Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (πίνακας 1) δείχνουν ότι:
(α) Η αύξηση τουδημόσιου χρέους ήχρέους Γενικής Κυβέρνησης την πενταετία 2020-24 ήταν 7,6% (2019:339,2 δισ., 2024:365 δισ.). Υπενθυμίζεται ότι το δημόσιο χρέος της χώραςστις 31.12.11, λίγο πριν το δραματικό «κούρεμά» του, ήταν 8,7 δισ. μικρότερο. Την ίδια πενταετία η αύξηση του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές (η ανάπτυξη της οικονομίας), παρά την πρωτοφανή εισροή πόρων από την ΕΕ, ήταν μόλις 8,6%. Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές την πενταετία 2020-24 μειώθηκε μόλις κατά 1,6 ποσοστιαίες μονάδες (2019:183,8%, 2024: 182,2%). Η Κυβέρνηση παραβλέπει την πρωτοφανή διόγκωση του δημόσιου χρέουςκαι προβάλλει αποκλειστικά τη μείωσή του ως ποσοστό του ΑΕΠ. Επιπλέον, ισχυρίζεται ότι η ανάπτυξη της οικονομίας (αύξηση του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές) μείωσε το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ. Ωστόσο, τα παραπάνω στοιχεία δεν επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό της.
(β) Η αύξηση του διογκωμένου από την ακρίβεια ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές την πενταετία 2020-24 ήταν 27,8%, δηλαδή υπερτριπλάσια από την αντίστοιχη αύξηση του ΑΕΠ σε σταθερές (8,6%). Αποτέλεσμα αυτών των μεταβολών ήταν η μείωση του δημόσιου χρέουςως ποσοστό του ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές κατά 29 ποσοστιαίες μονάδες (2019:183,2%, 2024:154,2%). Από τα παραπάνω στοιχεία προκύπτει αναμφίλεκτα ότι η μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ την πενταετία 2020-24 οφείλεται σχεδόν εξολοκλήρουστην ακρίβεια και όχι στην ανάπτυξη.
Βεβαίως η ακρίβεια, η οποία διόγκωσε την αύξηση του ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές, είχε βαρύ κοινωνικό κόστος. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την Έρευνα Συνθηκών Διαβίωσης έτους 2024 της ΕΛΣΤΑΤ (συν. 1) το ποσοστό των Ελλήνων, που ζούσαν σε νοικοκυριά με συνολικό διαθέσιμο εισόδημα χαμηλότερο από το κατώφλι της φτώχειας (ετήσιο εισόδημα €6.510 το 2024 και €4.917 το 2019) μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις, ανέβηκε στο 19,6% το 2024 από 17,9% που ήταν το 2019. Δηλαδή, οι Έλληνες που ζούσαν σε νοικοκυριά με εισόδημα χαμηλότεροαπό το κατώφλι της φτώχειας αυξήθηκαν από 1.876.365 το 2019 σε 2.054.567 το 2024 (σχεδόν ένας στους πέντε). Είναι αξιοσημείωτο ότι η φτώχεια πλήττει περισσότερο τα παιδιά (ποσοστό φτώχειας 22,4%) και τις γυναίκες (ποσοστό φτώχειας 20,2%).
Συμπερασματικά, η μείωση του δημόσιου χρέους της χώρας ως ποσοστό του ΑΕΠ την πενταετία 2020-24 οφείλεται σχεδόν εξολοκλήρου στην ακρίβεια, η οποία υπερτριπλασίασε την αύξηση του ΑΕΠ σε σταθερές τιμές (την ανάπτυξη της οικονομίας) και οδήγησε σε ποσοστιαία αύξηση του ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές υπερτριπλάσια της ποσοστιαίας αύξησης του δημόσιου χρέους. Βεβαίως η ακρίβεια είχε βαρύ κοινωνικό κόστος. Οι Έλληνες που ζούσαν σε νοικοκυριά με εισόδημα χαμηλότεροαπό το κατώφλι της φτώχειας αυξήθηκαν από 1.876.365 το 2019 σε 2.054.567 το 2024.
