Με 167.000 ευρώ κάθε χρόνο ή αλλιώς 333.800€ ανά διετί0α θα επιβαρύνεται η τσέπη του Έλληνα φορολογούμενου για να καθαρίζεται από ιδιωτική εταιρεία το μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη μετά τη «διαταγή» Μητσοτάκη τον περασμένο Οκτώβριο για απροκάλυπτη πολιτική εργαλοποίηση του ιστορικού χώρου στο κέντρο της Αθήνας, με φόντο την απεργία πείνας του Πάνου Ρούτσι.
Επιπλέον, μέσω του Γενικού Επιτελείου Στρατού δρομολογήθηκε η δαπάνη 27.900€ για μελέτη σχετικά με την αρχιτεκτονική διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, που όπως αναφερόταν στο «γαλάζιο» αφήγημα μέχρι και πριν από λίγους μήνες θα πρέπει να κρατήσει αναλλοίωτη την εικόνα του. Επίσης, από τα στοιχεία και την έρευνα προκύπτει ότι θα δοθούν 86.000€ το 2027 για παροχή υπηρεσιών καλλωπισμού στον χώρο πρασίνου μπροστά από το μνημείο. Ωστόσο τα φυτά στο σημείο είναι μετρημένα στα δάχτυλα.
Η τιμωρία του Δένδια
Πώς φτάσαμε μέσα σε λίγους μήνες στην απόλυτη εκμετάλλευση του ιστορικού μνημείου από την πλευρά της Κυβέρνησης; Ο πρωθυπουργός θέλησε στα μέσα του φθινοπώρου να «απαντήσει» εκδικητικά στην απεργία του Πάνου Ρούτσι, πάτερα θύματος στα Τέμπη, με αλλαγή «καθεστώτος» στο εμβληματικό σημείο και επιβολή πονών σε όποιον πολίτη τολμήσει στο μέλλον να διαμαρτυρηθεί μπροστά από τη Βουλή.
Επίσης, αναζητούνταν η φόρμουλα για να τιμωρηθεί παραδειγματικά ο Νίκος Δένδιας που τάχθηκε υπέρ του αιτήματος Ρούτσι για την εκταφή του σορού του γιου του. Από το Βήμα της Βουλής ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας δήλωσε πως δεν διανοείται ότι μπορεί να απαγορευται σε έναν πατέρα το δικαίωμα να διερευνήσει τα αίτια του θανάτου του παιδιού του.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση «απαντήθηκε» από το Μαξίμου μαεστρικά, αν όχι «σατανικά». Ο Νίκος Δένδιας πλήρωσε την τοποθέτηση του για τον Ρούτσι με την ευθύνη να σβήσει τα ονόματα των νεκρών που έχουν γραφτεί με κόκκινη μπογιά, καθώς το Υπουργείο του ανέλαβε την φροντίδα και τον καθαρισμό του μνημείου.
Τα ονόματα των νεκρών από το αδιανοήτο έγκλημα στα Τέμπη ενοχλούν αφάνταστα την Κυβέρνηση και τον Κυριάκο Μητσοτάκη προσωπικά. Ως εκ τούτο έπρεπε να βρεθεί τρόπος για να σβηστούν και παράλληλα να σταλθεί ηχηρό μήνυμα σε όποιον «γαλάζιο» υπουργό ή βουλευτή τολμούσε να ταχθεί υπέρ των συγγενών θυμάτων και φυσικά της συντρηπτικής πλειοψηφίας της ελληνικής κοινωνίας.
Μοιράζουν ευρώ με τη… μάνικα για τον Άγνωστο Στρατιώτη
Η κυβέρνηση, αφού εργαλειοποίησε το μνημείο ενάντια στις διαμαρτυρίες για το έγκλημα στα Τέμπη, τώρα δίνει σε ιδιώτες «χρυσές» συμβάσεις για καθαριότητα και… κηπουρική που γεννούν πολλά ερωτήματα
Ρεπορτάζ: Λεωνίδας Λυμπεράκης, Βαγγέλης Βαλαβάνης
Με 167.000 ευρώ κάθε χρόνο ή αλλιώς 333.800 ευρώ ανά διετία θα επιβαρύνεται η τσέπη του Έλληνα φορολογούμενου για να καθαρίζεται από ιδιωτική εταιρεία το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη μετά τη «διαταγή» Μητσοτάκη τον περασμένο Οκτώβριο για απροκάλυπτη πολιτική εργαλειοποίηση του ιστορικού χώρου, στο κέντρο της Αθήνας, με φόντο την απεργία πείνας του Πάνου Ρούτσι.
