Ο κ. Παπανδρέου σκιαγράφησε το πορτρέτο του Σήφη Βαλυράκη όχι απλώς ως ενός πολιτικού, αλλά ως μιας σπάνιας μορφής που υπηρέτησε με ακλόνητο ήθος την πατρίδα και το δίκαιο. Αναφέρθηκε στην «κινηματογραφική» και γεμάτη θυσίες αντιδικτατορική του δράση (από το ΠΑΚ έως τις φυλακές της Κέρκυρας), τονίζοντας ότι υπήρξε από τους θεμελιωτές της Μεταπολίτευσης.
Υπογραμμίζει τη θεσμική του προσφορά, με αποκορύφωμα τη μάχη του κατά της διαφθοράς στην υπόθεση Siemens, όπου ο Βαλυράκης στάθηκε όρθιος απέναντι σε συμφέροντα και πιέσεις.
Καταλήγοντας, ο κ. Παπανδρέου επισημαίνει ότι ο θάνατος του Βαλυράκη το 2021 αφήνει ένα κενό που πρέπει να γεμίσει με έμπνευση, ενώ τονίζει πως η πλήρης διαλεύκανση των συνθηκών της απώλειάς του αποτελεί χρέος της ίδιας της Δημοκρατίας.
Αναλυτικά η ομιλία του Γιώργου Παπανδρέου
«Ο Σήφης Βαλυράκης μας λείπει.
Λείπει ως πατέρας, ως αδελφός, ως σύντροφος – σύντροφος στη ζωή και σύντροφος στους αγώνες.
Μας λείπει όμως και ως εκείνη η σπάνια μορφή ανθρώπου που, με τη στάση και τις πράξεις του, μας θύμιζε τι σημαίνει να υπηρετείς τη δημοκρατία, την πατρίδα και το δίκιο χωρίς εκπτώσεις.
Τον γνώρισα για πρώτη φορά στην εξορία, στη Στοκχόλμη. Κι όμως, πριν ακόμη συναντηθούμε, οι πράξεις του είχαν ήδη φτάσει σε εμάς σαν φλόγα ελπίδας: η απόδειξη ότι, ακόμη και στις πιο σκοτεινές ώρες, υπάρχουν άνθρωποι που δεν σκύβουν το κεφάλι.
Στη μαύρη περίοδο της δικτατορίας, όταν η καταστολή είχε επιβάλει τη σιωπή και η κοινωνία αναζητούσε απεγνωσμένα μια χαραμάδα φωτός, ο Σήφης όρθωσε ανάστημα. Η φλόγα της ελευθερίας δεν φυλακίστηκε – ούτε στο κελί του ΕΑΤ-ΕΣΑ, ούτε στις φυλακές της Κέρκυρας.
Η ζωή του έμοιαζε με περιπέτεια βγαλμένη από ταινία, αλλά δεν ήταν μύθος· ήταν μια συνειδητή επιλογή.
Να γίνει πρωταγωνιστής της δικής του ιστορίας, με πλούσια αντιδικτατορική δράση, με ένταξη από τις πρώτες ημέρες στο ΠΑΚ και αργότερα στο ΠΑΣΟΚ, με συνεχή παρουσία εκεί όπου κρίνονταν οι αξίες και όχι οι ευκολίες.
Η σημερινή μας παρουσία εδώ δεν είναι απλώς μια τελετή μνήμης. Είναι ένα ζωντανό μάθημα δημοκρατίας. Γιατί ο Σήφης Βαλυράκης δεν ανήκει στο παρελθόν· ανήκει στο παρόν και στο μέλλον, ιδίως σε μια εποχή όπου ο αυταρχισμός επιχειρεί να μας πείσει ότι «ο κόσμος άλλαξε» και ότι πρέπει να προσαρμοστούμε εγκαταλείποντας αξίες και οράματα.
Με τη στάση του, υπήρξε ανάμεσα σε εκείνους που έβαλαν τον θεμέλιο λίθο της δημοκρατικής Ελλάδας της Μεταπολίτευσης.
Συνδιαμόρφωσε την πίστη στη δημοκρατία και στους θεσμούς της, πάντοτε αντισυμβατικός, με μοναδικό οδηγό ένα ακλόνητο δημοκρατικό ήθος.
Και ακριβώς γι’ αυτό ενόχλησε: γιατί δεν χωρούσε σε ένα κατεστημένο που ήδη παρήκμαζε.
Υπηρέτησε τη χώρα από θέσεις ευθύνης στις κυβερνήσεις του Ανδρέα Παπανδρέου με αίσθημα καθήκοντος, συνέπειας και προσφοράς.
Εκπροσώπησε επάξια τα Χανιά στη Βουλή συνεχώς από το 1977 ως το 2004.
Υπήρξε άξιος της πατρίδας και της δημοκρατίας.
Μαζί εργαστήκαμε για την κατάκτηση και την άρτια οργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004 – ενός εθνικού εγχειρήματος που σήκωσε ψηλά τη χώρα.
Το 2009 εκλέχθηκε ξανά μέλος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ, σε μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας μας, όταν αναλάβαμε συλλογικά την ευθύνη, βάλαμε πλάτη, και κρατήσαμε την Ελλάδα όρθια.
Και τότε, ξανά ο Σήφης.
Ανιδιοτελής αγωνιστής.
