Μια δυσάρεστη εξέλιξη είναι πολύ πιθανό να περιμένει τους καταναλωτές κατά την επιστροφή τους από τις πασχαλινές διακοπές, καθώς νέες ανατιμήσεις αναμένονται σε σειρά προϊόντων πρώτης ανάγκης, εφόσον συνεχιστεί η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Η μεγαλύτερη ανησυχία επικεντρώνεται κυρίως στα βασικά καταναλωτικά αγαθά που διατίθενται στα ράφια των σούπερ μάρκετ, σε μια περίοδο μάλιστα που η αγορά εισέρχεται στην αυξημένη πασχαλινή ζήτηση.
Για την ώρα, τόσο οι προμηθευτές όσο και οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ επιλέγουν να τηρούν στάση αναμονής. Ωστόσο, στελέχη του κλάδου εκτιμούν ότι, αν η κρίση διατηρηθεί και επιδεινωθεί, οι ανατιμήσεις θα γίνουν πιο αισθητές μετά το Πάσχα. Αυτό συνδέεται και με τη συνήθη πρακτική της αγοράς, καθώς οι νέοι τιμοκατάλογοι γνωστοποιούνται στις λιανεμπορικές αλυσίδες περίπου δύο μήνες πριν περάσουν στο ράφι. Μέχρι στιγμής δεν έχει παρατηρηθεί μαζικό κύμα αυξήσεων, κάτι που επιτρέπει σε πολλούς να κρατούν ακόμη επιφυλακτική στάση.
Την ίδια στιγμή, μπορεί ο γενικός πληθωρισμός στην Ελλάδα να διαμορφώθηκε στο 3,3% τον Μάρτιο, σύμφωνα με τη Eurostat, ωστόσο άνθρωποι της αγοράς επισημαίνουν ότι ο λεγόμενος «κλαδικός πληθωρισμός» στα σούπερ μάρκετ κινείται χαμηλότερα, κοντά στο 1,5%. Όπως εξηγούν, το μεγαλύτερο μέρος της συνολικής αύξησης του πληθωρισμού αποδίδεται κυρίως στο ενεργειακό κόστος, το οποίο επηρεάζει άμεσα τόσο τη μεταφορά όσο και την παραγωγή και αποθήκευση προϊόντων.
Εκπρόσωπος μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ αναφέρει ότι, αν η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμείνει ως έχει, οι πιέσεις θα μεταφερθούν αναπόφευκτα στην αγορά. Όπως σημειώνει, έως σήμερα δεν έχουν καταγραφεί εκτεταμένες ανατιμήσεις, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έρχονται. Αντίθετα, η εκτίμηση είναι ότι αμέσως μετά την πασχαλινή περίοδο το τοπίο θα αλλάξει, καθώς το αυξημένο κόστος θα αρχίσει να αποτυπώνεται πιο καθαρά στους νέους τιμοκαταλόγους.
Ιδιοκτήτης εδραιωμένης εταιρείας παραγωγής προϊόντων προσωπικής περιποίησης και καλλυντικών επισημαίνει ότι το κόστος του πλαστικού, που χρησιμοποιείται ευρέως στις συσκευασίες, είναι ήδη αυξημένο κατά 30%. Παρ’ όλα αυτά, όπως τονίζει, πολλές βιομηχανίες δεν επιλέγουν ακόμη να περάσουν άμεσα αυτό το επιπλέον κόστος στον καταναλωτή. Προτιμούν, σε αυτήν τη φάση, να περιορίσουν τις εκπτωτικές καμπάνιες και τις προωθητικές ενέργειες στα προϊόντα τους, ώστε να απορροφήσουν μέρος της πίεσης. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκουν να ισοσταθμίσουν το αυξημένο κόστος χωρίς να προχωρήσουν ευθέως σε ανατιμήσεις.