Επιπλέον, μέσω του Γενικού Επιτελείου Στρατού δρομολογήθηκε η δαπάνη 27.900 ευρώ για μελέτη σχετικά με την αρχιτεκτονική διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, που, όπως αναφερόταν στο «γαλάζιο» αφήγημα μέχρι και πριν από λίγους μήνες, θα πρέπει να κρατήσει αναλλοίωτη την εικόνα του. Επίσης, από τα στοιχεία και την έρευνα προκύπτει ότι θα δοθούν 86.000 ευρώ το 2027 για παροχή υπηρεσιών καλλωπισμού στον χώρο πρασίνου μπροστά από το μνημείο. Ωστόσο τα φυτά στο σημείο είναι μετρημένα στα δάχτυλα.
Η τιμωρία του Δένδια
Πώς φτάσαμε μέσα σε λίγους μήνες στην απόλυτη εκμετάλλευση του ιστορικού μνημείου από την πλευρά της κυβέρνησης; Ο πρωθυπουργός θέλησε στα μέσα του φθινοπώρου να «απαντήσει» εκδικητικά στην απεργία πείνας του Π. Ρούτσι, πατέρα θύματος στα Τέμπη, με αλλαγή «καθεστώτος» στο εμβληματικό σημείο και επιβολή ποινών σε όποιον πολίτη τολμήσει στο μέλλον να διαμαρτυρηθεί μπροστά από τη Βουλή.
Επίσης, αναζητούνταν η φόρμουλα για να τιμωρηθεί παραδειγματικά ο Νίκος Δένδιας, που τάχθηκε δημόσια υπέρ του αιτήματος Ρούτσι για την εκταφή της σορού του γιου του. Από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Εθνικής Άμυνας δήλωσε πως δεν διανοείται ότι μπορεί να απαγορευτεί σε έναν πατέρα το δικαίωμα να διερευνήσει τα αίτια θανάτου του παιδιού του.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση «απαντήθηκε» από το Μαξίμου μαεστρικά, αν όχι «σατανικά». Ο Ν. Δένδιας πλήρωσε την τοποθέτησή του για τον Ρούτσι με την ευθύνη να σβήσει τα ονόματα των νεκρών που έχουν γραφεί με κόκκινη μπογιά, καθώς το υπουργείο του ανέλαβε τη φροντίδα και τον καθαρισμό του μνημείου.
Τα ονόματα των νεκρών από το αδιανόητο έγκλημα στα Τέμπη ενοχλούν αφάνταστα την κυβέρνηση και τον Κυρ. Μητσοτάκη προσωπικά. Ως εκ τούτου, έπρεπε να βρεθεί τρόπος για να σβηστούν και παράλληλα να σταλεί σκληρό μήνυμα σε όποιον άλλο «γαλάζιο» υπουργό ή βουλευτή τολμούσε να ταχθεί υπέρ των συγγενών θυμάτων και φυσικά της συντριπτικής πλειοψηφίας της ελληνικής κοινωνίας.
Την ίδια ώρα η δημόσια συζήτηση για το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη συσπείρωνε το ακροδεξιό και συντηρητικό ακροατήριο, έδινε την απαραίτητη «μισαλλόδοξη τροφή» στους λεγόμενους «νοικοκυραίους της ΝΔ» και πάνω από όλα απομάκρυνε τη συζήτηση από ουσιώδη θέματα δημοκρατίας και δικαιοσύνης.
Ο στόχος του Μητσοτάκη επιτεύχθηκε: με μια τροπολογία για το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη που, εκτός από τη φυλάκιση και τα πρόστιμα για τους αντιφρονούντες, άνοιγε την πόρτα σε αυτό που το κυβερνών κόμμα ειδικεύεται: τους διαγωνισμούς και την ιδιωτικοποίηση, ακόμη και του… αέρα, αν είναι δυνατόν.
