Η μητρική εταιρεία του Facebook και του Instagram βρίσκεται για ακόμη μία φορά αντιμέτωπη με τη δικαιοσύνη, αυτή τη φορά σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της Καλιφόρνια, που καλείται να δώσει εξηγήσεις για τους κινδύνους που εγκυμονούν οι πλατφόρμες της για τους ανηλίκους.
Η δίκη ξεκίνησε την Τρίτη στο Όκλαντ, με τέσσερις αμερικανικές Πολιτείες να ζητούν αποζημιώσεις τρισεκατομμυρίων δολαρίων και ριζικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των εφαρμογών της εταιρείας. Από την πλευρά της, η Meta εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι καταβάλλει αδιάκοπες προσπάθειες για τη διασφάλιση της προστασίας των παιδιών.
Οι Πολιτείες που οδήγησαν τη Meta στο δικαστήριο
Η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ είναι οι τέσσερις Πολιτείες που βρίσκονται τώρα στην αίθουσα του ομοσπονδιακού δικαστηρίου. Περιλαμβάνονται στις 29 Πολιτείες που μήνυσαν την εταιρεία το 2023 για ζητήματα ασφάλειας και ιδιωτικότητας των παιδιών. Οι υπόλοιπες 25 αναμένεται να οδηγηθούν σε δίκη σε μεταγενέστερο στάδιο. Παράλληλα, η Meta αντιμετωπίζει νομικές διαδικασίες και σε πολιτειακά δικαστήρια, μεταξύ των οποίων και μία υπόθεση που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Τενεσί.
Ένα σώμα ενόρκων θα κληθεί να αποφασίσει εάν οι γενικοί εισαγγελείς των Πολιτειών τεκμηρίωσαν επαρκώς τον ισχυρισμό ότι ο τεχνολογικός κολοσσός σχεδίασε τις εφαρμογές του με σκοπό να εθίσει τους χρήστες, να τους κρατήσει συνδεδεμένους για όσο το δυνατόν περισσότερο, να συλλέξει τα δεδομένα τους και να αποκρύψει την αλήθεια από το κοινό.
Το κατηγορητήριο: Εθισμός, ψυχική υγεία και παράνομη συλλογή δεδομένων
Η αγωγή κατηγορεί τη Meta ότι συμβάλλει στην κρίση ψυχικής υγείας των νέων, σχεδιάζοντας εν γνώσει της και εσκεμμένα λειτουργίες που εθίζουν τα παιδιά στις πλατφόρμες της, ενώ παράλληλα αποκρύπτει τις βλαβερές συνέπειες από το κοινό. Επιπλέον, υποστηρίζεται ότι η εταιρεία συλλέγει συστηματικά δεδομένα παιδιών κάτω των 13 ετών χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων τους, παραβιάζοντας τον ομοσπονδιακό νόμο.
Κατά την εναρκτήρια αγόρευσή της, η αναπληρώτρια γενική εισαγγελέας του Υπουργείου Δικαιοσύνης της Καλιφόρνια, Μέγκαν Ο’ Νιλ, παρουσίασε τα επιχειρήματα των Πολιτειών στους οκτώ ενόρκους. Όπως είπε, η Meta γνώριζε πολλά για τους εγκεφάλους των παιδιών, μεταξύ άλλων τον τρόπο με τον οποίο αναζητούν διαρκώς επιβραβεύσεις, την ευαισθησία τους στην κοινωνική ανατροφοδότηση και το γεγονός ότι εξακολουθούν να αναπτύσσουν την ικανότητά τους να ελέγχουν τις παρορμήσεις τους με τον τρόπο που το κάνουν οι ενήλικες. Σύμφωνα με την ίδια, η Meta ερεύνησε αυτές τις αδυναμίες και συζήτησε πώς θα μπορούσε να τροποποιήσει το Instagram για να ανταποκριθεί σε αυτές.
Χαρακτηριστικά, η Ο’ Νιλ ανέφερε τον τίτλο εσωτερικής μελέτης της Meta «Οι μικροί είναι οι καλύτεροι», λέγοντας στους ενόρκους ότι για την εταιρεία τα παιδιά είναι το προϊόν. Πρόσθεσε επίσης ότι η Meta γνώριζε ότι παιδιά κάτω των 13 ετών χρησιμοποιούσαν τα προϊόντα της παρότι αυτό απαγορευόταν, ωστόσο απέτυχε να λάβει τα πιο απλά και προφανή μέτρα για να τα κρατήσει μακριά. Ως παράδειγμα ανέφερε ότι όταν η εταιρεία διαπίστωνε πως κάποιος χρήστης του Facebook ήταν κάτω των 13 ετών, απενεργοποιούσε τον λογαριασμό του στο Facebook, αλλά όχι τον συνδεδεμένο λογαριασμό του στο Instagram.
Η κατάθεση του πρώην στελέχους Αρτούρο Μπέχαρ
Ως πρώτο μάρτυρα, οι Πολιτείες κάλεσαν τον Αρτούρο Μπέχαρ, πρώην στέλεχος της Meta, ο οποίος εργάστηκε ως διευθυντής μηχανικής στο Facebook από το 2009 έως το 2015 και επέστρεψε την περίοδο 2019 έως 2021 ως εξωτερικός συνεργάτης για θέματα ασφαλείας. Ο Μπέχαρ κατέθεσε ότι, αντίθετα με τους ισχυρισμούς της Meta, οι έρευνες της εταιρείας για ζητήματα ασφαλείας δεν αξιοποιούνταν ουσιαστικά για τη βελτίωση των προϊόντων.