Το κόστος μεταφοράς επηρεάζει τις τιμές
Σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις παίζει και το κόστος μεταφοράς. Ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics, Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου, σημειώνει ότι αυτήν την περίοδο βρίσκεται σε εξέλιξη ένα έντονο παζάρι τιμών στην αγορά, ακριβώς λόγω της αύξησης του πετρελαίου. Όπως αναφέρει, από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή έως και το τέλος Μαρτίου, η τιμή του πετρελαίου αυξήθηκε κατά 0,50 ευρώ, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τα προϊόντα που συνδέονται με διεθνείς μεταφορές. «Εκτιμώ ότι θα δούμε εκτεταμένες αυξήσεις μέσα στον επόμενο ένα μήνα, οι οποίες θα φτάσουν στα ράφια. Πρόκειται για μία αλυσίδα και όλα τα μέρη της αλυσίδας είναι λογικό ότι θα επηρεαστούν», τονίζει χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και στελέχη της λιανικής, τα οποία παραδέχονται ότι, παρά το βαρύ κλίμα, δεν έχουν ακόμη παραλάβει νέους ανατιμημένους τιμοκαταλόγους για τα φρέσκα προϊόντα ψυγείου. Ωστόσο, θεωρούν σχεδόν βέβαιο ότι οι προμηθευτές θα αποστείλουν νέες τιμές αμέσως μετά το Πάσχα. Στόχος των αλυσίδων αυτήν τη στιγμή είναι να κρατήσουν τις τιμές όσο το δυνατόν πιο σταθερές, σε μια έντονα ανταγωνιστική συγκυρία, ώστε να διατηρήσουν την κατανάλωση και να μην περιοριστεί η αγοραστική κίνηση εν μέσω εορταστικής περιόδου.
Ενδεικτική της στρατηγικής που ακολουθούν τα σούπερ μάρκετ είναι και η στάση τους απέναντι σε ορισμένα πασχαλινά προϊόντα. Ο διευθύνων σύμβουλος της ΑΒ Βασιλόπουλος, Νίκος Λαβίδας, ανέφερε στο περιθώριο του Food Retail Conference ότι, σε ό,τι αφορά το αρνί, η αλυσίδα θα λειτουργήσει ουσιαστικά χωρίς περιθώριο κέρδους. «Όσο αγοράζουμε από τους εμπόρους τόσο θα πουλήσουμε. Εκτιμώ ότι θα αγοράσουμε περίπου 12,5 ευρώ το κιλό και θα πουλήσουμε στην ίδια τιμή», σημείωσε. Πρόκειται για μια πάγια πρακτική των μεγάλων αλυσίδων, οι οποίες συχνά διαθέτουν συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων σε τιμές κόστους, προκειμένου να προσελκύσουν τον καταναλωτή στο κατάστημα και στη συνέχεια να ενισχύσουν το συνολικό καλάθι αγορών του.
Την ίδια ώρα, τα στοιχεία της NielsenIQ αποτυπώνουν το κλίμα ανησυχίας που επικρατεί στα ελληνικά νοικοκυριά. Για το 45% των καταναλωτών, η βασική πηγή ανησυχίας είναι το υψηλό κόστος των τροφίμων. Ακολουθούν οι λογαριασμοί για το 21%, η δυνατότητα κάλυψης των βασικών αναγκών του νοικοκυριού για το 17%, η οικονομική αστάθεια επίσης για το 17% και η επαγγελματική ανασφάλεια για το 13%.
Σε ειδική σφυγμομέτρηση που πραγματοποίησε η NielsenIQ με αφορμή την έναρξη του πολέμου, μόλις το 3% των ερωτηθέντων δήλωσε αδιάφορο, ενώ το 57% ανέφερε ότι ανησυχεί, το 27% ότι αισθάνεται άγχος και το 13% θυμό.
Παρά το κλίμα επιφυλακής, η αγορά των ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων εμφανίζει μέχρι στιγμής σημάδια ήπιας ανάπτυξης. Σύμφωνα με στοιχεία έως και τις 15 Μαρτίου 2026, το οργανωμένο λιανεμπόριο καταγράφει άνοδο 6,7% σε τζίρο. Από αυτήν, το 4,4% αποδίδεται στην αύξηση του όγκου κατανάλωσης και το 2,3% στον κλαδικό πληθωρισμό. Ιδιαίτερα στα τρόφιμα, η ανάπτυξη φθάνει το 7,5%, με το 4,9% να αφορά αύξηση της κατανάλωσης και το 2,6% αύξηση της αξίας.