Σύμφωνα με τροπολογία που πέρασε στα τέλη Οκτωβρίου 2025 σε νομοσχέδιο του υπουργείου Μεταφορών (ανατριχιαστική συγκυρία, καθώς σχετίζεται με το έγκλημα στα Τέμπη), απαγορεύτηκαν «η χρήση ή κατάληψη της επιφάνειας του χώρου για οποιονδήποτε σκοπό πέραν της επίσκεψης του μνημείου και της ανάδειξης της σημασίας του» και «η οποιαδήποτε αλλοίωση του χώρου».
Επιπλέον, απαγορεύτηκε «η πραγματοποίηση της οποιασδήποτε δημόσιας υπαίθριας συνάθροισης» και οι παραβάτες θα τιμωρούνται «με φυλάκιση μέχρι 1 έτους ή με χρηματική ποινή». Όσο για το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, όπως σημειώνεται στην τροπολογία, «θα λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για τη συντήρηση, τη φροντίδα και την ανάδειξη του Μνημείου και του χώρου, είτε με ίδια μέσα είτε μέσω ανάθεσης σχετικών συμβάσεων». «Για την τήρηση της δημόσιας τάξης αρμόδια είναι η Ελληνική Αστυνομία» σημειώνεται επίσης.
Αρχικά, σύμφωνα με πληροφορίες, τον καθαρισμό του μνημείου ανέλαβε προσωρινά ιδιωτική εταιρεία, χωρίς όμως να έχει γίνει γνωστή η επωνυμία της ή να προκύπτει ξεκάθαρα από κάποιο δημόσιο έγγραφο. Ωστόσο από την έρευνα του Documento φαίνεται ότι στις 5 Μαρτίου 2026 το Γενικό Επιτελείο Στρατού προχώρησε στη διακήρυξη ηλεκτρονικού, ανοιχτού και δημόσιου διαγωνισμού για τη σύναψη συμφωνίας διετούς διάρκειας για την παροχή υπηρεσιών καθαριότητας του χώρου μπροστά από το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη.
Όπως σημειώνεται, θα δοθούν συνολικά 333.800,56 ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των εκάστοτε νόμιμων κρατήσεων και ΦΠΑ 24% ή αλλιώς 166.900,28 για κάθε έτος. Ως ημερομηνία αποσφράγισης προσφορών ορίστηκε η 8η Απριλίου 2026, ωστόσο μέχρι σήμερα ο διαγωνισμός δεν έχει κλείσει.
Η περιγραφή του καθαρισμού
Γιατί θα δαπανώνται τα συγκεκριμένα ποσά; Όπως προκύπτει από το κεφάλαιο «απαιτούμενες εργασίες» της διακήρυξης, η ιδιωτική εταιρεία θα αναλάβει:
Πρώτον, το πλύσιμο με νερό υπό πίεση, με χρήση μηχανημάτων και χρήση κατάλληλων απορρυπαντικών (σήμανση CE), όπου απαιτείται και πλέον ενδεδειγμένα για τον χώρο, για τη διατήρηση της ποιότητας κατάστασης των μαρμάρων και των λοιπών υλικών.
Δεύτερον, το σκούπισμα και την αποκομιδή απορριμμάτων.
Σύμφωνα με το ίδιο έγγραφο, οι εργασίες καθαρισμού θα υλοποιούνται δύο ημέρες ανά εβδομάδα και εκτάκτως όποτε απαιτηθεί, με έκπτωση της εν λόγω ημέρας από το σύνολο της τρέχουσας ή της επόμενης εβδομάδας.
Πόσοι εργαζόμενοι χρειάζονται για τον καθαρισμό του μνημείου και τη φροντίδα του; Όπως τονίζεται στη διακήρυξη, θα απασχολούνται με τρίωρη απασχόληση για δύο ημέρες της εβδομάδας τέσσερις καθαριστές, ένας οδηγός οχήματος, ένας χειριστής σάρωθρου-οδοστρωτήρα και ένας επόπτης. Επίσης, προβλέπεται ένα άτομο για μία ώρα εργασίας τις καθημερινές, πλην Πέμπτης.
