Πεπεισμένος πως ο πόλεμος με το Ιράν θα τελειώσει γρήγορα εμφανίζεται ο πρόεδρος της Αμερικής Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που η Ουάσιγκτον επιχειρεί να οδηγήσει την Τεχεράνη σε συμφωνία μέσα από σχέδιο μνημονίου 14 σημείων
Η πρόταση, σύμφωνα με αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, περιλαμβάνει πάγωμα του εμπλουτισμού ουρανίου, άρση κυρώσεων και αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ενώ οι αντιδράσεις από την ιρανική πλευρά δείχνουν ότι η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένει σημαντική.
Οι «κόκκινες γραμμές» ΗΠΑ και Ισραήλ
Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι στην αμερικανική πρόταση, ενώ συνεχίζονται οι εκατέρωθεν απειλές, οι στρατιωτικές κινήσεις στην περιοχή και οι διπλωματικές παρεμβάσεις στον ΟΗΕ.
Το Ιράν αναμένεται να παραδώσει την απάντησή του την Πέμπτη στους μεσολαβητές σχετικά με την πρόταση των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου, δήλωσε στο CNN μια πηγή με γνώση της υπόθεσης. Η Wall Street Journal αναφέρει ότι οι ΗΠΑ έχουν παραδώσει στο Ιράν ένα νέο πλαίσιο για τα πυρηνικά. Εάν η Τεχεράνη αποδεχτεί, θα ξεκινήσουν 30 ημέρες λεπτομερών συνομιλιών.
Οι βασικές κόκκινες γραμμές των ΗΠΑ περιλαμβάνουν:
- Ιρανική διαβεβαίωση ότι δεν επιδιώκει πυρηνικά όπλα.
- Διάλυση των πυρηνικών εγκαταστάσεων σε Φορντό, Νατάνζ και Ισφαχάν.
- Πλήρης απαγόρευση υπόγειων πυρηνικών εργασιών.
- Επιθεωρήσεις κατ’ απαίτηση με κυρώσεις για παραβάσεις.
- 20ετές μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου (μείωση από «μόνιμο»).
- Παράδοση όλων των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.
- Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τη χαλάρωση του αποκλεισμού των ΗΠΑ.
- Ελάφρυνση των κυρώσεων βάσει απόδοσης, η οποία δεν χορηγείται εκ των προτέρων.
Παράλληλα, σύμφωνα με ισραηλινά ΜΜΕ, ο Νετανιάχου πιέζει τους Αμερικανούς αξιωματούχους για σαφήνεια σχετικά με τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Ιρανοί αξιωματούχοι απορρίπτουν κατηγορηματικά αμερικανικές διαρροές περί συμφωνίας για μεταφορά του εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός της χώρας. Το Ισραήλ ζητά:
- Καμία άρση των κυρώσεων
- Αυστηρά όρια στους πυραύλους
- Απόλυτη ελευθερία για το Ισραήλ να ενεργεί ανεξάρτητα και να εξαλείφει τις απειλές οποτεδήποτε και οπουδήποτε.
Σύμφωνα με το Axios, ο Λευκός Οίκος θεωρεί ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία με την Τεχεράνη μέσω ενός μονοσέλιδου μνημονίου 14 σημείων, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για πιο εκτεταμένες διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Το δημοσίευμα, που επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και άλλες πηγές με γνώση των συνομιλιών, αναφέρει ότι το πλαίσιο της συμφωνίας προβλέπει πάγωμα του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν, άρση αμερικανικών κυρώσεων, αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και σταδιακή αποκλιμάκωση της στρατιωτικής έντασης.
Πηγές που επικαλείται το Reuters επιβεβαιώνουν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαμεσολάβηση ανάμεσα στις δύο πλευρές, χωρίς όμως να έχουν δοθεί επισήμως στη δημοσιότητα οι όροι της πρότασης.
Τραμπ: «Πολύ πιθανή» συμφωνία με το Ιράν
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε χθες Τετάρτη ότι είναι «πολύ πιθανή» η σύναψη συμφωνίας με το Ιράν, κάτι που αρκούσε για να πυροδοτήσει μείωση των τιμών του πετρελαίου και ενθουσιώδη άνοδο των χρηματιστηριακών δεικτών, μολονότι–ταυτόχρονα–επέσεισε την απειλή νέων αμερικανικών βομβαρδισμών.
«Είχαμε πολύ καλές συζητήσεις τις τελευταίες 24 ώρες και είναι πολύ πιθανό να καταλήξουμε σε συμφωνία», διαβεβαίωσε ο αμερικανός πρόεδρος δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου.