| Πίνακας 1: Χρέος Γ/Κ ή δημόσιο χρέος και ΑΕΠ σε σταθερές (τιμές 2020) και τρέχουσες τιμές (εκ. ευρώ) | ||||||
| 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | |
| Δημόσιο χρέος ή χρέος Γ/Κ | 339.201 | 350.798 | 364.141 | 368.005 | 369.110 | 364.965 |
| ΑΕΠ σε σταθερές τιμές | 184.507 | 167.540 | 182.039 | 192.091 | 196.194 | 200.288 |
| ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές | 185.181 | 167.540 | 184.575 | 207.009 | 224.686 | 236.736 |
| Δημόσιο χρέος (% ΑΕΠ σε σταθ/ρές τιμές) | 183,8 | 209,4 | 200,0 | 191,6 | 188,1 | 182,2 |
| Δημόσιο χρέος (% ΑΕΠ σε τρεχ/σες τιμές) | 183,2 | 209,4 | 197,3 | 177,8 | 164,3 | 154,2 |
| Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, Στατιστικά Δελτία «Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» Σημείωση: Το δημόσιο χρέος ή χρέος Γ/Κ ήταν 335.515 εκ. στις 30.6.19 και 367.852 εκ. στις 30.9.25 | ||||||
Ορισμοί:
(1) Κράτος ή Κεντρική Διοίκηση ή Δημόσιοείναι η Βουλή, η Προεδρία της Δημοκρατίας, τα Υπουργεία, οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και οι Ανεξάρτητες Αρχές που δεν έχουν νομική προσωπικότητα.
(2) Γενική Κυβέρνηση (Γ/Κ)είναι το σύνολο των δημόσιων φορέων (Κράτος, ΟΤΑ, ΟΚΑ κ.α.), οι οποίοι περιλαμβάνονται στο ομώνυμο μητρώο της ΕΛΣΤΑΤ.
(3) Κρατικό Χρέος ή χρέος Κεντρικής Διοίκησης ή χρέος του Δημοσίου είναι οι οφειλές του Κράτους προς όλους ανεξαιρέτως τους δανειστές του.
(4) Χρέος Γ/Κ ή δημόσιο χρέος είναι το σύνολο των χρεών όλων των δημόσιων φορέων ή φορέων Γ/Κ προς φορείς εκτός Γ/Κ.Διευκρινίζεταιότι: (α) χρέος του Δημοσίου είναι το χρέος του Κράτους, ενώ δημόσιο χρέος είναι το χρέος όλων των φορέωνΓ/Κ προς φορείς εκτός Γ/Κ, (β) ο κρατικός δανεισμός από φορείς Γ/Κ δεν προσμετράται στο χρέος Γ/Κκαι(γ) οι τόκοιτουκρατικούχρέους προς φορείς Γ/Κ δεν επιβαρύνουντοαποτέλεσμα(έλλειμμα/πλεόνασμα)τουΠροϋπολογισμού(Π/Υ) Γ/Κ.
(5)Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) είναι η συνολική χρηματική αξία των τελικών αγαθών και υπηρεσιών – δηλαδή, αυτών που αγοράζονται από τους τελικούς χρήστες – που παράγονται σε μία χώρα μία συγκεκριμένη χρονική περίοδο (π.χ. έτος). Το ΑΕΠ αποτελεί ένα περιεκτικό μέτρο της συνολικής εγχώριας παραγωγής και χρησιμοποιείται ως δείκτης επίδοσης και υγείας της οικονομίας μιας χώρας.
(6) Το ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές μετριέται με βάση τις πραγματικές τιμές στις οποίες αγοράζονται τα τελικά αγαθά και υπηρεσίες, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η αύξηση ή μείωση των τιμών λόγω πληθωρισμού ή αποπληθωρισμού. Η μεταβολή του ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές μπορεί να προέλθει είτε από μεταβολή των ποσοτήτων των παραγόμενων αγαθών και υπηρεσιών, είτε απόμεταβολή των τιμών τους.
(7) Το ΑΕΠ σε σταθερές τιμές μετριέται με βάση τις τιμές συγκεκριμένου έτους αναφοράς (έτος βάσης), για να εξουδετερώνεται η επίδραση της μεταβολής των τιμών στην μεταβολή του. Ημεταβολή τουΑΕΠ σε σταθερές τιμές δείχνει τηνανάπτυξη μιαςοικονομίας και μπορεί να προέλθει μόνο από μεταβολή των παραγόμενων ποσοτήτων αγαθών και υπηρεσιών.
