Απίστευτο: Το κόλπο που μετέτρεψε σε «πλυντήρια» για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος τις εταιρείες κοινής ωφέλειας – Το κουβάρι της απάτης ξετυλίγει η Αρχή για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος.

Μπορεί οι καταναλωτές να δυσκολεύονται στην πληρωμή των λογαριασμών τους στις εταιρείες κοινής ωφέλειας και πολλές φορές να αναγκάζονται να ζητούν ακόμη και ρύθμιση. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο για όλους. Υπάρχουν και κάποιοι οι οποίοι, όπως διαπιστώθηκε, κατέθεταν ακόμη και περισσότερα από τα χρήματα που αναγράφονταν στους λογαριασμούς τους!!!! Για ποιο λόγο; Σύμφωνα με την έρευνα που διενήργησε η Αρχή για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος, αυτό ήταν κόλπο για να ξεφύγουν από το τραπεζικό σύστημα μεγάλα χρηματικά ποσά που είχαν στην κατοχή τους και ήθελαν να αποκτήσουν νομιμοφάνεια.

Έτσι, εν αγνοία τους οι εταιρείες κοινής ωφέλειας χρησιμοποιούνταν ως «πλυντήρια» βρόμικου χρήματος από φυσικά πρόσωπα, που έσπευδαν να καταθέσουν σε αυτές για την εξόφληση των λογαριασμών τους ποσά τα οποία δεν μπορούσαν να νομιμοποιήσουν μέσω τραπέζης. Αμέσως, όμως, μετά την πληρωμή των λογαριασμών, τα πρόσωπα ζητούσαν από τις εταιρείες να τους επιστρέψουν τη διαφορά από τα χρήματα που κατέθεταν, τα οποία κατέληγαν συνήθως σε διαφορετικούς λογαριασμούς ως επιστροφή υπολοίπου.

Το αποτέλεσμα ήταν, σύμφωνα με την Αρχή, να «ξεπλένουν» το «μαύρο χρήμα» που είχαν, καθώς οι τράπεζες σε αυτές τις περιπτώσεις δεν ζητούσαν δικαιολογητικά έγγραφα για τον τρόπο απόκτησης των συγκεκριμένων ποσών.

Με την πρακτική αυτή, στην οποία προχώρησαν φυσικά πρόσωπα που παρουσιάζονται ότι κατοικούν στη χώρας μας, μπορούσαν να νομιμοποιηθούν παράνομα κεφάλαια μέσω της καταχρηστικής εκμετάλλευσης εταιρειών που παρέχουν υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (utilities). Οι εταιρείες, με τη συγκεκριμένη μέθοδο, «χρησιμοποιούνται» εν αγνοία τους ως «ενδιάμεσες οντότητες», για τη νομιμοποίηση παράνομων εσόδων, καθώς αυτά, καταλήγουν να εμφανίζονται στους τραπεζικούς λογαριασμούς των φυσικών προσώπων ως επιστροφές χρημάτων (refund) στο πλαίσιο εκτέλεσης νόμιμων και συνηθισμένων συναλλαγών.

Οργανωμένο σχέδιο

Η Ανεξάρτητη Αρχή θεωρεί πως πρόκειται για ένα «εξαιρετικά οργανωμένο φαινόμενο» που απαιτούσε συγκεκριμένη προπαρασκευαστική διαδικασία και είχε ως στόχο την παραπλάνηση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ως προς την αρχική προέλευση των κεφαλαίων και τελικά τη νομιμοποίησή τους.

Η μεθοδολογία

Η αλληλουχία ενεργειών που διαπιστώθηκε σε όλες τις διερευνηθείσες περιπτώσεις παρουσιάζει συγκεκριμένα στάδια, τα οποία συνθέτουν μία ολοκληρωμένη μέθοδο νομιμοποίησης, με τελικό αποτέλεσμα την ενίσχυση της νομιμοφάνειας των παρανόμων κεφαλαίων και την ενσωμάτωσή τους στη νόμιμη οικονομία.

Φυσικά πρόσωπα που παρουσιάζονται να κατοικούν στη χώρα μας συνάπτουν συμβάσεις με εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, βάσει δικαιωμάτων επί ακινήτων (μίσθωση/ιδιοκτησία). Σε πολλές περιπτώσεις, τα ίδια πρόσωπα συμβάλλονται ταυτόχρονα με πολλές εταιρίες, για την παροχή υπηρεσιών σε πολλά διαφορετικά ακίνητα.

