Η αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ παρουσιάζεται συχνά ως μία από τις μεγάλες επιτυχίες της ελληνικής οικονομίας των τελευταίων ετών. Όμως αυτή η ανάγνωση είναι ελλιπής.
Γιατί το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν μειώθηκε το χρέος, αλλά με ποιο κόστος μειώθηκε και ποιος πλήρωσε αυτό το κόστος.
Η δημοσιονομική προσαρμογή δεν έγινε σε κοινωνικό κενό. Στηρίχθηκε σε υψηλά φορολογικά έσοδα, σε πληθωριστικές πιέσεις που ενίσχυσαν ονομαστικά τα δημόσια έσοδα και σε μια καθημερινότητα όπου τα νοικοκυριά είδαν το κόστος τροφίμων, στέγασης, ενέργειας και βασικών υπηρεσιών να αυξάνεται ταχύτερα από την πραγματική βελτίωση του εισοδήματός τους.
Γι’ αυτό η μείωση του debt-to-GDP δεν μπορεί από μόνη της να περιγραφεί ως κοινωνική ή οικονομική επιτυχία.
Είναι ένα αποτέλεσμα που επιτεύχθηκε με μεγάλες θυσίες των Ελλήνων πολιτών.
Και αυτό ακριβώς αλλάζει το επόμενο ελληνικό στοίχημα.
Η χώρα δεν χρειάζεται απλώς να συνεχίσει να βελτιώνει τους δημοσιονομικούς της δείκτες. Χρειάζεται να μεταφέρει το κέντρο βάρους από το debt-to-GDP στο διαθέσιμο εισόδημα, από τη λογιστική εικόνα της οικονομίας στην πραγματική ζωή των νοικοκυριών.
Η ανάπτυξη πρέπει πλέον να αξιολογείται με διαφορετικά κριτήρια: αυξάνονται οι πραγματικοί μισθοί; Μειώνεται το βάρος της στέγασης; Περισσεύουν περισσότερα χρήματα στο τέλος του μήνα; Δημιουργούνται καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας; Αυξάνεται η παραγωγικότητα; Μειώνεται η εξάρτηση της οικονομίας από κατανάλωση, ακίνητα και εισαγωγές;
Γιατί μπορεί το ΑΕΠ να αυξάνεται και το χρέος ως ποσοστό του να μειώνεται, αλλά αν ο πολίτης χρειάζεται μεγαλύτερο μέρος του μισθού του για τα ίδια βασικά αγαθά, τότε η οικονομική πρόοδος δεν έχει μετατραπεί σε κοινωνική πρόοδο.
Αυτό είναι το πραγματικό επόμενο στοίχημα της Ελλάδας.
Όχι απλώς να μειώνεται το χρέος του κράτους, αλλά να μειώνεται η οικονομική πίεση πάνω στον πολίτη.
Να περάσουμε από μια οικονομία καλών μακροοικονομικών τίτλων σε μια οικονομία υψηλότερων πραγματικών εισοδημάτων, μεγαλύτερης παραγωγικότητας και δικαιότερης κατανομής της ανάπτυξης.
Γιατί η πραγματική επιτυχία δεν θα είναι να μπορεί η Ελλάδα να δείχνει καλύτερους αριθμούς στις Βρυξέλλες.
Θα είναι όταν οι καλύτεροι αριθμοί αρχίσουν να φαίνονται και στο πορτοφόλι των Ελλήνων.
