθόντος.
Η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη, με το ΠΑΣΟΚ να ανακάμπτει χάρη στην ενεργή στάση του στα σκάνδαλα αλλά χωρίς να πείθει ως κυβερνητική εναλλακτική, τον ΣΥΡΙΖΑ σε ελεύθερη πτώση, και τα αντισυστημικά σχήματα να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για μια δεξαμενή ψηφοφόρων που εξακολουθεί να αναζητά «κάτι νέο» αλλά δεν βρίσκει τίποτα πειστικό.
Η δυναμική της κυρίας Καρυστιανού, μολονότι παραμένει αξιοσημείωτη σε σύγκριση με κάθε «νέα» πολιτική πρωτοβουλία των τελευταίων ετών, δείχνει σημάδια φθοράς πριν καν εκκινήσει επίσημα. Και έτσι η αρχική ορμή κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια απλή δημοσκοπική υποσημείωση.
