Η επικεφαλής του ΔΝΤ προειδοποίησε ότι ο πόλεμος στο Ιράν θα αφήσει μόνιμο αποτύπωμα στην παγκόσμια οικονομία, ακόμη και αν επιτευχθεί μια βιώσιμη ειρηνευτική συμφωνία στη Μέση Ανατολή.
Σε ομιλία που εκφώνησε καθώς η εκεχειρία στη σύγκρουση απειλούσε να καταρρεύσει, η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα ανέφερε ότι οι «ουλές» που έχει προκαλέσει μέχρι σήμερα ο πόλεμος θα σημαίνουν βραδύτερη παγκόσμια ανάπτυξη φέτος από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί.
«Αν δεν είχε ξεσπάσει η σύγκρουση πριν από έξι εβδομάδες, το ΔΝΤ θα είχε αναβαθμίσει τις προβλέψεις του για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026», είπε η Γκεοργκίεβα. «Αλλά τώρα, ακόμη και το πιο αισιόδοξο σενάριό μας περιλαμβάνει υποβάθμιση της ανάπτυξης. Ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση, δεν θα υπάρξει μια τακτική και καθαρή επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση».
Έξι εβδομάδες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, η τύχη της υπό όρους εκεχειρίας που ανακοινώθηκε αργά την Τρίτη φαίνεται να βρίσκεται σε κίνδυνο, καθώς η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη διαφωνούν σχετικά με το τι ακριβώς συμφωνήθηκε.
Η παγκόσμια τιμή στο πετρέλαιο αυξήθηκε την Πέμπτη, εν μέσω ασταθών συνθηκών στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές, υπογραμμίζοντας τους φόβους για συνεχιζόμενες διαταραχές στην παροχή ενέργειας μέσω του Στενού του Ορμούζ, που είναι κρίσιμο για την τροφοδότηση της παγκόσμιας οικονομίας.
Σε ομιλία που είχε στόχο να λειτουργήσει ως εισαγωγή για τις εαρινές συνεδριάσεις του ΔΝΤ στην Ουάσινγκτον την επόμενη εβδομάδα, η Γκεοργκίεβα τόνισε ότι υπάρχει αυξημένη αβεβαιότητα σχετικά με το βάθος της παγκόσμιας επιβράδυνσης που προκάλεσε ο πόλεμος.
Ωστόσο, κάθε σενάριο που έχει εκπονήσει ο οργανισμός για την κύρια έκθεσή του World Economic Outlook, η οποία θα δημοσιευθεί την Τρίτη, δείχνει μόνιμο πλήγμα στα επίπεδα διαβίωσης.
Πέρυσι το φθινόπωρο, το ΔΝΤ είχε προβλέψει παγκόσμια ανάπτυξη 3,1% το 2026, σε μια ήπια επιβράδυνση από την ανάπτυξη 3,2% το 2025, καθώς το επενδυτικό κύμα που οδηγείται από την τεχνητή νοημοσύνη συνέβαλε στην «απροσδόκητη ανθεκτικότητα», παρά τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ.
«Ουλές» στην παγκόσμια οικονομία
Η Γκεοργκίεβα δήλωσε πως η παγκόσμια οικονομία εισήλθε στον πόλεμο του Ιράν με «σημαντική δυναμική», τροφοδοτούμενη από επενδύσεις στον τομέα της τεχνολογίας και ευνοϊκές συνθήκες στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Ωστόσο, επεσήμανε ότι οι ζημιές σε υποδομές, οι διακοπές στην εφοδιαστική αλυσίδα, οι απώλειες εμπιστοσύνης και άλλα «ουλές» που σχετίζονται με τον πόλεμο θα επιφέρουν απώλειες για την παγκόσμια οικονομία, ανεξαρτήτως του αν θα επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία.
Τονίζοντας την αβεβαιότητα γύρω από τη ναυσιπλοΐα στον Κόλπο και τον χρόνο που θα χρειαστεί για την αποκατάσταση της παραγωγής στις βομβαρδισμένες εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή, η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ είπε ότι ο κόσμος προετοιμάζεται για συνεχιζόμενες διαταραχές.