Η ιδιωτική εταιρεία που θα αναλάβει τον καθαρισμό θα πρέπει να διαθέσει ένα όχημα το οποίο να είναι πλυντήριο κάδων, με πιεστικό τεχνολογίας Euro 6 και άνω, με παροχή ζεστού νερού. Επιπλέον, θα χρειαστεί όχημα τύπου πλυντηρίου αλλά και ένα τύπου σάρωθρου-οδοστρωτήρα.
Αρχιτεκτονική μελέτη
Εκτός από τον καθαρισμό του μνημείου πάντως το χέρι των ιδιωτών στον ιστορικό χώρο θα μπει για άλλο λόγο, αφού η κερκόπορτα άνοιξε για τα καλά από την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Τι συνέβη; Στις 16 Ιουνίου 2026 το Γενικό Επιτελείο Στρατού αποφάσισε τη «δέσμευση πίστωσης ύψους 27.900 ευρώ» με σκοπό την εκπόνηση μελέτης «για την αρχιτεκτονική διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου του Μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη στην Αθήνα».
Γιατί θα δοθούν τα παραπάνω χρήματα και μάλιστα από τις Ένοπλες Δυνάμεις; Δεν απαγορεύτηκε η «οποιαδήποτε αλλοίωση του χώρου» με την τροπολογία του Οκτωβρίου; Τα παραπάνω ερωτήματα θα πρέπει να απαντηθούν άμεσα από την κυβέρνηση Μητσοτάκη…
Κηπουρικές εργασίες
Η «συνταγή ΝΔ» στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη δεν σταματά στα παραπάνω. Στις 6 Ιουλίου 2026 το ΓΕΣ αποφάσισε τη «χρηματοδότηση εκτελεστικής σύμβασης (ΕΚΣΥ) από εν εξελίξει διαγωνισμό για παροχή υπηρεσιών καλλωπισμού (εργασίες κηπουρικής) στον χώρο πρασίνου εμπρόςθεν του Μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη».
Οι σχετικές υπηρεσίες, που αφορούν μόνο το οικονομικό έτος 2027, κοστολογούνται στις 86.000 ευρώ. Δηλαδή για εργασίες κηπουρικής σε έναν χώρο όπου οι επισκέπτες ψάχνουν το πράσινο με το κιάλι.
Τι ισχυρίζεται το υπουργείο
Το Documento επικοινώνησε με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας και έθεσε κομβικά ερωτήματα που προέκυψαν μετά την έρευνα για το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Σύμφωνα με το ΥΠΕΘΑ, που επικαλείται ενημέρωση από το ΓΕΕΘΑ, «αναφορικά με το κόστος καθαρισμού του χώρου έμπροσθεν του Μνημείου βρίσκεται σε εξέλιξη δημόσιος, ανοικτός, ηλεκτρονικός διαγωνισμός για τη σύναψη διετούς συμφωνίας-πλαίσιο, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4412/2016, όπως ισχύει. Η προϋπολογισθείσα αξία ανέρχεται σε 166.900,28 ευρώ ετησίως συμπεριλαμβανομένων των νόμιμων κρατήσεων και ΦΠΑ 24%. Το τελικό κόστος θα προκύψει από τη διαγωνιστική διαδικασία και δεν δύναται να υπερβεί την ανωτέρω προϋπολογισθείσα αξία».
Σε ποιο στάδιο βρίσκεται ο διαγωνισμός για τον καθαρισμό; Όπως τονίστηκε στο Documento από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, «ο διαγωνισμός βρίσκεται στο στάδιο πριν την κατακύρωση του οριστικού αναδόχου, σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία». Επιπλέον, τονίστηκε από το ΥΠΕΘΑ ότι «έχει γίνει προσωρινή ανάθεση σύμφωνα με τις προβλέψεις του ν. 4412/2016, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, έως την ολοκλήρωση της εν εξελίξει διαγωνιστικής διαδικασίας».
