Μεγάλη ανησυχία προκαλούν στους κατοίκους στην Κυψέλη οι εικόνες με ρωγμές που καταγράφονται σε κτίρια γύρω από το εργοτάξιο της Γραμμής 4 του Μετρό στην πλατεία Κυψέλης και κατά μήκος της γραμμής που εκτελεί ο μετροπόντικας εργασίες από την πλατεία Κυψέλης προς τον σταθμό στην οδό Ευελπίδων.
Οι ένοικοι των πολυκατοικιών υποστηρίζουν ότι οι ζημιές έχουν προκληθεί λόγω των εργασιών του μετρό και ζητούν την άμεση παρέμβαση των Αρχών προκειμένου να διασφαλιστούν οι κατοικίες τους, ενώ αφήνουν να εννοηθεί ότι θα κινηθούν και νομικά.
Ιδιοκτήτες και ένοικοι δείχνουν με απόγνωση τις βαθιές ρωγμές που έχουν σχηματιστεί σε τοίχους, δοκάρια, πόρτες, παράθυρα, ακόμη και στα πλακάκια του εδάφους.
Η Πρωτοβουλία Κατοίκων υποστηρίζει ότι έχουν ήδη καταγραφεί σοβαρές ζημιές σε περισσότερες από 20 πολυκατοικίες. Τα προβλήματα, όπως σημειώνουν, ξεκίνησαν την περίοδο που ο μετροπόντικας έσκαβε το υπέδαφος ανάμεσα στον σταθμό της πλατείας Κυψέλης και την Ευελπίδων, ενώ η πρόσφατη κατάρρευση κτιρίου στα Πετράλωνα μετέτρεψε την ανησυχία τους σε καθαρό τρόμο.
Αυτή την ώρα, οι κάτοικοι βρίσκονται στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας, προκειμένου να εκθέσουν την επικίνδυνη κατάσταση και να διεκδικήσουν άμεσες λύσεις και εγγυήσεις για την ασφάλεια της ζωής τους.
«Καθίζηση από την πρώτη εβδομάδα εργασιών του μετροπόντικα»
Μιλώντας στο Orange Press Agency, ο Αλέξανδρος Κουτρουλάρης, κάτοικος της Κυψέλης, περιγράφει με δραματικό τρόπο την καθημερινότητά τους. «Το σπίτι μου βρίσκεται γύρω στα εκατό μέτρα από την πλατεία Κυψέλης και, όπως θα δείτε, με την έναρξη των εργασιών για την επέκταση της γραμμής του μετρό έχουν αρχίσει και εμφανίζονται μεγάλες ρηγματώσεις σε ολόκληρο το κτίριο. Οι περισσότερες ρωγμές είναι διαγώνιες και ξεκινάνε από τα πορτοπαράθυρα. Αυτό κυρίως οφείλεται στην καθίζηση που έχει γίνει στο έδαφος λόγω των εργασιών», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όπως εξηγεί ο ίδιος, η ζημιά έγινε σχεδόν ακαριαία: «Ξεκίνησε κατευθείαν αφότου πέρασε ο μετροπόντικας. Πρέπει να ήταν τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο. Κατευθείαν από την πρώτη εβδομάδα εμφανίστηκαν και, επειδή το φαινόμενο της καθίζησης δεν ξέρουμε αν είναι ακόμα ενεργό, συνεχίζουν να εμφανίζονται είτε νέες ρηγματώσεις είτε να επεκτείνονται οι υπάρχουσες».
Φυγή ενοικιαστών και 200 διαμερίσματα με ζημιές
Η κατάσταση έχει οδηγήσει πολλούς κατοίκους στο να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, καθώς η οπτική εικόνα των κτιρίων προκαλεί ανασφάλεια.
«Υπήρχαν ενοικιαστές οι οποίοι φύγανε με το που εμφανίστηκαν οι ρωγμές. Σε όλα τα διαμερίσματα έχουν ακριβώς ίδιες ζημιές. Όλα, από το υπόγειο μέχρι επάνω. Είναι περίπου 200 διαμερίσματα που είναι καταγεγραμμένα με ζημιές αυτή τη στιγμή, από την πλατεία Κυψέλης διαγωνίως μέχρι και την Ευβοίας, όπου έχει σταματήσει το έργο εδώ και ενάμιση-δύο μήνες», επισημαίνει ο κ. Κουτρουλάρης.
«Σείστηκε ο τόπος ένα βράδυ – Σκάβουν δύο μέτρα κάτω από τα πόδια μας»
Οι κάτοικοι καταγγέλλουν παντελή έλλειψη ενημέρωσης για τις φάσεις της υπόγειας εκσκαφής, παρά το γεγονός ότι οι εργασίες γίνονταν σε απόσταση αναπνοής από τα θεμέλιά τους.