«Το γεγονός είναι ότι δεν ξέρουμε πραγματικά τι επιφυλάσσει το μέλλον για τις διόδους μέσω του Στενού του Ορμούζ ή, για την ακρίβεια, για την ανάκαμψη της περιφερειακής αεροπορικής κίνησης», είπε. «Αυτό που ξέρουμε είναι ότι η ανάπτυξη θα είναι βραδύτερη – ακόμη και αν η νέα ειρήνη είναι βιώσιμη».
Σε ένδειξη ότι ορισμένες χώρες θα αντιμετωπίσουν μεγαλύτερες υποβαθμίσεις ανάπτυξης από άλλες, η Γκεοργκίεβα ανέφερε ότι οι καθαρά εισαγωγικές πετρελαιοπαραγωγικές χώρες, οι φτωχότερες χώρες και τα μικρά νησιωτικά κράτη θα πληγούν ιδιαίτερα σφοδρά. Ωστόσο, κάλεσε τις κυβερνήσεις παγκοσμίως να «απορρίψουν τις μονομερείς ενέργειες», όπως οι περιορισμοί εξαγωγών και οι ελέγχοι τιμών.
«Αυτό μπορεί να διαταράξει περαιτέρω τις παγκόσμιες συνθήκες: μην ρίχνετε βενζίνη στη φωτιά», σημείωσε.
Η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει ένα «πολύ μεγάλο σοκ»
Με πολλές χώρες να εισέρχονται στην κρίση με υψηλά επίπεδα χρέους και αυξημένο κόστος δανεισμού, η επικεφαλής του ΔΝΤ κάλεσε τις κυβερνήσεις να επικεντρωθούν σε στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης για τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά.
Ακριβές, γενικευμένες φορολογικές μειώσεις ή επιδοτήσεις ενέργειας θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον πληθωρισμό, ενώ ταυτόχρονα θα απειλούσαν να υπονομεύσουν τις εύθραυστες δημόσιες οικονομίες, είπε. Οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει επίσης να κινούνται με προσοχή, κρατώντας τα επιτόκια σταθερά, αλλά να είναι έτοιμες να δράσουν για να περιορίσουν τον πληθωρισμό.
«Όλες οι χώρες πρέπει να χρησιμοποιήσουν τους περιορισμένους δημοσιονομικούς πόρους τους με υπευθυνότητα, και οι περισσότερες πρέπει να κινηθούν αποφασιστικά για να ξαναδημιουργήσουν χώρο μετά από αυτό το σοκ. Δεν μπορώ να το τονίσω αρκετά», τόνισε.
Τα σχόλιά της ήρθαν καθώς ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι, δήλωσε ότι η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει ένα «πολύ μεγάλο σοκ» λόγω του πολέμου.
Ο Μπέιλι, που είναι επίσης πρόεδρος του Financial Stability Board, ενός διεθνούς οργανισμού που παρακολουθεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα, είπε στην επιτροπή οικονομικών και νομισματικών υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι οι κίνδυνοι παραμένουν όσο η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει εύθραυστη.
«Προφανώς έχουμε βιώσει ένα πολύ μεγάλο σοκ τον τελευταίο μήνα περίπου, με την έκρηξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, που έχει προκαλέσει, προφανώς, πολύ μεγαλύτερη αστάθεια στις αγορές», είπε.
«Θέλω να πω, όλοι πρέπει να ξυπνάμε το πρωί και να διαπιστώνουμε τι έχει συμβεί κατά τη διάρκεια της νύχτας. Τουλάχιστον χθες ξυπνήσαμε και είδαμε ότι ο κόσμος ήταν ακόμη μαζί μας, αλλά προφανώς είναι πολύ ασταθής. Το χθεσινό ήταν ένα καλό παράδειγμα για να το δείξει αυτό».