Θα γίνουν εργασίες κηπουρικής στον χώρο και, αν ναι, πού ακριβώς και τι είδους; Το υπουργείο σημειώνει ότι «επί του παρόντος, πραγματοποιούνται μόνο οι αναγκαίες εργασίες συντήρησης του περιβάλλοντος χώρου του μνημείου, αναλόγως των εκάστοτε αναγκών. Τυχόν οριστικές ή εκτεταμένες παρεμβάσεις θα εξεταστούν στο πλαίσιο της σχετικής μελέτης διαμόρφωσης, κατόπιν των απαιτούμενων εγκρίσεων από το Υπουργείο Πολιτισμού».
Συμβουλευτική επιτροπή
Με ποιο σκεπτικό θα γίνει εκπόνηση μελέτης για την αρχιτεκτονική διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου; Υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο ή πλάνο; Κατά το ΥΠΕΘΑ, «ως προς την εκπόνηση μελέτης, σας ενημερώνουμε ότι κατόπιν Κοινής Υπουργικής Απόφασης των Υπουργείων Εθνικής Άμυνας και Πολιτισμού έχει συσταθεί μεικτή συμβουλευτική επιτροπή για την ανάδειξη και συντήρηση του μνημείου».
Παράλληλα, μεταφέρθηκε στο Documento ότι «έχει ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη διαγωνιστική διαδικασία για την επιλογή μελετητικού γραφείου, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4412/2016, όπως ισχύει. Μετά την ολοκλήρωσή της η μελέτη θα υποβληθεί προς έγκριση στο υπουργείο Πολιτισμού».
Η θέση του Δήμου
Το Documento επικοινώνησε και με τον Δήμο Αθηναίων για τον καθαρισμό του μνημείου. Η αντιδήμαρχος Καθαριότητας και Ανακύκλωσης Όλγα Δούρου σημειώνει χαρακτηριστικά: «Η Υπηρεσία μας δεν έχει αρμοδιότητα εκτέλεσης εργασιών καθαρισμού ή οποιασδήποτε άλλης επέμβασης εντός του χώρου του Μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη. Ο χώρος του Μνημείου υπάγεται σε ειδικό καθεστώς προστασίας, ενώ η ευθύνη για τη συντήρηση, τη φροντίδα και την ανάδειξη του ανήκει στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Ως εκ τούτου, η Υπηρεσία μας δεν δύναται να προβαίνει σε οποιαδήποτε παρέμβαση εντός του προστατευόμενου χώρου, καθόσον στερείται της σχετικής αρμοδιότητας».
Σύμφωνα με την ίδια: «Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, η Υπηρεσία μας προβαίνει αποκλειστικά στον καθαρισμό του πεζοδρομίου που βρίσκεται έμπροσθεν του Μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη».
Η ομάδα Μέχρι Τέλους καθάριζε όλο τον χώρο του Μνημείου
Η ομάδα Μέχρι Τέλους, που ανελλιπώς από τις 28/2/2025 έγραφε κάθε βράδυ στις 23.18 τα ονόματα των 57 θυμάτων του εγκλήματος των Τεμπών, καθάριζε όλο τον χώρο του Άγνωστου Στρατιώτη. Είναι η ομάδα που μαζί με τα ονόματα των θυμάτων ενοχλούσε την… αισθητική της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Σε σειρά δημοσιευμάτων του Documento και του documentonews.gr όπου έχουν μιλήσει μέλη της εθελοντικής ομάδας, η οποία κρατά τη μνήμη ζωντανή, έχουν εξηγήσει ότι τον χώρο των ονομάτων τον κρατούσαν τα ίδια τα μέλη καθαρό σκουπίζοντας τον ανά δύο μέρες μέχρι τη γραμμή που ξεκινούν τα φυλάκια των Ευζώνων.
Ιδιαίτερα την περίοδο της απεργίας πείνας του Π. Ρούτσι η ομάδα φρόντιζε για την καθαριότητα του χώρου καθημερινά. Από τότε που η κυβέρνηση Μητσοτάκη πέρασε νύχτα την τροπολογία για το μνημείο τα μέλη της ομάδας συντηρούν, μαζί με συγγενείς θυμάτων και επιζώντες του σιδηροδρομικού δυστυχήματος, μόνο τον χώρο των ονομάτων.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Documento