«Είχαν έρθει, είχαν κάνει οπτικό έλεγχο πριν ξεκινήσουν τις εργασίες για να δουν αν υπάρχουν ήδη ρωγμές στα κτίρια. Μετά τοποθέτησαν αισθητήρες για να μπορούν να μετράνε την καθίζηση. Μετά, χωρίς να μας ειδοποιήσουν, ξαφνικά ένα βράδυ άρχισε να σείεται ο τόπος. Κατεβήκαμε στο δεύτερο υπόγειο και το νιώθαμε στα πόδια μας, γιατί πρέπει να έχουν σκάψει γύρω στα δέκα μέτρα και εμάς σκεφτείτε ότι το τελευταίο υπόγειο φτάνει στα οχτώ μέτρα βάθος. Δηλαδή πρέπει να είναι απόσταση δύο-τριών μέτρων από το ταβάνι τους. Το νιώθαμε στα πόδια μας ακριβώς από κάτω και δεν μας είχαν πει καν τι μέρα θα περάσει από κάτω», περιγράφει ο κ. Κουτρουλάρης.
«Αρνούνται να μας δώσουν τα στοιχεία των μετρήσεων»
Όταν οι κάτοικοι άρχισαν να διαμαρτύρονται για τις εμφανείς ζημιές, η αντιμετώπιση που έλαβαν από τους υπευθύνους ήταν αποκαρδιωτική.
«Αφότου εμφανίστηκαν οι ρωγμές, αρχίσαμε να τους καλούμε. Ερχόντουσαν, έκαναν ένα γρήγορο οπτικό έλεγχο και μας λέγανε ότι “εμείς δεν μπορούμε να εγγυηθούμε για τη στατικότητα των κτιρίων, να απευθυνθούμε σε ιδιώτες μηχανικούς”, όπου το κόστος για μια στατική μελέτη είναι στα 30.000 ευρώ. Επίσης, δεν μας δίνουν καθόλου τα δεδομένα από τις μετρήσεις τους, ούτε για την καθίζηση ούτε για το οτιδήποτε. Αρνούνται γιατί λένε ότι είναι για προσωπική τους εταιρική χρήση. Κάναμε αίτημα στην πολεοδομία και ήρθε και μας έχει δώσει μια γνωμάτευση, η οποία επί της ουσίας λέει ότι όντως υπάρχουν ζημιές και ρηγματώσεις, αλλά για τη στατική επάρκεια του κτιρίου θα πρέπει να απευθυνθούμε ιδιωτικά σε μηχανικούς».
Το οικονομικό βάρος μιας τέτοιας μελέτης είναι δυσβάσταχτο για την περιοχή. «Τα δημογραφικά της Κυψέλης είναι άτομα συνταξιούχοι, χαμηλοσυνταξιούχοι, οι οποίοι με το ζόρι μπορούν να καλύψουν τα έξοδα των πολυκατοικιών τους έτσι κι αλλιώς. Δεν ξέρουμε ακριβώς τι θα γίνει και στον πολύ μικρό σεισμό που θα έρθει στο μέλλον, σε δύο-τρία ρίχτερ τι μπορεί να γίνει. Γιατί το κτίριο αυτή τη στιγμή είναι λες και έχει υποστεί ένα μεγάλο σεισμό. Όταν έχεις στα πέντε μέτρα σου να σου σκάβει ο μετροπόντικας από κάτω και να γίνεται καθίζηση σε όλο το έδαφος… Και σκεφτείτε ότι δεν δέχονται καν να κάνουν γεωστατικές μελέτες για να δουν την καταλληλότητα του εδάφους. Δεν δέχονται να κάνουν καμία μελέτη όσο δεν υπάρχει κάποιος να τους αναγκάσει», τονίζει ο κ. Κουτρουλάρης.
Αποκόλληση κτιρίων και ο κίνδυνος νέων κατεδαφίσεων
Οι ζημιές δεν περιορίζονται στο εσωτερικό των διαμερισμάτων, καθώς οι μετατοπίσεις του εδάφους έχουν επηρεάσει τη συνολική δομή της γειτονιάς:
«Οι πόρτες και τα παράθυρα είχαν σκαλώσει όλα, δεν ανοίγανε. Όλη αυτή η ρωγμή είναι επειδή έχει σηκωθεί όλο το έδαφος. Άμα περπατήσεις, θα δεις ότι δεν είναι ισοκατανεμημένο. Δίπλα σε εμάς, ακριβώς εδώ πέρα, θα γίνει η κατεδάφιση όλου αυτού του κτιρίου και θα χτιστεί πολυκατάστημα –αυτός είναι παλιός κινηματογράφος, θα το πάρει μια εταιρεία. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να γίνει αντιστήριξη σε όλο αυτό το κομμάτι για να μην έχουμε ακριβώς αυτό που έγινε στα Πετράλωνα. Και επίσης, προτού ξεκινήσουν οι εργασίες ανέγερσης νέου κτιρίου και κατεδάφισης αυτού, πρέπει να γίνουν μελέτες κατά πόσο το έδαφος μπορεί να υποστεί κατεδάφιση τέτοιου κτιρίου. Δείτε όλη τη ρωγμή που πάει πάνω στις ταράτσες. Υπάρχει αποκόλληση μεταξύ των πολυκατοικιών. Δηλαδή δεν εφάπτονται πλήρως πλέον».