Κατά τη διάρκεια τηλε-συγκέντρωσης υπέρ του Ρεπουμπλικανού υποψηφίου κυβερνήτη της Τζόρτζια, Μπερτ Τζόουνς, δήλωσε: «Νομίζω ότι οι περισσότεροι άνθρωποι το καταλαβαίνουν. Καταλαβαίνουν ότι αυτό που κάνουμε είναι σωστό και θα τελειώσει γρήγορα», ενώ μιλώντας από το Οβάλ Γραφείο κατά τη διάρκεια συνάντησης με αθλητές του UFC, ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε: «Θέλουν απεγνωσμένα να κάνουν συμφωνία».
«Αν το Ιράν δεχτεί να δώσει ότι συμφωνήθηκε (…) η ήδη θρυλική επιχείρηση ‘Επική Οργή’ θα τελειώσει», ανέφερε ο ρεπουμπλικάνος δισεκατομμυριούχος μέσω Truth Social.
Αλλά, αν οι Ιρανοί «δεν δεχτούν, θα αρχίσουν (νέοι) βομβαρδισμοί, και θα είναι, λυπηρά, πολύ υψηλότερου επιπέδου και έντασης από ό,τι προηγουμένως», διεμήνυσε αναφερόμενος στον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι αμερικανικές και οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου και συνεχιζόταν ως την κήρυξη κατάπαυσης του πυρός την 8η Απριλίου.
Στην άλλη πλευρά, ο κυριότερος διαπραγματευτής του Ιράν, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, εκτίμησε πως η Ουάσιγκτον επιδιώκει την «παράδοση» της Τεχεράνης εφαρμόζοντας «νέα στρατηγική» με σκοπό «να καταστραφεί η συνοχή της χώρας».
Πάντως το Ιράν δεν βρόντηξε την πόρτα, με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ να σημειώνει ότι η Τεχεράνη «εξετάζει ακόμη το σχέδιο και την πρόταση» των Αμερικανών.
«Όλα τα σενάρια»
Ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ, η χώρα του οποίου φιλοξένησε τον πρώτο και μοναδικό ως τώρα–άκαρπο–γύρο απευθείας συνομιλιών των ΗΠΑ και του Ιράν την 11η Απριλίου, τόνισε χθες πως τρέφει την «ελπίδα» ότι η τρέχουσα «ώθηση» θα οδηγήσει σε «διαρκή ειρήνη».
Στο Ιράν, κάποιοι δεν κρύβουν πως έχουν απαυδήσει.
«Η ψυχολογική πίεση είναι έντονη. Όλος ο κόσμος είναι αποκαρδιωμένος, δεν έχει καμιά ελπίδα εξαιτίας αυτού του ψυχολογικού παιγνιδιού», εκμυστηρεύτηκε η Αζαντέ, 43χρονη μεταφράστρια, που μίλησε τηλεφωνικά από την Τεχεράνη σε μια δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου στο Παρίσι.
Στο Ισραήλ, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου διαβεβαίωσε πως είναι έτοιμος «για όλα τα σενάρια» στο Ιράν. Ο στρατός του είναι επίσης «έτοιμος» να ξαναρχίσει «ισχυρή» επιχείρηση, σύμφωνα με τον επικεφαλής του υποστράτηγο Εγιάλ Ζαμίρ.
Στο άλλο κύριο μέτωπο του πολέμου, στον Λίβανο, ο στρατός του Ισραήλ εξαπέλυσε βομβαρδισμό εναντίον ανώτερου αξιωματικού επίλεκτης μονάδας του στρατιωτικού βραχίονα του κινήματος Χεζμπολά στη Βηρυτό.
Πηγές του AFP στο σιιτικό κίνημα, που πρόσκειται στο Ιράν, επιβεβαίωσαν ότι σκοτώθηκε κορυφαίο στέλεχος της δύναμης Ραντουάν στον βομβαρδισμό, τον πρώτο στη λιβανική πρωτεύουσα αφότου ανακοινώθηκε κατάπαυση του πυρός τη 17η Απριλίου.
Το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου καταμέτρησε τουλάχιστον 11 νεκρούς σε βομβαρδισμούς του Ισραήλ στο νότιο και το ανατολικό τμήμα της χώρας παρά την υποτιθέμενη ανακωχή, που επέβαλαν οι ΗΠΑ.
Από την πλευρά του ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε την αναχαίτιση «ύποπτου εναέριου στόχου» που κατευθυνόταν προς βόρειο τομέα της χώρας από τον Λίβανο με αποτέλεσμα να ενεργοποιηθούν σειρήνες συναγερμού τη νύχτα.