Οι συμβαλλόμενοι πελάτες (δράστες τέλεσης ξεπλύματος βρόμικου χρήματος) πραγματοποιούν πληρωμές αδικαιολόγητου ύψους προς τις συμβληθείσες εταιρείες, καθώς αυτές οι πληρωμές χαρακτηρίζονται από επανάληψη και αναντιστοιχία με τις τυχόν υπάρχουσες οφειλές ή την προηγηθείσα κατανάλωση. Τα ποσά μεταφέρονται από κάρτες και χρηματοοικονομικά μέσα/προϊόντα, τα οποία, σε μεγάλο μέρος των περιπτώσεων που αναλύθηκαν, τηρούνται σε ιδρύματα που εδρεύουν εκτός της ελληνικής επικράτειας. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται μεγάλα πιστωτικά υπόλοιπα στους λογαριασμούς των πελατών (τηρούμενων στις εταιρείες – παρόχους).

Τα πιστωτικά υπόλοιπα, κατόπιν αιτήματος του συμβαλλόμενου προσώπου (πελάτη), μεταφέρονται σε τραπεζικούς λογαριασμούς με σκοπό την ενσωμάτωσή τους στη νόμιμη οικονομία.

Οι λογαριασμοί αυτοί τηρούνται κυρίως σε ιδρύματα που εδρεύουν στην ελληνική επικράτεια, ενώ στην πλειονότητά τους είναι διαφορετικοί από αυτούς που πίστωσαν αρχικά τα κεφάλαια στους λογαριασμούς πελατών που τηρούνται στις εταιρείες παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ίδιοι αποδέκτες λογαριασμοί, έλαβαν επιστροφές από πολλούς διαφορετικούς παρόχους.

Προέλευση χρημάτων

Σε όλες τις περιπτώσεις, τα κεφάλαια που πιστώθηκαν δεν μπορούσαν να δικαιολογηθούν βάσει της φορολογικής ή, εν γένει οικονομικής εικόνας των εμπλεκόμενων προσώπων και θεωρούνται υπόπτου προελεύσεως.

Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κεφάλαια προέρχονταν από απάτες που τελέσθηκαν, κυρίως μέσω του Τραπεζικού Συστήματος.

Ξεχωριστό κεφάλαιο της Αρχής αφορούν οι 10 ενδείκτες κινδύνου στο οποίο αναφέρονται τα εξής:

Οι ακόλουθοι ενδείκτες που προέκυψαν από την διερεύνηση και ανάλυση των σχετικών υποθέσεων, ενδέχεται να υποδηλώνουν καταχρηστική εκμετάλλευση εταιρειών – παρόχων υπηρεσιών κοινής ωφέλειας για τη διευκόλυνση της νομιμοποίησης εσόδων που προέρχονται από εγκληματικές δραστηριότητες και μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο από τα υπόχρεα πρόσωπα του ν.4557/2018, κυρίως πιστωτικά ιδρύματα, για την λήψη και εφαρμογή περαιτέρω μέτρων πρόληψης και καταπολέμησης περιπτώσεων νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, όσο και από τις εταιρίες παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, προς αποτροπή κατάχρησης των παρεχόμενων προϊόντων και υπηρεσιών αντίστοιχα. Ορισμένοι ενδείκτες δεν είναι, μεμονωμένα, επαρκώς ισχυροί, ωστόσο, όταν εμφανίζονται σε συνδυασμό με άλλους, καθιστούν τον έλεγχο περισσότερο αναγκαίο. Για παράδειγμα:

1. Πληρωμές προς παρόχους χωρίς ύπαρξη αντίστοιχης οφειλής.
2. Ασυνήθιστα υψηλά ποσά ανά πληρωμή σε σχέση με την οφειλή ή την κατανάλωση/χρήση των παρεχόμενων υπηρεσιών.
3. Ιδιαίτερα αυξημένη συχνότητα πληρωμών οι οποίες δεν ακολουθούν/συμβαδίζουν με τις καθορισμένες προθεσμίες/διορίες αλλά προσομοιάζουν με καταθέσεις.
4. Ο πελάτης χρησιμοποιεί συχνά διαφορετικά χρηματοοικονομικά μέσα για τις πληρωμές. Ο ενδείκτης κινδύνου αυξάνεται όταν η παραπάνω τακτική παρατηρείται σε κάθε συναλλαγή πληρωμής.
5. Πληρωμές με χρηματοοικονομικά μέσα που τηρούνται σε ιδρύματα με έδρα εκτός της ελληνικής επικράτειας.
6. Υψηλό συσσωρευόμενο πιστωτικό υπόλοιπο στους λογαριασμούς πελατών των παρόχων.
7. Αιτήματα επιστροφής αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών.
8. Καταβολή των επιστρεφόμενων πληρωμών σε διαφορετικούς λογαριασμούς από αυτούς που είχαν πραγματοποιήσει αρχικά τις πληρωμές οι πελάτες.
9. Ο ίδιος τραπεζικός λογαριασμός λαμβάνει πολλαπλές πιστώσεις επιστροφής χρημάτων, από διαφορετικές εταιρίες παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, σε σύντομο χρονικό διάστημα.
10. Έσοδα που δεν συνάδουν με την φορολογική ή, εν γένει οικονομική εικόνα των δικαιούχων φυσικών προσώπων.