Οι διεκδικήσεις στο Δημοτικό Συμβούλιο: «Όχι μερεμέτια και μπακαλοδουλειές»
Οι κάτοικοι ξεκαθαρίζουν ότι δεν τάσσονται κατά του έργου, αλλά απαιτούν να διασφαλιστεί η σωματική τους ακεραιότητα:
«Τώρα θα παρουσιάσουμε το ζήτημα στο Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων, όπου ουσιαστικά θα γνωστοποιήσουμε τις απαιτήσεις μας, οι οποίες αφορούν δύο θέματα: την ασφάλεια και μετά την αποκατάσταση. Όταν εννοούμε ασφάλεια, να γίνουν όλες οι γεωστατικές μελέτες, να γίνουν στατικές μελέτες σε όλα τα κτίρια, να επαναπροσδιοριστεί ακριβώς το τι χρειάζεται για να συνεχίσει η επέκταση του μετρό, να γίνουν νέες μελέτες. Γιατί οι άνθρωποι μάλλον είναι ακατάλληλοι και επικίνδυνοι και θα καταστρέψουν τη μισή Αθήνα. Εμείς δεν είμαστε σε καμία περίπτωση ενάντια στο μετρό, γιατί είναι ένα τεράστιο έργο κοινής ωφέλειας, αλλά πρέπει να παραμείνει κοινής ωφέλειας και όχι να βγάλουμε το “κοινής” και να μείνει μόνο το “ωφέλειας”. Σε δεύτερο χρόνο, όταν ξέρουμε ακριβώς σε τι κατάσταση βρίσκονται και τα κτίριά μας και το έδαφος, να αρχίσουν να γίνονται οι αποκαταστάσεις όπως ορίζει η επιστήμη, και όχι να έρθουν εδώ πέρα και απλά να σοβατίσουν όπου βλέπουν μια ρωγμή και μετά από δύο μήνες να εμφανιστούν πάλι. Να μη γίνουν μερεμέτια και μπακαλοδουλειές».
Ο κ. Κουτρουλάρης καταγγέλλει επίσης την προσπάθεια των υπευθύνων να αποποιηθούν τις ευθύνες τους επικαλούμενοι άγνοια για τη γεωλογική φύση της περιοχής:
«Μας λέγανε ότι δεν ξέρανε καν ότι υπήρχαν ρέματα και ποτάμια στην Κυψέλη, το οποίο είναι ψέμα. Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην ξέρει ότι η Φωκίωνος ήταν ρεματιά. Θα πρέπει να το αναλάβει η κοινοπραξία, δηλαδή το Ελληνικό Μετρό και ο ΑΒΑΞ, με την επίβλεψη του κράτους, του Υπουργείου Υποδομών… δεν ξέρω ποιος είναι ο αρμόδιος φορέας».
Το χρονικό των καθιζήσεων και το «πάγωμα» του Μετροπόντικα
Τα σοβαρά προβλήματα στη νέα γραμμή 4 (Άλσος Βεΐκου – Γουδή) άρχισαν να έρχονται στο φως από τις αρχές Απριλίου του 2026. Στις 16 Απριλίου, η ανησυχία έγινε απτή πραγματικότητα όταν οι δρόμοι ανάμεσα στην οδό Κυψέλης και την Ευελπίδων πλημμύρισαν ξαφνικά από τόνους τσιμεντολάσπης. Η «Ελληνικό Μετρό» είχε αποδώσει τότε το φαινόμενο στην εκτόξευση ειδικού αφρού «με ελεγχόμενη πίεση» για τη σταθεροποίηση των σαθρών υπερκείμενων εδαφών.
Η απόσταση ανάμεσα στον μελλοντικό σταθμό της Κυψέλης και εκείνον των Δικαστηρίων είναι μόλις 800 μέτρα, διαδρομή που κανονικά καλύπτεται σε δύο μήνες. Ωστόσο, εξαιτίας των καθιζήσεων που ξεπέρασαν τα όρια ασφαλείας, ο μετροπόντικας αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία του κάτω από την οδό Ζακύνθου, περίπου στα μισά της διαδρομής.
Η «Ελληνικό Μετρό» έχει ήδη αναθέσει ειδική μελέτη για να διαπιστωθεί υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να επανεκκινήσει το μηχάνημα. Αυτή η εμπλοκή προσθέτει νέα καθυστέρηση στο έργο.
