Η Μέση Ανατολή βρίσκεται για άλλη μια φορά στο επίκεντρο μιας διεθνούς κρίσης που απειλεί να ανατινάξει τις ισορροπίες στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Το Στενό του Ορμούζ, αυτή η στενή θαλάσσια λωρίδα που χωρίζει το Ιράν από την αραβική χερσόνησο, έχει μετατραπεί σε ένα πεδίο αντιπαράθεσης με ανυπολόγιστες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία. Οι δηλώσεις του στρατηγού Σαρντάρ Εμπραχίμ Τζαμπαρί, επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν, δεν αφήνουν κανένα περιθώριο αμφιβολίας: η περιοχή φλέγεται και η φωτιά απειλεί να κάψει όχι μόνο τα πλοία που τολμούν να διασχίσουν τα ύδατά της, αλλά και τις ελπίδες για σταθερότητα στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Όταν ένας στρατηγός των Φρουρών της Επανάστασης δηλώνει δημοσίως ότι θα κάψει οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να περάσει από το Στενό του Ορμούζ και προεξοφλεί άνοδο της τιμής του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι, δεν κάνει απλώς μια ρητορική εξαγγελία. Περιγράφει με απόλυτη σαφήνεια ένα σενάριο που μπορεί να εξελιχθεί σε εφιάλτη για την παγκόσμια οικονομία. Η απειλή για ολοκληρωτικό αποκλεισμό του στενού, σταματώντας κάθε εξαγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο, δεν είναι μια συνηθισμένη πολεμική ιαχή. Είναι μια προειδοποίηση ότι η Τεχεράνη είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει το ισχυρότερο όπλο της, τη γεωγραφική της θέση, για να επιβάλει τους όρους της στην περιφερειακή σύγκρουση που μαίνεται.
Η στρατηγική σημασία του Στενού του Ορμούζ δεν μπορεί να υπερεκτιμηθεί. Από αυτό το πέρασμα, που σε ορισμένα σημεία του δεν ξεπερνά τα 50 χιλιόμετρα πλάτος, διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου. Είναι η αιχμή του δόρατος για την ενεργειακή τροφοδοσία ολόκληρου του πλανήτη, με τις ασιατικές οικονομίες να εξαρτώνται σε μεγαλύτερο βαθμό από τη ροή των υδρογονανθράκων που ξεκινά από τα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας, του Ιράκ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ και φυσικά του ίδιου του Ιράν. Όταν αυτή η αρτηρία κινδυνεύει να αποκοπεί, ολόκληρο το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα αρχίζει να αιμορραγεί.
Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών επιβεβαιώνουν με τον πιο τραγικό τρόπο ότι η απειλή δεν είναι θεωρητική. Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν ήδη προχωρήσει σε επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και πετρελαιοφόρων, συμπεριλαμβανομένου ενός δεξαμενόπλοιου που φέρεται να συνδέεται με αμερικανικά συμφέροντα. Η ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει καταστεί εξαιρετικά επισφαλής, με τις υπηρεσίες ασφάλειας να εκπέμπουν συναγερμό για τον αυξανόμενο κίνδυνο που διατρέχουν τα εμπορικά πλοία. Κάθε επίθεση, κάθε νέα απειλή, ανεβάζει το θερμόμετρο της κρίσης σε επίπεδα που η περιοχή δεν έχει γνωρίσει εδώ και δεκαετίες.
Η εκτίμηση του στρατηγού Τζαμπαρί ότι η τιμή του πετρελαίου μπορεί να φτάσει τα 200 δολάρια το βαρέλι δεν είναι υπερβολική. Σε έναν κόσμο όπου η ενεργειακή ασφάλεια έχει καταστεί ύψιστο ζητούμενο, ένας παρατεταμένος αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ θα προκαλούσε άμεση εκτίναξη των τιμών σε πρωτοφανή επίπεδα. Οι οικονομίες της Ασίας, που απορροφούν πάνω από το 80% του πετρελαίου που διέρχεται από τα στενά, θα δεχθούν το ισχυρότερο πλήγμα, αλλά οι συνέπειες θα είναι παγκόσμιες. Από την Ευρώπη μέχρι την Αμερική, καμία οικονομία δεν θα μείνει ανεπηρέαστη από ένα τέτοιο σοκ.
Η περιοχή του Κόλπου βρίσκεται ήδη σε κατάσταση πολέμου. Οι πολεμικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό περιβάλλον, όπου οποιοδήποτε λάθος υπολογισμός μπορεί να οδηγήσει σε γενικευμένη ανάφλεξη. Το Στενό του Ορμούζ, σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι απλώς ένα ακόμη μέτωπο. Είναι το πιο ευαίσθητο σημείο, εκεί όπου η περιφερειακή σύγκρουση μπορεί να μετατραπεί σε παγκόσμια οικονομική καταστροφή. Η απόφαση του Ιράν να χρησιμοποιήσει αυτό το όπλο δείχνει ότι η σύγκρουση έχει εισέλθει σε μια νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις, γνωρίζοντας ότι τα περιθώρια ελιγμών είναι περιορισμένα. Οποιαδήποτε στρα воτική απάντηση στον αποκλεισμό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, ενώ η αδράνεια θα ισοδυναμούσε με παράδοση στην τρομοκρατία των Φρουρών της Επανάστασης. Το Στενό του Ορμούζ έχει μετατραπεί σε μια σκηνή όπου παίζεται το μέλλον της παγκόσμιας ενέργειας, με το Ιράν να κρατά στα χέρια του τα σπίρτα.
Η φωτιά που απειλεί να κάψει τα πλοία στο Στενό του Ορμούζ δεν θα περιοριστεί στα νερά του Κόλπου. Οι φλόγες της θα φτάσουν σε κάθε γωνιά του πλανήτη, σε κάθε νοικοκυριό που πληρώνει τον λογαριασμό της ενέργειας, σε κάθε επιχείρηση που εξαρτάται από τη σταθερότητα των τιμών. Η Μέση Ανατολή φλέγεται και μαζί της καίγονται οι ελπίδες για μια ομαλή ενεργειακή μετάβαση και οικονομική σταθερότητα. Το ερώτημα που πλανάται πάνω από την παγκόσμια κοινότητα είναι αν θα καταφέρει να σβήσει αυτή τη φωτιά προτού κατακάψει τα πάντα στο πέρασμά της.
