Ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, επιστρέφει από τη Βοστώνη με μια «βαλίτσα» γεμάτη τεχνογνωσία, διεθνείς επαφές και με συγκεκριμένα εργαλεία καθώς ολοκλήρωσε έναν απαιτητικό κύκλο εκπαίδευσης μαζί με δεκάδες άλλους δημάρχους απ’ ολόκληρο τον κόσμο.
Με την εκπαίδευση αυτή ο δήμαρχος Αθηναίων φιλοδοξεί να αφήσει ένα ξεχωριστό αποτύπωμα στη λειτουργία του Δήμου.
Η παρουσία του στο Cambridge από τις 11 Απριλίου δεν είχε χαρακτήρα τυπικής διεθνούς συμμετοχής. Αντίθετα, αποτέλεσε το τελικό στάδιο ενός προγράμματος που απευθύνεται σε περιορισμένο αριθμό δημάρχων παγκοσμίως και εστιάζει στην ενίσχυση της διοικητικής τους ικανότητας απέναντι στις σύγχρονες αστικές προκλήσεις.
Το Bloomberg Harvard City Leadership Initiative, που υλοποιείται με τη στήριξη του Bloomberg Philanthropies, συγκαταλέγεται στα πιο απαιτητικά διεθνή προγράμματα ηγεσίας για αιρετούς. Η επιλογή των συμμετεχόντων δεν είναι τυχαία αφού προηγούνται συνεντεύξεις, αξιολογήσεις και τεστ, ενώ καθ’ όλη τη διάρκεια υπάρχει συνεχής παρακολούθηση της προόδου τους.
Ο ίδιος ο δήμαρχος περιγράφει τη διαδικασία ως «ένα πλήρες σύστημα εκπαίδευσης και αξιολόγησης, με μαθήματα, εξετάσεις και πρακτική εφαρμογή». Η πορεία περιλάμβανε εντατική εκπαίδευση, μεταξύ άλλων και σε «crash course» στη Νέα Υόρκη, εργαστήρια με ειδικούς και συνεχή ανατροφοδότηση από καθηγητές του Harvard.
Στην τελική φάση, 45 δήμαρχοι από διαφορετικές χώρες παρουσίασαν τα αποτελέσματα της δουλειάς τους και τα σχέδια που προτίθενται να εφαρμόσουν στις πόλεις τους. Για την Αθήνα, η κατεύθυνση που επιλέχθηκε δίνει έμφαση στη συμμετοχική διακυβέρνηση, με στόχο την ενίσχυση της εμπλοκής των πολιτών στη λήψη αποφάσεων. Η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν είναι θεωρητική. Αποτελεί μία από τις βασικές προκλήσεις για τις σύγχρονες πόλεις το πώς δηλαδή μετατρέπεται η δημοκρατία από θεσμική αρχή σε καθημερινή πρακτική.
Αναλυτικά:
Ένας χρόνος σκληρής δουλειάς ολοκληρώνεται και ένας νέος κύκλος ανοίγει.
Στο Πανεπιστήμιο του Harvard μαζί με 44 Δημάρχους από όλο τον κόσμο, συμμετείχα στις τελικές συναντήσεις του προγράμματος Bloomberg Harvard City Leadership Initiative.
Παράλληλα, προχωρήσαμε σε:
- Δύο κύκλους του Youth Climate Action Fund — 29 δράσεις νέων για το κλίμα στην Αθήνα.
- Παρεμβάσεις για την πρόληψη της υπερδοσολογίας και τη δημόσια υγεία (Partnership for Healthy Cities).
- Πιο ανοιχτή λήψη αποφάσεων με συμμετοχή των πολιτών.
Και τώρα, περνάμε το επόμενο βήμα.
Η Αθήνα γίνεται μέλος της κοινότητας alumni του προγράμματος — με περισσότερη στήριξη και εργαλεία.
Νέες μορφές συμμετοχής
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η συμμετοχή του κ. Χάρη Δούκα σε πάνελ που πραγματοποιήθηκε στις 14 Απριλίου στο Harvard Kennedy School, με αντικείμενο την ενίσχυση της δημοκρατίας σε τοπικό επίπεδο. Στη συζήτηση συμμετείχαν επίσης η δήμαρχος του Oakland, Barbara Lee, και η δήμαρχος της Wichita, Lily Wu, ενώ τον συντονισμό είχε η καθηγήτρια Danielle Allen.
Αναλυτικά:
Ποια είναι η πεμπτουσία της ελευθερίας;
Στο Harvard, σε πάνελ με άλλους Δημάρχους για τη Δημοκρατία, θύμισα ένα απόσπασμα από τον Επιτάφιο του Περικλή:
Όποιος έχει να προτείνει κάτι καλό για την πόλη, να έρθει να το καταθέσει εδώ, ενώπιον όλων.
Όποιος προσφέρεται δοξάζεται, όποιος δεν θέλει σιωπά.