Ανυποχώρητος υπερασπιστής της δημοκρατίας.
Σε μια εποχή βαθιάς οδύνης για τον ελληνικό λαό, ανέλαβε έναν ακόμη δύσκολο αγώνα. Τότε που η κοινωνία πλήρωνε ακριβά την αυθαιρεσία της εξουσίας – σκάνδαλα, διαφθορά, σπατάλη. Ένα βάρος που, δυστυχώς, συνεχίζουμε να πληρώνουμε μέχρι σήμερα. Και άδικα.
Ο Σήφης στάθηκε όρθιος και ανέλαβε να φωτίσει τη σκοτεινή υπόθεση της Siemens. Ως πρόεδρος της εξεταστικής επιτροπής, μίλησε καθαρά: για οργανωμένο – ακόμη και διασυνοριακό – έγκλημα, για ξέπλυμα μαύρου χρήματος, για συστηματικές μίζες.
Θυμάμαι, ως Πρωθυπουργός, όταν μας κατηγορούσαν στην Ευρώπη για διαφθορά, να απαντώ πως τέτοιες πρακτικές χρειάζονται τουλάχιστον δύο. Και ότι ευθύνη έχουν και όσοι, μέσω πολυεθνικών όπως η Siemens, τις καλλιέργησαν και τις επέβαλαν, βλάπτοντας τη χώρα μας.
Ο Σήφης ζήτησε θεσμικά και θαρραλέα να ανοίξουν λογαριασμοί, να ελεγχθούν περιουσίες, να αποκαλυφθεί ο πυρήνας ενός σκανδάλου που άγγιζε το ίδιο το πολιτικό και διοικητικό σύστημα.
Δέχθηκε πιέσεις. Επιθέσεις. Αμφισβητήσεις.
Κι όταν η έρευνα έμεινε ημιτελής, δεν σιώπησε. Μίλησε για κουκούλωμα, για παρακώλυση της δικαιοσύνης, για φόβο απέναντι στο φως της αλήθειας.
Σήμερα, που το κράτος δικαίου δοκιμάζεται ξανά, η στάση του Σήφη δεν είναι απλώς μνήμη.
Είναι φάρος. Είναι οδηγός. Είναι κάλεσμα ευθύνης.
Η δημοκρατία χρωστάει στον Σήφη Βαλυράκη.
Χρωστάει όμως και κάτι ακόμη: την πλήρη διαλεύκανση της δολοφονίας του το 2021, μια ανοιχτή πληγή για κάθε δημοκρατικό πολίτη. Θέλω εδώ να εκφράσω τον βαθύ μου θαυμασμό στη Μίνα Βαλυράκη και τα παιδιά της, Αλέξανδρο και Γιάννη, καθώς και στον αδελφό της Θανάση. Ο αγώνας που δίνουν καθημερινά για αλήθεια και δικαιοσύνη είναι αγώνας όλων μας.
Μίνα, δεν είσαι μόνη.
Είναι σημαντικό ότι για τον Σήφη βρισκόμαστε σήμερα εδώ πολλοί, πέρα από την καθημερινή πολιτική μας διαφωνία. Ακόμη κι αν με τον Αντώνη μπορεί να υπάρχουν πολιτικές διαφορές, η παρουσία μας εδώ είναι κοινή, για να τιμήσουμε τη μνήμη του Σήφη, να εκφράσουμε την αλληλεγγύη μας προς την οικογένειά του και τον αγώνα της, και να υπογραμμίσουμε την ανάγκη για απονομή δικαιοσύνης.
Θα είμαστε δίπλα σου μέχρι τέλους. Δεν θα εφησυχάσουμε απέναντι σε καμία προσπάθεια συγκάλυψης. Η δικαίωση της μνήμης του Σήφη είναι ελάχιστο χρέος μας.
Του οφείλουμε όμως και κάτι ακόμη: να συνεχίσουμε τον δρόμο που χάραξε. Να μετατρέψουμε το κενό που αφήνει σε έμπνευση για νέους αγώνες. Να ορθώσουμε ξανά ανάστημα απέναντι στον αυταρχισμό και στους μιμητές του, απέναντι στο δίκαιο του ισχυρού.
Να πιστέψουμε πάλι στις αξίες μας, στη δύναμη της δημοκρατίας, της ειρήνης, του κράτους δικαίου και της δικαιοσύνης. Αυτό το μήνυμα που ανέδειξε πρόσφατα και ο Μάρκ Κάρνεϊ στο Νταβός: ότι ηγεσία σημαίνει ευθύνη, τόλμη και αξιοπρέπεια, ακόμη και όταν ο κόσμος γύρω μας παρασύρεται από τον κυνισμό και την κολακεία της ισχύος.
Κλείνω επιστρέφοντας στον Σήφη Βαλυράκη:
Ο δρόμος προς την ελευθερία καλεί τον καθένα και την καθεμιά μας να αποδράσουμε από την παραίτηση και τη συντήρηση. Γιατί κανένα κατεστημένο δεν είναι αιώνιο, όσο υπάρχουν άνθρωποι που τολμούν να το αμφισβητήσουν και να ονειρευτούν μια πατρίδα πιο ανθρώπινη, έναν κόσμο καλύτερο, δικαιότερο, δημοκρατικό – όπως έπραξε και ο Σήφης.
Σας ευχαριστώ»