Αναφερόμενος στο περιεχόμενο που σχετίζεται με διατροφικές διαταραχές, εξήγησε ότι οι μηχανικοί της Meta είχαν πολύ καλές ιδέες για το πώς να το βελτιώσουν, ώστε οι χρήστες και ειδικά οι νεότεροι να μην εκτίθενται σε αυτό. Όμως, μόλις οι προτάσεις περνούσαν από αξιολόγηση, περιορίζονταν σε κάτι ελάχιστο που δεν έκανε καμία διαφορά.
Η υπεράσπιση της Meta
Ο δικηγόρος της Meta, Πολ Σμιντ, ξεκίνησε την επιχειρηματολογία του από τα αδιαμφισβήτητα στοιχεία της δίκης. Αναγνώρισε ότι παρόλο που παιδιά κάτω των 13 ετών δεν επιτρέπεται να βρίσκονται στις εφαρμογές, ορισμένα λένε ψέματα για την ηλικία τους. Επίσης, ότι ορισμένοι έφηβοι δυσκολεύονται να διαχειριστούν τον χρόνο τους και πως κάποιοι χρήστες αναρτούν αρνητικό περιεχόμενο στο Facebook και το Instagram.
Ωστόσο, τόνισε ότι η υπεράσπιση θα επικεντρωθεί στο έργο που επιτελεί η Meta για να καταστήσει τις πλατφόρμες της ασφαλέστερες, καθώς και στην ενημέρωση που παρέχει στο κοινό. Όπως είπε, μεγάλο μέρος της αγωγής αφορά κυβερνητικούς δικηγόρους και μάρτυρες που υποστηρίζουν ότι στην προσπάθεια βελτίωσης η εταιρεία θα έπρεπε να ενεργήσει λίγο διαφορετικά. Ο ίδιος υποστήριξε ότι αυτές οι προσπάθειες βελτίωσης είναι σημαντικές και ότι τα στοιχεία θα το αποδείξουν.
Το δικαστήριο, ο δικαστής και το διακύβευμα
Η διαδικασία επιβλέπεται από την περιφερειακή δικαστή των ΗΠΑ, Ιβόν Γκονζάλες Ρότζερς, η οποία διορίστηκε το 2011 από τον πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα. Έχει αναλάβει πληθώρα πολύπλοκων και προβεβλημένων υποθέσεων που αφορούν κολοσσούς της τεχνολογίας, μεταξύ των οποίων η αγωγή του Έλον Μασκ κατά της OpenAI και των ιδρυτών της, καθώς και η μήνυση της Epic Games κατά της Apple για το ηλεκτρονικό της κατάστημα εφαρμογών.
Η δίκη αναμένεται να διαρκέσει έξι εβδομάδες και θα περιλάβει καταθέσεις από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Meta, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, καθώς και από άλλα στελέχη και πρώην υπαλλήλους. Εάν η Meta χάσει τη δίκη, το δικαστήριο θα έχει ευρεία διακριτική ευχέρεια όσον αφορά το ύψος της οικονομικής ποινής. Η εταιρεία έχει δηλώσει ότι σε περίπτωση ήττας η υπόθεση θα μπορούσε να την καταστήσει υπόχρεη για αποζημιώσεις ύψους 1,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, αν και νομικοί εμπειρογνώμονες εκτιμούν ότι ένα ποσό κοντά σε αυτό θεωρείται απίθανο.
Ένα κύμα μηνύσεων και οργισμένοι γονείς έξω από το δικαστήριο
Η δίκη αυτή αποτελεί την πιο πρόσφατη προσθήκη σε μια χιονοστιβάδα μηνύσεων κατά της Meta Platforms και άλλων εταιρειών μέσων κοινωνικής δικτύωσης, όπως το YouTube της Google, το TikTok και το Snap. Οι κατηγορίες εστιάζουν στο ότι οι πλατφόρμες τους βλάπτουν τους νέους, συλλέγουν παράνομα τα δεδομένα τους και είναι σκόπιμα σχεδιασμένες για να προκαλούν εθισμό.
Με την έναρξη της δίκης, συνήγοροι για την ασφάλεια των παιδιών και γονείς που αποδίδουν τον θάνατο των παιδιών τους στις βλαβερές συνέπειες των social media συγκεντρώθηκαν έξω από το δικαστικό μέγαρο. Πολλοί γονείς κρατούσαν φωτογραφίες των αδικοχαμένων παιδιών τους, συχνά με δάκρυα στα μάτια, καθώς μιλούσαν στους δημοσιογράφους. Αρκετοί κρατούσαν ένα τεράστιο πανό με τα ονόματα και τις ηλικίες των παιδιών που έχασαν τη ζωή τους από αιτίες που σχετίζονται με τα κοινωνικά δίκτυα.
Ανάμεσά τους βρισκόταν η Μαίρη Ρόντι, ο 15χρονος γιος της οποίας, Ράιλι Μπάσφορντ, αυτοκτόνησε αφού έπεσε θύμα σεξουαλικού εκβιασμού μέσω του Facebook Messenger. Η ίδια βοήθησε να γραφτούν τα ονόματα στο πανό και ανέφερε ότι από τον Μάρτιο χρειάστηκε να προστεθούν 39 νέα ονόματα. Όπως δήλωσε, το πανό δεν είναι απλώς ένα πανό. Κάθε όνομα που έγραψε εκεί είναι μια υπόσχεση ότι αυτά τα παιδιά δεν θα ξεχαστούν ποτέ και πως οι ιστορίες τους θα επιβάλουν τη λογοδοσία εκεί όπου κάποτε κυριαρχούσε η σιωπή.