Νοείται για την πόλη ισότητα ανώτερη από αυτή;
Γιατί η πόλη προχωρά μόνο όταν οι πολίτες συμμετέχουν ενεργά.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν ζητήματα εμπιστοσύνης των πολιτών προς τη διοίκηση, διαφάνειας, αλλά και νέων μορφών συμμετοχής που αξιοποιούν τεχνολογικά εργαλεία και δεδομένα. Πρόκειται για θεματικές που απασχολούν έντονα και την ελληνική πραγματικότητα, ιδίως σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η ολοκλήρωση του προγράμματος συνοδεύεται από την ένταξη των συμμετεχόντων σε ένα κλειστό δίκτυο alumni, το οποίο παρέχει συνεχή υποστήριξη. Για τον Δήμο Αθηναίων, αυτό μεταφράζεται σε πρόσβαση σε εξειδικευμένη γνώση, χρηματοδοτικά εργαλεία και διεθνείς συνεργασίες.
Όπως επισημαίνει ο δήμαρχος Αθηναίων «η υποστήριξη δεν σταματά με το τέλος του προγράμματος. Αντίθετα, τώρα ξεκινά ένα νέο στάδιο συνεργασίας». Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η αποστολή εξειδικευμένων επιστημόνων, η παροχή συμβουλευτικής σε κρίσιμες πολιτικές και η συνεχής αξιολόγηση των δράσεων του Δήμου.
Στέγαση, Κλίμα και Υγεία
Ένα από τα πρώτα απτά βήματα αυτής της συνεργασίας αφορά τον τομέα της στέγασης. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το καλοκαίρι θα φιλοξενηθεί στον Δήμο Αθηναίων μεταπτυχιακός φοιτητής του Harvard, ο οποίος θα ενταχθεί στη Διεύθυνση Κοινωνικής και Προσιτής Στέγασης της ΔΑΕΜ, με στόχο τη συμβολή στον σχεδιασμό σχετικών πολιτικών.
Παράλληλα, η συνεργασία με το Bloomberg Philanthropies έχει ήδη αποδώσει συγκεκριμένα αποτελέσματα. Μέσα από το πρόγραμμα Youth Climate Action Fund έχουν χρηματοδοτηθεί 29 δράσεις νέων για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης στην Αθήνα, ενώ εξετάζεται η συμμετοχή της πόλης σε νέους κύκλους χρηματοδότησης.
Στον τομέα της δημόσιας υγείας, η συμμετοχή στην πρωτοβουλία Partnership for Healthy Cities ανοίγει τον δρόμο για παρεμβάσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, την πρόληψη θανάτων από υπερδοσολογία ουσιών ένα ζήτημα που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στις ευρωπαϊκές πόλεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη δικτύωση με άλλους δημάρχους. Μέσα από το πρόγραμμα, ο κ. Χάρης Δούκας είχε την ευκαιρία να ανταλλάξει εμπειρίες και πρακτικές με ομολόγους του από πόλεις της Ευρώπης, των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων περιοχών, διαμορφώνοντας ένα δίκτυο που μπορεί να λειτουργήσει ως «δεξαμενή λύσεων» για κοινά προβλήματα.
Στο περιθώριο των εργασιών, πραγματοποιήθηκαν επίσης συναντήσεις με σημαντικά στελέχη του προγράμματος, όπως ο διευθυντής του Bloomberg Center for Cities, Jorrit de Jong, και ο καθηγητής του Harvard Business School, Rawi Abdelal, καθώς και με εκπροσώπους του Bloomberg Philanthropies. Είχε προηγηθεί, σε προγενέστερη φάση, συνάντηση με τον Michael Bloomberg.
Η επαφή με τους Έλληνες φοιτητές
Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε και η επαφή με Έλληνες φοιτητές του Harvard, με τους οποίους συζητήθηκαν οι προοπτικές επιστροφής και αξιοποίησης του επιστημονικού δυναμικού στην Ελλάδα.
Η συνολική εμπειρία αποτυπώθηκε και στην ανάρτηση του δημάρχου, όπου έκανε λόγο για «έναν χρόνο σκληρής δουλειάς» και για ένα «επόμενο βήμα» που ανοίγεται για την Αθήνα. Στην ίδια ανάρτηση αναφέρθηκε στις βασικές προτεραιότητες, που είναι δράσεις για το κλίμα, ενίσχυση της δημόσιας υγείας και πιο ανοιχτές διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Καθώς η Αθήνα εισέρχεται σε αυτόν τον νέο κύκλο συνεργασίας με το Harvard, το βάρος μεταφέρεται από τη θεωρία στην πράξη. Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να δείξουν κατά πόσο τα εργαλεία και η τεχνογνωσία που αποκτήθηκαν μπορούν να μετασχηματίσουν τη λειτουργία του Δήμου και να επηρεάσουν την καθημερινότητα των πολιτών.
Σε κάθε περίπτωση, η συμμετοχή και η ολοκλήρωση του προγράμματος τοποθετούν την Αθήνα σε έναν διεθνή χάρτη πόλεων που αναζητούν νέες μορφές διοίκησης. Και, όπως φαίνεται, το στοίχημα για τη δημοτική αρχή δεν είναι απλώς η αξιοποίηση αυτής της ευκαιρίας, αλλά η μετατροπή της σε μετρήσιμα αποτελέσματα για την πόλη.
